Home Kunst ‘Namen en nummers’ op 4 mei op het Krugerplein, een mooie traditie

‘Namen en nummers’ op 4 mei op het Krugerplein, een mooie traditie

0

Het Kastanjeplein wordt op 4 mei voor de vijfde keer opgetuigd als een rituele herdenkingsplek met een zorgvuldig geënsceneerde route langs verschillende stadia van bezinning en reflectie. Gedurende de dag komen honderden mensen langs om het ritueel te doorlopen en een intense ervaring te ondergaan. Ze brengen symbolisch een weggevoerde jood weer thuis. ‘ s Avonds vertellen buurtbewoners in een theatrale voorstelling verhalen over de joodse bewoners van weleer. ‘Namen en Nummers’, dat als eenmalig kunstproject begon, is inmiddels een lokale traditie.

In het midden van het Kastanjeplein is met houten planken een grote kaart van de buurt uitgelegd. Op kleurrijke plankjes staan namen geschreven. Het zijn namen van joodse bewoners die tijdens de Tweede Wereldoorlog uit hun huis zijn gehaald, gedeporteerd en vermoord. Op deze plek worden zij herdacht en teruggebracht naar hun straat en hun huis. Deelnemers die de rituele ruimte binnenstappen krijgen uitleg over de procedure. Uit een monumentaal opgestelde archiefkast kiezen zij de naam van een persoon die zij ‘naar huis’ willen brengen. Aan werktafels wordt een plankje versierd, waarop de naam wordt geschreven. Het plankje met de naam wordt vervolgens op de grote plattegrond gelegd op de plek van het oorspronkelijke woonhuis. Het thuisbrengen is een ontroerend moment. De deelnemers krijgen vervolgens een kop thee aangeboden en worden uitgenodigd hun ervaringen en gedachten delen.

Werken naar volledigheid
Het maken van de naambordjes is een intense ervaring. Zelf de naam schrijven en je creativiteit inzetten om er iets moois van te maken geeft het gevoel dat je werkelijk iets voor de slachtoffers kunt doen. De aandacht die je eraan besteedt brengt ze een heel klein beetje terug. De groeicomponent van de stratenkaart is een sterk element. De kaart raakt steeds meer gevuld met namen. Het raakt deelnemers dat ze daaraan mogen meewerken. We werken toe naar volledigheid met alle 3.000 gedeporteerde bewoners uit deze buurt.


Ida van der Lee is kunstenaar en gespecialiseerd in het ontwerpen van rituelen. Als artistiek leider traint zij vijftig vrijwilligers, buurtbewoners en kunstenaars om samen de abstracte getallen aan slachtoffers van de Holocaust weer terug te brengen tot wat het is, een optelsom van unieke mensen, met hun eigen verhaal. Namen en Nummers is een nieuwe vorm van herdenken. Het is een op maat gemaakte beleving zodat deelnemers zich kunnen identificeren met het hetgeen wordt herdacht.


 

Menselijke gevoelens
Bij Namen en Nummers wordt op verschillende manieren het innerlijke proces van herdenken aangesproken. Mensen krijgen de tijd om stil te staan en het gejaagde stadsleven los te laten en het ritueel in verschillende stappen te ondergaan. Hun creativiteit wordt aangesproken waardoor ze bijdragen aan een groeiend kunstwerk. Dit proces van herdenken en bezinning raakt de menselijke gevoelens als angst voor verdrukking en verlies van vrijheid.

Overdag is er sprake van een innerlijk proces van herdenken en bezinnen. Deelnemers verbinden zich met een persoon en beelden zich wie dat geweest zou kunnen zijn. ‘s Avonds – na de twee minuten stilte om 20.00 uur –  is er een voorstelling waarin verhalen verteld worden over de buurt en de bewoners van voor en tijdens de oorlog. De verhalen zijn gebaseerd op archief- en ander verzameld materiaal. Harmen Snel is buurtbewoner maar ook stadsarchivaris en bekend van het tv programma Verborgen Verleden. Hij zoekt in de archieven naar gegevens en zal een van de verhalenvertellers zijn. Ellen Ros is de andere verteller.

Ida van der Lee is kunstenaar en gespecialiseerd in het ontwerpen van rituelen. Als artistiek leider traint zij vijftig vrijwilligers, buurtbewoners en kunstenaars om samen de abstracte getallen aan slachtoffers van de Holocaust weer terug te brengen tot wat het is, een optelsom van unieke mensen, met hun eigen verhaal. Namen en Nummers is een nieuwe vorm van herdenken. Het is een op maat gemaakte beleving zodat deelnemers zich kunnen identificeren met het hetgeen wordt herdacht.

Programma 4 mei
11.00 – 18.00 uur  persoonlijk herdenken of naambordjes maken
19:30 – 20:15 uur  herdenking met muziek vooraf
20:15 – 21:00 uur  voorstelling met verhalen verteld door buurtbewoners

‘Namen en nummers’ is een van de onderwerpen in de theatertalkshow Dwars door Oost in de Jungle op woensdag 3 mei om 20.00 uur in Jungle Amsterdam, Tweede van Swindenstraat 26. De toegang is gratis.

www.namenennummers.eu