Home Groen De winterharde warmoezenier

De winterharde warmoezenier

0

Toevallig zag ik op Facebook kort na elkaar twee foto’s van mensen die lieten zien dat ze hun moestuin ‘winterklaar’ hadden gemaakt. De ene tuin was zwart en leeg, grote kluiten klei lagen omgespit op de winter te wachten. De andere tuin stond nog aardig vol met (meerjarige) planten en was verder bedekt met mulch. Welke tuin is nu klaar voor de winter?

Door Ton Hendrix

Een speciaal seizoen is dat toch, de winter! Kou en sneeuw zijn regel, alle planten sterven af, en de moestuin ligt er doodstil bij. Het lijkt alsof alles stil staat in de winter. Overal braakliggende grond. De één jarigen zijn verdwenen, de groente-planten die na de oogst in het najaar worden afgevoerd naar de composthoop. Weliswaar groeide vorig jaar door de klimaatverandering de rucola gewoon door in januari en februari. Voortaan geen winterstop meer? De tuinder is daaraan gewend. Tuincomplexen sluiten in november de waterleiding af en de hekken gaan dicht. De winter is de tijd om thuis bij de haard te peinzen over het zaaiplan voor volgend voorjaar. Rekening houdend met wisselteelt, schuift alles een vakje op.

Winterklaar maken, is dat enkel een bedenksel?

Nachtvorst
De tuin zelf vraagt in de winter weinig aandacht, want de meeste planten zijn niet winterhard. Een enkele nachtvorst in november veranderde mijn mooie groene yakonplant in een zielig hoopje bruine bladeren. Hét moment om de ondergrondse knollen te oogsten. Uitheemse planten overleven de Nederlandse winter niet. Al zijn er ook nog half-winterharde planten zoals de artisjok, die met wat stro als deken de kou kan trotseren. Veel winterharde planten sterven bovengronds af maar botten in het nieuwe voorjaar weer uit. Ondergronds blijft er leven in zitten. Ook zijn er wintergroene planten die ook bovengronds hun groene gezicht blijven houden. Die zijn dan echt vorstbestendig, zoals de boerenkool, een echte Hollandse jongen. Het is geen sprookje dat de boerenkool, en ook spruitkool, beter smaakt als er nachtvorst overheen is gegaan. Dan wordt het zetmeel in de bladeren omgezet in suikers, wat het vriespunt verlaagt. En de boerenkool smaakt dan beter.

Stoere stronken
Wil de aarde in de winter even rust om weer los te barsten in de lente? Of is het de warmoezenier, dat wil zeggen de tuinder zelf, die niet winterhard is? Zit hij liever thuis met een beker warme chocola? Zeker, er zijn ook van die stoere stronken die als de grond bevroren is, nog steeds in de tuin bezig zijn. Een dakgoot repareren, of alvast een nieuwe koude bak timmeren. Rust noch duur. In Portugal, waar ik vorige winter was, begint het al in februari weer zomers te worden. De moestuin blijft daar altijd groen en de tuinder blijft daar altijd bezig. Al heeft hij wel recht op zijn siësta.

Winterklaar maken, is dat enkel een bedenksel? Zoals van Koot en Bie die oude dametjes wijs maken dat de tuin ‘neutronenkorrels’ nodig heeft en daarom de aarde voor haar gaan ‘stupideren’, tegen betaling. Onzin natuurlijk, er is heus wel nuttig werk te verrichten. Vorstgevoelige planten kunnen vaak wel tegen een paar graden nachtvorst, als ze maar niet met hun wortels in vochtige grond staan. Maar als het ook overdag vriest, moeten groenblijvende planten worden beschermd. Ze zijn niet in rust, en hebben water nodig, wat ze niet meer uit de bevroren grond kunnen opzuigen. Zonder bescherming zullen ze uitdrogen.

Een tuin is eigenlijk nooit winterklaar. De vorst overvalt haar en alles gebeurt daarna ineens in een andere versnelling. De rabarber verdwijnt ondergronds, de winterrogge komt op. Om straks in de lente weer als groenbemester te dienen. De winter is niet het einde van het seizoen, maar de trage voorbode van een nieuw begin.

Reacties tonquichot@gmail.com

Laat een reactie achter

Please enter your comment!
Please enter your name here