Home Lezen en schrijven ‘Opgebrand en uitgeblust’, boek over burn-out

‘Opgebrand en uitgeblust’, boek over burn-out

0

Linda Groen is opruimspecialist. Van haar hand verscheen in 2012 het boek Wat een bende, over de oorzaak van rommel. Toen zij bezig was met dit boek, werd zij gevraagd mee te schrijven aan een lesboek over hetzelfde onderwerp voor het mbo. In oost-online verschijnt met de regelmaat van de klok een column waarin Linda Groen adviseert over opruimen. Nu is er een derde boek en daarin schrijft zij over een heel ander onderwerp: haar burn-out.

‘Eén van de reacties was: ik wist helemaal niet dat jij een burn-out hebt gehad’, valt Linda Groen met de deur in huis. ‘In eerste instantie vond ik dat vreemd, want die burn-out heeft een groot stempel gedrukt op mijn leven. Maar toen ik er iets langer over nadacht, bleek het niet zo’n gekke opmerking te zijn. Ik heb namelijk nooit rondgebazuind dat ik een burn-out heb gehad.’ Waarom niet? Het beïnvloedt nogal je leven.  Linda: ‘Je roept ook niet te pas en te onpas dat je een ongeluk hebt gehad. En bij sollicitaties leek het me ook beter er niet over te vertellen als er niet naar gevraagd werd. Ook heb ik ervaren dat mensen er niet altijd mee overweg kunnen. Dus ik praatte er alleen over als ik de indruk had dat de ander geïnteresseerd was of iets kon hebben aan mijn ervaringen.’

Wat is een burn-out en hoe raak je burn-out? ‘Om dat uit te leggen, begin ik bij onze verre voorouders die nog op jacht moesten om aan voedsel te komen. Op gevaar zijn twee reacties mogelijk: vechten of vluchten. Kwam je vroeger een beer tegen, dan was vluchten een goede optie. Was het een menselijke vijand dan koos je misschien voor vechten. Wat er bij beide reacties gebeurd is dat je stressniveau omhoog schiet. Dit zorgt ervoor dat je adequaat reageert. Als het gevaar geweken is ,of als je hard bent weggerend voor die beer, terug naar je grot, dan zakt dit stressniveau weer naar een normaal niveau.’

Dit vecht- en vluchtgedrag komt volgens Linda Groen nu nog steeds voor. ‘We hoeven weliswaar niet weg te rennen voor beren in Nederland en als we een vijand treffen hebben we hier in Holland het poldermodel uitgevonden. Een burn-out ontstaat door stress. Mijn werk leverde mij stress op. Is dat erg? Nee, niet zolang het om af en toe een stresspiek gaat, dus een vechtreactie. Een vechtreactie die je adrenaline geeft en waar je na afloop weer van bijkomt. Maar doordat je constant stress ervaart blijft dat piekniveau gehandhaafd en heeft je lichaam geen tijd om te herstellen. Dat is wat er met mij gebeurde. Zelfs als ik vrij was, was ik met mijn werk bezig. Mijn geest maalde door. Ik kwam niet tot rust. Ik kan zeggen dat dit niet goed afloopt. Uiteindelijk weigert je lichaam op een dag en dan kan je vrijwel niets meer. Toen dat gebeurde wist ik niet wat me overkwam. Ik was 26 en mijn lichaam weigerde dienst. Ik kon niets meer.’

Waarom zou je over jouw stress-ervaring een boek willen schrijven? ‘Dat heb ik me ook afgevraagd, maar dat heb ik bij elk boek gedaan’, is haar antwoord. ‘Waarom leg je jezelf op een boek te schrijven? Een proces dat erg stressvol kan zijn! Ik kan slechts vertellen dat het niet tegen te houden is. Dat noem ik het ongeluk van de creatieven. Het borrelt op in je binnenste en je moet er mee aan de slag. Niets kan je tegenhouden. Het is als een vulkaan die langzaam opborrelt en uiteindelijk tot uitbarsting komt.’ Maar zij erkent dat er nog een reden is. ‘Wekelijks mensen spreek in mijn werk of privé die tegen een burn-out aanzitten of een burn-out hebben of hebben gehad. Deze mensen blijken van mij te willen horen hoe ik het ervaren heb en ze putten hoop uit mijn voorbeeld dat je er weer uitkomt.’

‘Het is als een vulkaan die langzaam opborrelt
en uiteindelijk tot uitbarsting komt.’

