Home Overzicht De lokale politiek nog tandelozer

De lokale politiek nog tandelozer

0

De stadsdeelraad ging bij de vorige lokale verkiezingen ter ziele. De gekozen bestuurscommissie, een onmachtig en tandeloos aftreksel daarvan, zou maar vier jaar bestaan. Bij de volgende verkiezingen op 21 maart 2018 zal een stadsdeel- commissie worden gekozen dat adviezen geeft aan een door B&W benoemde bestuurscommissie van drie personen.

Door Arie van Tol

In het huidige Amsterdamse bestuur werken D66, VVD en SP samen. VVD en SP steken al jaren niet onder stoelen of banken dat zij voor afschaffing van elke vorm van stadsdeelpolitiek zijn. D66 heeft echter de naam voor een democratie te zijn die zo dicht mogelijk bij de burger staat en wil die naam niet helemaal te grabbel gooien. Het voorgestelde compromis is een benoemd dagelijks bestuur met een gekozen adviserende stadsdeelcommissie in elk van de zeven stadsdelen.

Suggestie van politieke invloed
Dit plan is weggehoond door de gehele oppositie in de gemeenteraad en door deskundigen op bestuurlijk gebied. Het nieuwe stelsel houdt voornamelijk de suggestie van
politieke invloed voor stadsdeelbewoners in stand, maar als die er al werkelijk is dan loopt die via de gemeenteraad en niet via bestuurscommissie dan wel toekomstige stadsdeelcommissie. Burgers hebben de afgelopen maanden inspraak mogen leveren, nadat het besluit over het nieuwe bestuurlijke stelsel al was genomen. In de kantlijnen kan nog wat toegevoegd of geschrapt worden.

Geen politieke partij
Een stadsdeel is een te kleine entiteit om politieke macht aan toe te kennen, maar een te grote om burgers bij de politiek te betrekken. Tot die conclusie lijken bedenkers van het nieuwe bestuurlijke stelsel te zijn gekomen. Want elk stadsdeel wordt onderverdeeld in een aantal gebieden. Een gebied wordt met 4 a 6 personen vertegenwoordigd in de stadsdeelcommissie. De participatie kan zo optimaal gestalte krijgen, zo is het verhaal. Vooral ook omdat kandidaten voor die commissie geen lid hoeven te zijn van een politieke partij. Met tien steunverklaringen kan een gebiedsbewoner zich kandideren. Amsterdammers kiezen Amsterdammers, heet het trots in het clubblad van de gemeente.

Vijf gebieden
Stadsdeel Oost kent ambtelijk al langer de volgende vijf gebieden: Oud-Oost, IJburg-Zeeburgereiland, Watergraafsmeer, Oostelijk Havengebied en Indische Buurt. Op 21 maart 208 kan een bewoner uit een gebied stemmen op een kandidaat uit dat gebied voor de stadsdeelcommissie, en natuurlijk daarnaast op een kandidaat voor de gemeenteraad, wel lid van een politieke partij.

Weggeorganiseerd
De huidige drie bestuurders in Oost zijn gekozen door bewoners uit het stadsdeel. Formeel hebben zij nu nog een tamelijk onafhankelijke positie ten opzichte van het stadsbestuur. De verantwoordelijkheid naar de kiezer valt na 21 maart volledig weg, de drie bestuurders worden dan benoemd door Burgemeester & Wethouders. Van een formele onafhankelijke positie is dan niet langer sprake. Eventuele belangentegenstellingen tussen stad en stadsdeel zijn zo definitief weggeorganiseerd ten gunste van de centrale stad. Zeker ook omdat de adviezen van de toekomstige stadsdeelcommissies niet bindend zullen zijn en bovendien via het benoemde bestuurlijke driemanschap, dus indirect, bij het stadsbestuur terecht zullen komen. De term zwaarwegend die aan de adviezen wordt meegegeven en suggereert dat er serieus rekening wordt gehouden met adviezen is de afgelopen jaren vaak te veelbelovend en overschat gebleken.

Verhelderend
Bovenstaande tekst blijft nogal abstract en misschien daarmee onduidelijk. Voorbeelden uit de recente praktijk kunnen de theorie wellicht verhelderen. Het einde van Grand-café Genieten speelt al enige tijd. De bestuurscommissie Oost speelt een ondergeschikte rol bij de besluitvorming, maar het lobbywerk van met name de drie dagelijks bestuurders bij de gemeente zorgt zeker voor politieke druk. In de toekomst zal dat dagelijks bestuur zich niet meer geroepen voelen voor het belang van een stadsdeelinstelling op te komen. Dat is niet langer de bedoeling bij een benoemd bestuur dat door de gemeente gemandateerde taken dient uit te voeren.

Stadsbestuur beslist
De plotselinge haast bij de eventuele sloop en nieuwbouw in de van der Kunbuurt is al evenzeer een onderwerp dat de overbodigheid van de huidige bestuurscommissie Oost, maar ook van de toekomstige stadsdeelcommissie Oost bewijst. Inspraak en lobbywerk is logischerwijs geheel gericht op het stadsbestuur, dat beslist over dit soort projecten. Vrijwel onmogelijk is het dat een gekozen gebiedsvertegenwoordiger iets in de melk te brokkelen zal krijgen bij zaken als te zeer toenemende toeristendrukte in het gebied, te klein aantal sociale huurwoningen of tramlijn 9 die niet meer rijdt naar het Centraal Station. Jawel, de ogen en oren uit de buurt mag de gebiedsvertegenwoordiger zijn. Maar aan enige lokale politieke macht valt niet te denken. Die tijd is al lang voorbij. En hoe de participatieve democratie er naast de stadsdeelcommissie verder precies uit ziet dat mag de burger zelf invullen!