Home Overzicht Met drang en dwang verhuizen

Met drang en dwang verhuizen

1

De woningmarkt, zeker die in Amsterdam Oost, zit op slot. Huur en koopprijzen zijn voor de meeste mensen onbetaalbaar. Voor een sociale huurwoning zijn er lange wachtlijsten. Coalitiepartijen in Den Haag en een aantal woningcorporaties willen meer mogelijkheden om scheefwonen tegen te gaan. Lossen de voorgestelde maatregelen om het huurrecht te flexibiliseren de problemen op de woningmarkt op?

Tekst Rose Bartholomé | Foto Arie van Tol

De Haagse coalitiepartijen en een aantal woningcorporaties willen het mogelijk maken om in één klap de huur van ‘scheefwoners’ stevig te verhogen. Zo willen zij mensen onder druk zetten om te verhuizen. Verhuurders mogen – als deze plannen doorgaan – ieder jaar de financiële passendheid en de grootte van het huishouden beoordelen. Hiermee zouden vraag en aanbod op de woningmarkt beter op elkaar gaan aansluiten. De plannen van de coalitiepartijen zijn vooralsnog terugverwezen naar de tekentafel omdat er grote onduidelijkheid is over de concretisering.

Lisa, 30 jaar oud, werkzaam als leidster in de kinderopvang, woont noodgedwongen antikraak. Zij wordt zwanger en houdt dit niet geheim voor het bedrijf dat als verhuurder optreedt. Voor ze het goed en wel in de gaten heeft, staat ze op straat. Het zou te onveilig zijn om als je zwanger bent antikraak te wonen. Zij kan nu nergens terecht. Zij logeert bij vriendinnen en bij familie. Ze durft niet naar Hulp voor Onbehuisden omdat zij bang is om tussen de daklozen terecht zal komen en dat men haar kind af zal nemen als ze geen huis heeft.

Muurvast
Een aantal woningcorporaties, waaronder Stadgenoot en Ymere, zien ‘passend wonen’ als dè oplossing voor scheefwonen. In een gespannen woningmarkt zitten mensen muurvast in hun niet passende woning. Zij kunnen, zo betogen zij in hun plan voor Passend Wonen, de voorraad woningen veel efficiënter inzetten om meer mensen passend te laten wonen. Zij benoemen scheefwonen als de belangrijkste oorzaak van het tekort aan betaalbare huurwoningen. Klopt dit wel?

Mismatch
De fricties op de woningmarkt zijn vooral in het goedkope en middensegment. Uit de cijfers in de nota Wonen in Amsterdam 2017 van de gemeente blijkt dat betaalbare woningen die vrijkomen in prijs omhoog schieten. De verwachting dat deze woningen toegevoegd worden aan de voorraad woningen in het middensegment, waar de mismatch tussen vraag en aanbod groot is, blijkt niet op te gaan. De voorraad sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen is inmiddels als sneeuw voor de zon gesmolten. Sinds 2000 zijn 40.000 sociale huurwoningen in Amsterdam verkocht. Bovendien is er de afgelopen tien jaar te weinig gebouwd.

Mila, geboren en getogen in Amsterdam Oost, 35 jaar, woont samen met haar man en twee gehandicapte kinderen, noodgedwongen in een woning in de vrije sector. Iedere jaar stijgt de huur maximaal. Haar man is alleenverdiener en verdient iets meer dan een minimumloon. Het jaar dat zij de huur niet meer kunnen opbrengen nadert. Voor de zorg van hun kinderen zijn zij aangewezen op mantelzorg van hun familie in de buurt. Waar moeten zij naar toe?

Protesten
Huurdersorganisaties zoals de Huurdersvereniging Amsterdam Oost, Huurgenoot en de Bond Precaire Woonvormen protesteren tegen de plannen om de huren nog meer te flexibiliseren. Zij betogen dat de corporaties uitgaan van een onjuist aantal scheefwoners. ‘Volgens de verhuurders is er te weinig doorstroom door de huidige regelgeving,’ vertelt Frans Ondunk van de Huurdersvereniging Oost. ‘Er zijn echter geen geschikte woningen waar de zogenaamde ‘scheefwoner’ naar toe kan. En verhuurders vergeten die andere scheefwoners die gewoon te duur wonen en 45% of meer van hun inkomen aan huur besteden. Dat is een gevolg van politieke keuzes. De coalitiepartijen willen dat sociaal wonen een laatste vangnet wordt, net als de bijstandswet. Alleen mensen die zichzelf niet kunnen redden, mogen nog een beroep doen op een sociale woning.’