De burn-out heeft zij al enige tijd achter zich gelaten. Waarom heeft Linda Groen dit boek nu pas geschreven? ‘Alles op zijn tijd’, antwoordt zij nuchter. ‘Blijkbaar was ik er eerder niet aan toe. Twee jaar geleden gebeurde er in een week tijd drie dingen waardoor ik begon met schrijven. Allereerst hoorde ik via via dat mijn nicht ging scheiden. Dat greep me zo aan en ik reageerde daar zo emotioneel op, dat ik me realiseerde dat dit niet alleen over haar scheiding ging, maar dat er bij mij iets werd getriggerd. Wat dan? Ik zie mijn nicht niet vaak. De laatste keer dat ze met man en kinderen op bezoek was geweest, was zes maanden eerder. Toen vertelde ze me dat ze overspannen was. Ik wilde haar helpen, maar wist dat ze hier zelf uit moest komen.’

Linda Groen was heel geëmotioneerd van het scheidingsbericht van haar nicht. Wat was daar de oorzaak van? ‘Het feit dat haar man haar in de steek liet op het moment dat ze hem het hardst nodig had. Ik besefte dat mijn man dat niet gedaan heeft. Mijn man heeft me gesteund en naast me gestaan in mijn meest zwarte tijd. Een daarna toen ik met vallen en opstaan weer probeerde te functioneren in de maatschappij. Dat is waar een huwelijk voor mij over gaat. Dat je ook in de moeilijke tijden op elkaar kunt rekenen. Daar zat mijn woede ten opzichte van die scheiding.’

‘In diezelfde week pakte ik uit mijn kast drie dagboeken. Ik als opruimspecialist weet natuurlijk precies wat ik in huis heb en waar het ligt. Dat ik die dagboeken had wist ik dus wel, maar het idiote is dat ik niet wist wat erin stond. Die dagboeken gingen over de tijd dat ik burn-out was en de periode vijf jaar later dat het weer mis ging. Ik las stukjes in die dagboeken en de tranen liepen over me wangen. Daar schrok ik van. Ik wist vrijwel niets meer over die tijd, leek het te hebben verdrongen.’

Toen Linda later die week op een bankje voor de deur een kopje koffie dronk met haar buurman en het gesprek onverwacht over haar burn-out ging, nam zij het besluit te proberen erover te schrijven. ‘Mijn burn-out heeft mij nooit verlaten. Het overkwam me, ik heb er tegen gevochten, ik ben mijn heerlijk ongeduldige strenge zelf geweest en heb lang niet kunnen accepteren dat ik op was. Nu na vijftien jaar blijkt deze zware tijd voor mij een erg leerzame tijd geweest te zijn. Het heeft me gebracht tot waar ik nu ben: eigen baas en schrijfster.’

Ik heb nu veel dingen verwerkt waardoor ik anderen kan helpen met mijn verhaal. Dat is het belangrijkste doel van dit boek. Boeken over burnt-out gaan vooral over tips. In dertig dagen uit je burn-out. Ik kan je verzekeren je bent niet in dertig dagen uit je burn-out. Hoe voorkom ik een burn-out? Daar heb je erg weinig aan als je al burn-out bent. Wat voor mij werkt is een persoonlijk verhaal waar je dingen in herkent en dat je de hoop geeft dat het uiteindelijk weer goed komt.’

‘Ik heb niet bedacht wat dit boek teweeg brengt. Toen ik mijn eerste boek schreef, schoof ik regelmatig een hoofdstuk de kant van mijn man op om het kritisch te lezen. Is dit leesbaar, duidelijk, prettig om te lezen? Dit onderwerp is zo persoonlijk dat ik niet voldoende afstand kon nemen om te bepalen of dit boek aan die criteria voldeed. Ik heb het manuscript pas aan mijn man gegeven toen ik klaar was met schrijven. Ik gaf het hem en het lag dagen op tafel. Oei, dacht ik. Dat gaat niet goed. Het lukte me nog wat langer mijn mond te houden, maar uiteindelijk durfde ik te vragen of het zo slecht was dat hij niet verder las. Wat bleek? Hij had het gelezen tot pagina twee. Daarna kon hij niet verder lezen, want het was te aangrijpend. ‘

Opgebrand en uitgeblust kost € 16,75 en is verkrijgbaar via www.opgebrandenuitgeblust.nl