Home Overzicht Amstelcampus: van alles (te) veel, auto’s, hoge gebouwen en studenten

Amstelcampus: van alles (te) veel, auto’s, hoge gebouwen en studenten

0

Het seizoen is weer begonnen. De zomerstilte op de Amstelcampus is voorbij. Duizenden studenten van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) krioelen dagelijks rond in de nieuwe of gerenoveerde gebouwen aan de kop van de Wibautstraat. De meesten volgen er een studie, sommigen wonen ook op de campus.

Door Arie van Tol | Beeld Hans Heitgeert

Een Stedenbouwkundig Programma van Eisen uit 2005 ligt ten grondslag aan de clustering van hogeschoolactiviteiten ten westen en ten oosten van de noordelijke Wibautstraat. De ontwikkeling van het gebied is flink vertraagd. Al in 2009 had de Amstelcampus zo goed als af moeten zijn. Het nieuwe Wibauthuis werd vorig jaar opgeleverd, het Muller-Lulofshuis opende zijn deuren twee jaar eerder en de Studio was er nog weer een jaar eerder. De herbestemming van een aantal oude gebouwen is ook de afgelopen jaren gerealiseerd. De geplande studentenwoningen zijn er, op die aan de Eerste Boerhaavestraat na. Pas in 2018 zal de Amstelcampus zijn definitieve vorm krijgen met de oplevering van het Conradhuis (op de Rhijnspoorlocatie) en het plein daarbij.

Bezwaar van buurtbewoners
Zonder slag of stoot is het niet gegaan, de totstandkoming van de Amstelcampus. Het uitstel van de uitvoering van de plannen, al dan niet veroorzaakt door de crisis, was een tegenvaller. Maar daarvóór was de politieke instemming met het campusconcept ook lang onzeker. Buurtbewoners, sommigen daarvan verenigd in de actiegroep King Kong, maakten overtuigend bezwaar tegen vooral de hoogtes van de nieuwe bouwwerken, de dreigende grotere verkeersdruk in de buurt, de bedreiging van het buurtkarakter in de omgeving en nog zo wat aspecten.

De actieve buurtbewoners, maar ook de plannenmakers van de HvA nodigden menigmaal de politici van het stadsdeel uit om hun tegen- of voorargumenten toe te lichten. Uiteindelijk stemde in 2005 een uiterst nipte meerderheid (13 tegen 12) in de stadsdeelraad van Oost/Watergraafsmeer vóór het Stedenbouwkundig Programma van Eisen.

Veel beloften
Er werden wel voorwaarden gesteld. Voorwaarden die echter een weinig dwingend karakter hadden. Omdat er een ongekend aantal van rond de 900 ondergrondse parkeerplekken zou komen – vooral merkwaardig omdat de metro- en tramhaltes dichtbij zijn en studenten veelal met het OV reizen – eisten buurtbewoners en politici dat HvA-gebruikers niet ook nog eens voor extra parkeerdruk in de buurt zouden zorgen.

De oversteekbaarheid van de Wibautstraat zou extra aandacht krijgen. Ook voor de HvA zelf was dat een lastige kwestie. Ideeën om over de weg heen een brede voetgangersbrug aan te leggen, met eventueel functies erop als een voetbalkooi, werden als onrealistisch afgedaan. Maar feitelijk is de Amstelcampus nu opgedeeld in twee helften en is de integratie van ‘west’ en ‘oost’ uiterst mager.

Belangrijkste punt voor bewoners, misschien op dat van de hoogte van de gebouwen na, was de samenhang van de campus met de buurt. De openbare ruimte zou nadrukkelijk ook van en voor de buurt moeten blijven. De HvA zegde toe bij de uitvoering van de plannen bewoners te blijven betrekken en de Amstelcampus zou een domein worden waar onderwijs en buurt elkaar in de armen zouden sluiten.

