Home Groen De verstopte kruidentuin

De verstopte kruidentuin

0
acqueline Rijken aan het werk in haar verborgen kruidentuin

Mensen die wel eens in Park Frankendael komen kennen waarschijnlijk wel de heemtuin. Dat is het deel van het park dat niet uit strakke grasvelden en asfaltwegen bestaat, maar uit kronkelende paadjes te midden van een veelheid van bomen en struiken. Vermoedelijk slechts weinigen kennen ook de kruidentuin die daarin verstopt ligt, als een prieeltje middenin een oerwoud.

Door Ton Hendrix | Fotografie Gerard Valentijn

Ik spreek met degene die deze kruidentuin verzorgt, Jacqueline Rijken: ‘In de jaren ’60 was Frankendael nog geen park maar de stadskwekerij. De heemtuin werd toen bedacht door de toenmalige directeur van de stadskwekerij, Jonker, en aangelegd door Henk Buring. Deze kruidentuin is een onderdeel daarvan. Maar er zijn meer kruidentuinen in dit park; er is er ook een bij restaurant de Kas en er groeien kruiden in de Régence tuin bij Huize Frankendael, die worden onderhouden door de vrijwilligers van ‘River of Herbs’.

Sommige planten leiden nu een beetje een kwijnend bestaan

In 1998 kwam ik in de Watergraafsmeer wonen en wat ik hier aantrof waren perkjes die geheel overwoekerd waren door brandnetels. Ik ben toen gaan navragen of de kruidentuin weer kon worden hersteld en toen zei Elgar Vos, toentertijd voorzitter van de Vereniging Vrienden van Frankendael tegen mij: ‘Wil jij dat niet doen?’ Veel stond er niet meer van de oorspronkelijke tuin. Onder de brandnetels kon ik soms nog resten vinden van wat daar vroeger had gestaan. In het begin wist ik nog niet alles, gaandeweg heb ik meer kennis verzameld over de planten hier.’

Ongunstige ligging
‘De kruidentuin is ooit ontworpen door Harry Ter Smitte die in de jaren ’80 de heemtuin beheerde. Een bord geeft de onderverdeling aan: keukenkruiden, vlinder- en bijenkruiden, medicinale kruiden, en er staan ook kruiden waarmee je kunt verven. Sommige planten leiden nu een beetje een kwijnend bestaan, dat komt door de ongunstige ligging met veel schaduw en deels dichtbij het water. Het is hier eigenlijk de bodem van een drooggemalen meer, dus het is allemaal kleigrond. Elk seizoen is ook weer anders; dit jaar begon het koel, dan groeien de planten rustig aan, maar als het dan warmer wordt, krijg je ineens zo’n spurt de lucht in. Dat geeft hoge en slappe stengels. De aardpeer is wel vijf meter hoog, maar ligt helemaal plat. Hij blokkeert het pad, tja, dat is ook hoe de natuur is. Het is een van de planten die ik onlangs heb bijgekocht. En planten die duidelijk niet blij zijn met hun plek zet ik in een ander perk. Zo is de indeling anders geworden dan zoals deze in het begin was.’

Erg giftige plant weggehaald
‘Wandelaars mogen wel iets plukken, zoals hier citroenmelisse. Een paar blaadjes en je kunt er een kopje thee van zetten. Maar je moet het een beetje met beleid doen. Ik heb overal bordjes bijgezet, dat mensen niet alleen zien dat hier allemaal verschillende planten staan, maar dat ze ze ook kunnen leren herkennen. Bedoeling is dat de tuin een educatieve functie heeft. Wat betreft de medicinale kruiden heeft elke plant zijn eigen werking. Zo is er de smeerwortel, waarvan vroeger de wortel werd gebruikt als basis voor zalven. En er staan ook giftige planten; één die erg giftig is, heb ik maar weggehaald.

Tegenwoordig verzorg ik de kruidentuin met hulp van een vrijwilliger, om de week op vrijdagochtend. Zelf ben ik ook vrijwilliger en bestuurslid van de Vereniging Vrienden Van Frankendael. Als verenigingsbestuur moet je wel de vinger aan de pols houden, want er zijn verschillende belangen. Het Stadsdeel gaat nu nieuwe profielen maken voor de parken in Oost. Het is dan zaak als burger je stem te laten horen.’

www.vriendenvanfrankendael.nl | www.riverofherbs.org
Reacties tonquichot@gmail.com