Home Gemist Graf burgemeester De Wit op De Nieuwe Ooster gerestaureerd

Graf burgemeester De Wit op De Nieuwe Ooster gerestaureerd

1

Johannes Wilhelmus de Wit was van 1899 t/m 1920 de laatste burgemeester van Watergraafsmeer. Zijn graf werd dankzij Stichting Vrienden van Watergraafsmeer gerestaureerd.

René van Eunen | Foto’s Jo Haen en Firma Berkenhamer | Dwars

De Wit’s wieg stond in het Gelderse Beesd, waar hij op 13 oktober 1860 werd geboren als zoon van dagloner Dirk de Wit en Alida van Zoelen. Zijn grootvaders waren eveneens dagloner. Hij trad niet in hun voetsporen. Toen De Wit in 1892 te Krommenie met de Amsterdamse weduwe Johanna Christina Buschman trouwde was hij van beroep gemeentesecretaris. Dat zal de opmaat geweest zijn tot zijn burgemeesterschap. Van het echtpaar De Wit werden in Krommenie twee dochters en een zoon geboren. Mevrouw de Wit-Buschman had uit haar eerdere huwelijk eveneens twee dochters en een zoon. Dit achtkoppige gezin nam in april 1900 zijn intrek in een prachtig huis, op Middenweg 73 (thans 63) in Watergraafsmeer. Het jaar daarvoor was de vader des huizes namelijk geïnstalleerd als burgemeester van deze gemeente.

.

Annexatie
Al sinds het aantreden van De Wit als burgemeester, en zelfs daarvoor, was de gemeente Amsterdam van zins om Watergraafsmeer te annexeren. Hij wist dus dat er een kans was dat hij zijn ambt niet lang zou uitoefenen. Meerdere malen maakten de burgemeester en wethouders van Amsterdam een annexatieplan. In 1908 werd een dergelijk plan door de Gedeputeerde Staten van Noord-Holland afgewezen. Amsterdam bleef de druk echter opvoeren door steeds nieuwe plannen te maken. Doordat ambtelijke molens traag draaien en er nog wat hindernissen genomen moesten worden, zoals het aanleggen van riolering in Watergraafsmeer, duurde het uiteindelijk nog tot 1 januari 1921 voordat de annexatie een feit was. Het
burgemeesterschap van De Wit heeft eigenlijk altijd aan een zijden draad gehangen.

Daadkrachtige burgemeester
Uit oude krantenberichten valt op te maken dat De Wit een onpartijdige, daadkrachtige en sociaal bewogen burgemeester was. Welke zaken speelden zich tijdens zijn ambtsperiode af, buiten de constante dreiging van annexatie? In 1914 was er enig gesteggel tussen De Wit en burgemeester Roëll van Amsterdam over de broodverordening. In 1916 had hij het aan de stok met burgemeester Bicker van Diemen, aangaande ‘Regeeringsbrood’. In 1918 sprak hij met de opperrabbijn van de ‘Nederlandsche Israëlietische hoofdsynagoge’ van Amsterdam over de distributie, waarbij er besloten werd dat aan de Joodse bevolking van Watergraafsmeer zowel ritueel bereide eenheidsworst als vlees voor zieken en zwakken beschikbaar zou worden gesteld. En in datzelfde jaar weigerde De Wit een vergunning af te geven voor een vergadering met muziek van de S. D. A. P. op een terrein aan de Pauwenlaan. Want hij achtte bij een dusdanige openluchtbijeenkomst, onder de toenmalige omstandigheden, ordeverstoring niet uitgesloten. Dit zijn enkele voorbeelden van de problematiek waar De Wit (ruim) een eeuw geleden mee te maken kreeg.

.

Latere jaren
Op 31 december 1920 had de laatste raadsvergadering van Watergraafsmeer plaats in het gemeentehuis op Linnaeusparkweg 20-22. De Wit legde zijn ambtsketen voorgoed af. Hij vertrok in april 1921 met zijn vrouw naar Wiesbaden. Eind 1922 keerden zij naar Watergraafsmeer terug en betrokken de woning op Bredeweg nr. 37. In 1925 overleed mevrouw de Wit-Buschman. De Wit hertrouwde in 1926 met Maria Hendrika de Ruijter Korver. Met haar woonde hij nog twee jaar in de woning aan de Bredeweg waarna zij naar Hilversum verhuisden. Daar overleed Johannes Wilhelmus de Wit op 3 maart 1937 op 76-jarige leeftijd. Hij keerde voor de laatste keer terug naar Watergraafsmeer om te worden bijgezet in het familiegraf, bij zijn eerste vrouw en stiefdochter, op De Nieuwe Ooster.