Onderwijsgebouwen
Clustering van onderwijsactiviteiten is het belangrijkste doel van de Amstelcampus. Uiteindelijk zullen ongeveer 30.000 studenten een studie volgen in deze HvA-gebouwen. In het Kohnstammhuis – nog altijd vaak het oude belastingkantoor genoemd – is de faculteit Onderwijs en Opvoeding geconcentreerd. In het eveneens gerenoveerde Theo Thijssenhuis is naast nog een deel Onderwijs en Opvoeding ook de faculteit Digitale Media en Creatieve Industrie te vinden. Die faculteit is verder gehuisvest in het Benno Premselahuis (vroeger het gebouw van de Raad voor de Arbeid) en het Koetsier-Montaignehuis (het voormalig hoofdkantoor van de Amstelbrouwerij). Business en Economie is te vinden in het nieuwe Wibauthuis. De faculteit Maatschappij en Recht huist ook deels in het Wibauthuis en verder in het nieuwe Muller-Lulofshuis.

In 2018 zal het nieuwe Conradhuis de deuren openen voor Techniek, dat dan vertrekt uit de Leeuwenburgtoren bij het Amstelstation. Er blijven drie concentraties van de HvA buiten de Amstelcampus: de Businesscampus in Zuidoost bij de Arena, de Gezondheidscampus bij het AMC en de campus Sport en Voeding in Osdorp.In het nieuwe glazen gebouw met de naam Studio HvA is er multifunctionele werkruimte voor de Minor Ondernemerschap, Urban Management en het MediaLab. Daar wordt het meest expliciet verbinding gelegd met de stad Amsterdam.

Woningen en hoven
Studenten, al dan niet van de HvA, hebben al weer enige tijd een aantal woonblokken betrokken. De Wibautwoningen (W, zie kaartje), de Boerhaavewoningen (B) en de Tilanuswoningen (T) zijn daarmee ook onderdeel van de Amstelcampus. De Leeuwenhoekwoningen (L) zullen naar verwachting in 2017 worden opgeleverd. In de gebouwen hebben naast onderwijsfuncties ook diverse al dan niet openbare functies een plek gekregen. De sporthal/gymzaal is een voor de hand liggende, de supermarkt misschien een verrassende. Verder zijn onder meer een bibliotheek, een debat- en activiteitencentrum (Floor), copyshops, fitnessruimtes, restaurants en cafés gepland.

De openbare ruimte waar studenten en buurtbewoners elkaar vooral moeten gaan ontmoeten, is gecentreerd in het Wibauthof en Rhijnspoorplein-Oost aan de oostkant van de Wibautstraat, en aan de andere kant het Kohnstammhof. Daar zal ook nog Rhijnspoorplein-West komen. Meer of minder openbaar zijn natuurlijk ook de speeltuin, de parkeergarages en de fietsenstallingen.

Tweedeling
Op 25 augustus werd het Wibauthof optimaal gebruikt voor de introductiedag voor nieuwe HvA-studenten. De zomerse temperaturen maakten het toeven tussen de gebouwen bij enkele podia en vele kraampjes zeer aangenaam. Dat hier sprake was van een min of meer besloten aangelegenheid valt te begrijpen. Maar dwalende tussen de jongeren vroeg ik mij wel ernstig af of het Wibauthof en café Fest op andere dagen een enigszins gemengd beeld geven: of buurt en studentenwereld elkaar daar tegen zouden komen. In elk geval manifesteerde het probleem van de tweedeling van de campus tussen ‘oost’ en ‘west’ zich tijdens deze introductiedag overduidelijk. Er waren ook enige kraampjes geplaatst op het Kohnstammhof, maar daar was nauwelijks iemand en van druk verkeer tussen de twee hoven was geen sprake.

Op woensdag 5 oktober is de eerste aflevering van de talkshow Dwars door Oost in de Jungle. Dan is de Amstelcampus één van de onderwerpen.