Home Lezen en schrijven Een moderne mythologie uit Oost

Een moderne mythologie uit Oost

0

Gerrit Hoogstraaten was op 7 juni de literaire gast bij de talkshow Dwars door Oost in de Jungle. Tien dagen later werd zijn derde roman Stroomboog officieel ten doop gehouden in café Leuten. De trotse schrijver kreeg als geschenk een speciaal voor hem gemaakt kunstwerk dat geïnspireerd was op zijn verhaal.

Door Arie van Tol | Beeld Miranda van der Vegt

Aan familie en vrienden vertelt Gerrit Hoogstraaten bij de presentatie op 17 juni dat Stroomboog verre van een autobiografische roman is. ‘Al zullen vele aanwezigen mijn achtergrond kennen en dus ook facetten daaruit in de roman terug vinden.’ ‘Stroomboog is ook geen naturalistisch boek,’ betoogt Gerrit verder, ‘ik heb geen poging gedaan de werkelijkheid zo waarheidsgetrouw mogelijk te beschrijven. Dat is niet de ambitie die ik heb bij het schrijven.’

‘De mythe van Isis en Osiris ligt ten grondslag aan Stroomboog. Het is ook die mythe die het verhaal als het ware voortstuwt en het onderwerp is.’ Gerrit leest een passage voor en vergeeft zijn publiek dat ze het niet helemaal snappen: ‘Dat kan ook niet en is ook niet de bedoeling. Bedoeling is dat je het boek koopt, leest en dat je dan aan het eind ervan gaat begrijpen.’

Kunstwerk
Marian Haringsma is één van de kunstenaars die Gerrit uitgebreid heeft gesproken in het kader van zijn interviewserie op oost-online Voor Plato’s grot: wie lopen daar? Het vraagt enig geduld van de digitale lezer, de artikelen zijn lang. Maar de volhouder wordt rijkelijk beloond: mooie, interessante weergaven van gesprekken die Gerrit heeft met meerdere kunstenaars.

Van het één komt het ander. Gerrit werd gevraagd een expositie van Marian Haringsma te openen. De wederdienst lag voor de hand. Samen met Marie Anne Jongmans heeft Marian een kunstwerk speciaal voor Gerrit gemaakt. Marian vertelt hoe ze Stroomboog niet naast zich neer kon leggen, hoe het verhaal haar in haar greep had en hoe het haar ontroerde. Als Gerrit met enige schroom het papier naar beneden trekt wordt voor hem en zijn publiek zichtbaar tot welke persoonlijke kunst Stroomboog Marian en Marie Anne hebben geïnspireerd.

Toost
Een passend applaus en een passende toost zijn de opmaat naar het signeren. Ook zijn eerdere boeken Wat kan ons gebeuren en Wie vleugels heeft zijn te koop. Een rij vormt zich voor de tafel waarachter Gerrit zich heeft genesteld om zijn lezers een geschreven warm woord te gunnen. Het is Gerrit gegund een groter schrijver te worden. Maar niet voor het eerst denk ik hoe prettig het is dat er ook kleine schrijvers zijn, kleine kunstenaars. En dat die natuurlijk helemaal niet klein zijn, maar hun roem is niet wijd verbreid, ze verkopen matig.

Jungle
Een eer om van Gerrit het eerste exemplaar van Stroomboog overhandigd te krijgen. Die eer viel mij te beurt als redacteur van Dwars en als interviewer van schrijvers uit Oost bij de talkshow. ‘Voor Arie van Tol, die zich steeds meer thuis voelt in de Jungle!’

Ik vroeg Gerrit kort de kern uit de doeken te doen van de mythe van Isis en Osiris. Op zijn blog – www.gerrithoogstraaten.weebly.com/blog – onder de titel De mythologische blauwdruk voor Stroomboog is het verhaal in iets meer woorden terug te lezen.

In zijn roman is niet (direct) duidelijk wie biologische vaders zijn van de twee zonen. Op mijn vraag of Stroomboog ook gelezen kan worden als een relativering van het belang van bloedverwantschap, als het lichter maken daarvan, aarzelt Gerrit lang. Het is duidelijk dat hij zelf liever geen betekenis geeft aan wat hij heeft geschreven, behalve dan in de context van de mythe. ‘Verder is het aan de lezer een betekenis te zien in de zinnen, in het verhaal.’

Drie romans heeft hij inmiddels geschreven, twee verhalenbundels, maar ook veel tekstbijdragen aan theaterproducties en musicals. Maar hoe veelzijdig Gerrit is realiseer ik me het sterkst als ik hem op youtube een eigen lied hoor en zie vertolken: ‘Vier het leven!’ De melancholie en de vrolijkheid gaan bij alles hand in hand.