Home Groen Geniet van de Amsterdamse natuur

Geniet van de Amsterdamse natuur

0

Niet alleen de stad is populair, maar ook de natuur in de stad. Boeken als De wilde stad, De eetbare stad en het Praktijkboek planten- en tuinfotografie laten je nog beter naar die natuur kijken. Een recensie van drie natuurboeken.

Tekst Tineke Kalk | IJopener

‘Wat is natuur nog in dit land’, vroeg dichter J.C. Bloem zich af in zijn beroemdste gedicht, ‘De Dapperstraat’ (1945). ‘Een stukje bos, ter grootte van een krant/ Een heuvel met wat villaatjes ertegen’, was zijn dichterlijke antwoord. Nee, dan had hij toch maar liever ‘de grauwe, stedelijke wegen/ De in kaden vastgeklonken waterkant’.

Langs die Amsterdamse wegen en kades heeft fotograaf Frans Lemmens twee jaar lang gezworven met als resultaat het prachtige fotoboek De wilde stad, ongeziene natuur met unieke foto’s, zoals die prachtig gekleurde ijsvogel die gezeten op de kop van een stenen vogel een vis in zijn bek heeft, de jonge torenvalk die een braakbal uitspuugt, of de meeuw die een patatje pikt uit een puntzak.

Frans Lemmens,
De wilde stad. Ongeziene natuur
Amsterdam (Bas Lubberhuizen), 2018
192 pagina’s, € 29,99

Gierzwaluwen
Straten, tunnels, waterwegen en gebouwen van baksteen maken Amsterdam voor dieren net zo geschikt en aantrekkelijk als een oerbos of nieuwe wildernis. Net zoals de aanwezigheid van voedselresten en de diversiteit aan verschillende soorten leefgebieden: van het Amsterdamse Bos, de parken, de moerassen met riet en wilgen, de wateren met zoet en brak water, tot en met onze huizen die voor gierzwaluwen en mussen als gebergte fungeren.

In negen korte begeleidende hoofdstukken vertellen stadsecologen Remco Daalder en Geert Timmermans dat ratten gek zijn op stopverf vanwege de lijnolie die erin zit, dat de halsbandparkiet het liefst in grote groepen slaapt waardoor hij makkelijk te tellen is, en dat Amsterdam niet alleen favoriet is bij expats, maar ook bij de blauwe reigers die hier het liefst broeden. Met dat gezeur over de duif – het best aangepaste stadsdier – moet het trouwens maar eens uit zijn. Niet door afschot of roofvogels wordt dit dier het meest bedreigd, maar door de steriele stad, een stad met hermetisch gesloten nieuwbouw, zonder ruimte voor vogels, een stad zonder rafelranden.

Ellen Mookhoek,
Geert Timmermans en Anneke Blokker,
De eetbare stad. Gids voor wildplukkers met recepten
Amsterdam (Bas Lubberhuizen), 2017
160 pagina’s, € 19,99

Eetbare natuur
‘Alles is veel voor wie niet veel verwacht/ De stad houdt zijn wonderen verborgen’, zo hield Bloem andere stedelingen voor. En dat geldt al helemaal voor de eetbare natuur die in de stad te vinden is. In De eetbare stad, gids voor wildplukkers lees je dat de zaadjes van de iep, een zo doodgewone boom in Amsterdam dat hij je niet meer opvalt, niet alleen lekker in de lentesalade smaken maar dat ze ook een lustopwekkend effect hebben. Met de wetenschap dat je van de Japanse duizendknoop heerlijke siroop kunt maken, kijk je toch weer heel anders aan tegen deze onuitroeibare indringer. En voordat je je ergert aan hopen puin, bedenk dan dat de spiesmelde die hierop gedijt je een heerlijke pesto op je ciabatta oplevert. Bewoners van IJburg kunnen natuurlijk op hazen en konijnen gaan jagen of op de Amerikaanse rivierkreeft. Elk seizoen, ook de winter, verschaft de Amsterdamse natuur je wel een maaltje. Tegelijkertijd moet er genoeg overblijven voor de dieren. Wel waarschuwen de auteurs voor giftige planten en raden aan om de app van de Gifwijzer te installeren.

Caroline Piek en
Hans Clauzing, Praktijkboek planten- en tuinfotografie
Nijkerk (Pixfactory), 2017 (of webshop.birdpix.nl)
179 pagina’s, € 27,90

Op je rug fotograferen
Wie zelf een fotografisch oog wil ontwikkelen voor de natuur, kan dat natuurlijk leren. In het Praktijkboek planten- en tuinfotografie krijg je daarvoor handige tips. Compositie is een van de belangrijke onderwerpen: de natuur ligt zelden geordend klaar om er een mooi plaatje van te maken. En hoe kader je een foto in? Dichter J.C. Bloem schreef niet voor niets over ‘wolken, nooit zo schoon dan als ze, omrand/ door zolderramen, langs de lucht bewegen’. Ga eens op je rug liggen en fotografeer omhoog, adviseren de auteurs van dit boek, want ‘zo lijkt een bloemenveld boven je uit te torenen en creëer je een geheel ander effect.’

Juist in de stad, zo is de strekking van het gedicht van J.C.Bloem en de drie boeken, kun je de natuur intensief beleven en je plotseling domweg gelukkig voelen.