Een vervallen graf
Toen ik enkele jaren geleden het graf van burgemeester De Wit bezocht zag ik dat het zeer vervallen was. De grafsteen was verzakt en op meerdere plaatsen gebroken en de namen erop waren onleesbaar geworden. Niet heel verwonderlijk; De Wit’s stiefdochter werd al in 1918 begraven en derhalve is het grafwerk nu een eeuw oud. Ik wilde dolgraag dat het graf gerestaureerd zou worden, maar ik zag toen geen mogelijkheid. Pas in 2017, toen Jo Haen, Ron de Wit en ik de Stichting Vrienden van Watergraafsmeer oprichtten, pakte ik dit idee weer op. Jo en Ron waren direct enthousiast en zo konden wij gaan beginnen aan ons eerste restauratieproject.

Monumentenlijst
Bij mijn eerste gesprek met Mischa Smeding van De Nieuwe Ooster kwam ik erachter dat het graf in 1992 al op de eigen monumentenlijst stond. De werkgroep Stenen Archief kijkt namelijk ieder jaar naar de graven waarvan de rechten zijn vervallen en welke er niet geruimd mogen worden. De Nieuwe Ooster draagt zorg voor het onderhoud van de ruim 600 graven op deze lijst maar er is niet altijd geld voor restauratie. De werkgroep Stenen Archief was dan ook blij met ons initiatief en voorzag ons van de nodige deskundigheid.

Restauratie van het graf
Gezamenlijk schakelden wij steenhouwerij Berkenhamer in om de restauratie te verrichten. De grafsteen werd schoon gemaakt en weer keurig aan elkaar gezet en de belettering werd weer leesbaar gemaakt. Berkenhamer leverde geweldig vakwerk af. Op 22 november 2018 was het zover. Jo Haen en ik waren erbij toen de grafsteen op het graf werd teruggeplaatst. Een bijzonder moment. We hebben samen burgemeester De Wit weer een naam gegeven. Een prachtig eerbetoon.

Stichting
Stichting Vrienden van Watergraafsmeer werd in april 2017 opgericht. Zij heeft ten doel om de geschiedenis van Watergraafsmeer levend te houden. Dit doen wij d.m.v. een website met duizenden foto’s, honderden verhalen en artikelen, een sportrubriek, een winkelrubriek en het plaatsen van actualiteiten. Dit laatste omdat het nieuws van vandaag de geschiedenis is van morgen. Momenteel hebben wij rond de 50 vrienden en een aantal adverteerders. Dankzij hen kunnen wij deels de website en restauratieprojecten financieren. Wij verwelkomen graag nieuwe vrienden en adverteerders om de website verder uit te breiden, nog meer restauraties te kunnen verrichten en nieuwe activiteiten te kunnen ondernemen. Voor het symbolische bedrag van € 19,20 kunt u een jaar lang vriend worden. Bedrijven kunnen tegen een aantrekkelijk bedrag adverteren op de website.

Check www.vriendenvanwatergraafsmeer.nl

 

1 REACTIE

  1. Urgent: Ik ben woonachtig in New Zealand en ben op vakantie in Nederland op dit moment (tot 15 Juli 2019)
    Johanna Christina is/was een zuster van mijn overgrootvader. (overleden in Indie) Ik zou zo greaag dit gerestaureerde graf willen bezoeken. Waar precies op de Nieuw oosterbegraaf plaats?
    Ook ben ik zeer intensief bezig om foto materiaal the bemachtingen hoe zij eruit heeft gezien.
    Een ander broer van Haar ligt begraven op het “Huis te Vraag” begraafplaats in Amstsredam welke ik dinsdag ga bezoeken.

    Kunt u mogelijk contact met mij opnemen via email: Eysinkpaul@gmail.com om mogelijk verder informatie uit te kunnen wisselen.

    Bvd
    Paul Eysink

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here