Home Overzicht Participeren voor ouderen niet vanzelfsprekend

Participeren voor ouderen niet vanzelfsprekend

0
Ruud van Wees, Saskia Hubelmeijer en Tunny Jongejan.

Het aantal ouderen neemt toe en die groei brengt problemen met zich mee. Om dit onder de aandacht te brengen is het van belang dat regelmatig bij de overheden aan de bel wordt getrokken. Een aantal vrijwilligersorganisaties zet zich hiervoor in. Ook in Oost.

Tekst Corry Zoll | Foto Marcel de Cnock | IJopener

Uit CBS-gegevens blijkt dat Nederland begin 2017 3,1 miljoen 65-plussers telde, van wie 700.000 80-plussers. Dit aantal zal de komende jaren snel stijgen. In 2040 zullen er 4,7 miljoen 65-plussers in Nederland zijn, ruim een kwart van de totale bevolking, onder wie 2 miljoen 80-plussers.

De Ouderen Advies Raad (OAR) is door de gemeente Amsterdam in het leven geroepen om te adviseren over problemen waarmee ouderen worden geconfronteerd. Inmiddels hebben zich bestuurlijke veranderingen voltrokken. De rol van de stadsdelen is geminimaliseerd en door wethouder Eric van der Burg zijn de adviesraden van hun oorspronkelijke functie ontheven. Ze zijn echter doorgegaan met hun werk. Voor projecten die (buurt)participatie stimuleren wordt nog subsidie verstrekt. De budgetten zijn beperkter en de criteria voor toekenning en afwijzing zijn onduidelijk.

Participatiemaatschappij
In 2013 werd de ‘participatiemaatschappij’ tot beleid uitgeroepen. Zo probeerde de overheid afscheid te nemen van de groeiende kosten van de verzorgingsstaat. Al snel werden de grenzen en de knelpunten duidelijk. Door gebrek aan middelen kan niet iedereen aan de samenleving deelnemen. Eenzaamheid en gezondheidsproblemen zijn het gevolg. De veronderstelling is dat waar nodig mantelzorg voorhanden is, en dat familie en buren moeilijkheden kunnen opvangen.

Beeldvorming dat de huidige generatie ouderen in rijkdom leeft, leidt tot ontkenning van problematiek onder ouderen.

De OAR Oost is nog steeds belangenbehartiger en houdt zich intensief bezig met het beïnvloeden van het ouderenbeleid in Oost. Verschillende belangenorganisaties en buurtinitiatieven (zoals Buurtsoos Java-eiland, zie kader) zijn gelieerd aan de OAR. De OAR Oost maakt zich er sterk voor dat de gemeente, het stadsdeel en andere organisaties rekening houden met de belangen van ouderen; vooral op de terreinen van welzijn, gezondheid, mobiliteit en wonen. Daarnaast staat het signaleren van schrijnende situaties op de agenda.

De website van de OAR Oost vermeldt verschillende aandachtsgebieden. Voor de woningmarkt zijn dat het inventariseren van beschikbare en geplande woningen voor ouderen, woongroepen voor ouderen en wonen met zorg in verzorg- en verpleeghuizen. Verder het ondersteunen van initiatieven in buurten en van activiteiten van bewoners.

Er wordt zoveel mogelijk samengewerkt, zoals met de Migrantenorganisaties Oost, Adviesraad Diversiteit, belangenorganisatie Onbeperkt Oost, de Werkgroep Toegankelijkheid, Civic, Clip, Dynamo, het Alzheimer Café, mantelzorgondersteuners, cliëntenraden van de zorg- en verpleegcentra en het Wijkopbouworgaan Oost. Maar ook de zogeheten buurtkamers zijn ontmoetings- en activiteitenlocaties. De Meevaart in de Indische Buurt en Buurtcoöperatie Oostelijk Havengebied zijn belangrijke initiatieven waarmee de OAR contacten onderhoudt. Samenwerking binnen het netwerk komt wel onder druk te staan, omdat het voormalig stadsdeel steeds meer van het werken met gebiedsopgaven uitgaat.

Buurtsoos Java-eiland
Deelnemers van de Buurtsoos komen wekelijks bij elkaar in koffiehuis Java-Blend,  Tosaristraat 1. Medebewoners treden op als gastvrouw of gastheer. De bewoners zijn in de gelegenheid om met koffie of thee elkaar te ontmoeten en spelletjes te spelen. Maandelijks worden daarnaast op eigen kosten uitstapjes georganiseerd, zoals boottochtjes door de grachten en museumbezoek. Verder worden er sprekers van bijvoorbeeld de gemeente en andere organisaties uitgenodigd om een praatje te houden en de bewoners te informeren. De ervaring leert dat de deelnemende buurtbewoners zich minder eenzaam voelen en vooral ook het gevoel hebben weer gezien te worden. Check  Facebook BuurtSoosJavaeiland.

 

Onderlinge solidariteit
De OAR wil een compleet beeld hebben van de problemen van ouder worden in Amsterdam. Aan veel problemen ligt armoede ten grondslag. Door geldgebrek kan de mobiliteit verminderen. Dit kan weer effect hebben op grotere eenzaamheid en een verslechterende gezondheid. Eenzame ouderen hebben bijvoorbeeld vaak last van depressieve klachten.

Voor onderlinge solidariteit zijn belangenorganisaties en buurtinitiatieven broodnodig. Beeldvorming dat de huidige generatie ouderen in rijkdom leeft, leidt tot ontkenning van problematiek onder ouderen. Dat Nederlandse ouderen relatief laag scoren als het om armoede gaat, komt door de AOW en (een vaak klein aanvullend) pensioen. Veel ouderen komen daarmee net boven de armoedegrens uit. Wat niet wegneemt dat iemand hier uiterst moeilijk van kan rondkomen. Er blijft nog een hoop werk te verrichten.

Dit artikel kwam tot stand door de medewerking van Tunny Jongejan (OAR Oost), Ruud van Wees (Buurtsoos Java-eiland) en Saskia Hubelmeijer (Onbeperkt Oost), en de gastvrijheid van buurtruimte de Eester.

Onbeperkt Oost
Onbeperkt Oost is een vrijwilligersteam dat met humor en enthousiasme Amsterdam-Oost toegankelijk wil maken voor mensen met een beperking. De belangenbehartiging concentreert zich op het inventariseren van obstakels voor rolstoel- en rollatorgebruikers. Het opheffen van haltes en zelfs hele bus- en tramlijnen als gevolg van de Noord-Zuidlijn wordt nauwlettend in de gaten gehouden en aangekaart bij politiek en GVB. Minder openbaar vervoer belemmert de mobiliteit van mensen met een beperking. Dagelijkse belemmeringen moeten verdwijnen en voorzieningen dienen toegankelijk, bruikbaar en bereikbaar te zijn. Check www.onbeperktoost.nl.