Precariteit
Huren flexibel maken klinkt innovatief, maar het creëert precariteit. Abel Heijkamp van de Bond Precaire Woonvormen legt uit: ‘Precare komt van het Latijnse woord voor bedelen. Precariteit betekent dat rechten nu als gunst verleend worden in plaats van uit solidariteit. In de documentaire ‘Alles Flex?’ van de Bond Precaire woonvormen betoogt Pim de Ruijter, directeur van Stadgenoot: ’Vijf jaar is redelijk om je weg op de arbeidsmarkt gevonden te hebben en een fatsoenlijk inkomen te hebben waarmee je dus op de vrije markt een woning kunt huren of kopen.’ Deze opmerking veronderstelt dat er twee soorten mensen zijn. Zij die het binnen vijf jaar maken en zichzelf kunnen redden op de geliberaliseerde huizenmarkt en zij die dat niet kunnen. Het betekent dat ook op het gebied van wonen, de tweedeling in de samenleving groot zal worden. Op den duur verdwijnen dan steeds meer sociale woningen uit de stad, omdat de prijzen te hoog zijn voor sociale huur. Net als in Parijs zullen er banlieus ontstaan, waar sociale onrust ongericht en gewelddadig kan opvlammen.

De film van mijn leven: Ik kreeg een totaal uitgewoonde etage in Amsterdam Oost. Mijn carrière verliep voorspoedig en ik werd volgens de huidige maatstaven een scheefwoner. Ik woonde te goedkoop. Ik kreeg een zoon en omdat de buurt verpauperd was en men graag de bevolkingssamenstelling meer wilde differentiëren, mocht ik mijn etage samenvoegen met de buuretage. Het meeste onderhoud in huis deed ik ondertussen zelf. Ik werd ontslagen en door mijn leeftijd vond ik geen nieuwe baan. Opeens woonde ik weer recht. Enkele jaren later ging mijn zoon het huis uit en weer woonde ik scheef. Ik kreeg een relatie en woonde weer recht. Stel je voor dat ik al die keren had moeten verhuizen.

Alles flex
‘Flex is het nieuwe permanent,’ vervolgt De Ruijter monter. Na flexibel werken is flexibel wonen aan de beurt. Welke gevolgen heeft deze flexibilisering?
• Ouderen, flexwerkers, mensen die scheiden: op termijn weet geen enkele huurder meer hoe lang hij nog in zijn woning kan blijven.
• De financiële prikkel om door te stromen zal vooral nieuwe armoede opleveren omdat er geen passende woningen zijn waar mensen naar toe kunnen verhuizen. Meer mensen, ook met een baan krijgen schulden of raken dakloos. De daklozenopvang is niet berekend op deze mensen en al helemaal niet op gezinnen.
• Kinderen stabiel op laten groeien betekent dat zij zich moeten kunnen hechten aan vertrouwde personen in een vertrouwde omgeving. Mensen die een beroep moeten doen op mantelzorg of op bijvoorbeeld informele kinderopvang komen in de knel.
• Bewoners investeren in hun woning, in hun buurt en in hun buren als er een vooruitzicht is dat men er langere tijd kan wonen. De sociale samenhang in een wijk komt onder druk te staan.

Wat kunt u doen?
De belangen van verhuurders en investeerders zijn groot. Zonder tegenbeweging zal ook het wonen flexibel worden. Kom daarom meediscussiëren op een bijeenkomst over Passend Wonen en de schaarste op de woningmarkt in Amsterdam Oost. De Huurdersvereniging Oost en Dwars nodigen u uit in Post Oost op woensdag 14 november om 20.00 uur.

De documentaire Alles Flex? www.salto.nl
Meer informatie info@huurdersverenigingoost.nl

1 REACTIE

  1. Hebben de mensen met twee gehandicapte kinderen zich aangemeld bij de gemeente voor een rolstoelgeschikte woning.. Er zijn geen inkomensgrenzen voor rolstoelgeschikte woningen en men kan verhuiskostenvergoeding krijgen en aanpassingen kunnen gedaan worden om het voor de kinderen prettig te maken. Er is wel een wachttijd, want te weinig grote rolstoelgeschikte woningen, maar ze zijn er wel

Laat een reactie achter

Please enter your comment!
Please enter your name here