Home .Cultuur. Respect voor Dames

Respect voor Dames

0

Is er verschil tussen oudere vrouwen uit de Jordaan, Oud-Zuid en Zuid-Oost? Of bepalen vooroordelen de manier waarop je kijkt? Met deze vragen daagt fotograaf Peter van der Meer/Speer de bezoeker uit om te kijken naar zijn portrettenserie ‘De Dames’. Te zien in het Centrum Beeldende Kunst Amsterdam (CBK) en in het verschenen fotoboek.

Tekst Anna ten Bruggencate | Foto’s Peter van der Meer/Speer en Erna Leussink

Op de vraag waarom Peter van der Meer koos voor vrouwen uit deze leeftijdsgroep – die varieert van zeventig tot honderddrie – antwoordt hij: ‘Dit is een bijna vergeten generatie. Wij hebben het over een crisis maar wat zij in hun leven hebben meegemaakt, dat is een heel ander verhaal. Het zijn sterke vrouwen en dat wil ik laten zien.’ Van der Meer ziet zijn foto’s als een manier om Amsterdammers met verschillende achtergronden met elkaar te verbinden; ‘saamhorigheid’ is een terugkerend thema in zijn werk

Acht jaar
‘Ik begon met het fotograferen van dames in mijn eigen buurt, de Jordaan’, vertelt Peter van der Meer die als fotograaf Speer woont en werkt in de Hazenstraat. Na een positieve reactie op een expositie van dit werk in New York, vatte hij het plan op om oudere dames te gaan fotograferen uit andere buurten met een eigen karakter. Dat werden het ooit rijke Amsterdam-Zuid en het kleurrijke Zuid-Oost. Het hele project duurde acht jaar. ‘Er is erg veel tijd mee gemoeid. Alleen al om dames te vinden die zich willen laten fotograferen op een manier die ze misschien niet ‘mooi’ vinden.’

Onder andere via lokale krantjes of door zelf te flyeren, probeerde Van der Meer contact te leggen. In Zuid leerde hij een 80-jarige dame kennen die op haar beurt weer andere dames benaderde. In Zuid-Oost kwam Van der Meer terecht op een bijeenkomst van een paar honderd Surinaamse dames; vier hiervan waren meteen enthousiast. Hij is verbaasd over het vertrouwen dat hij kreeg; ook vanuit de toch als gesloten bekend staande Chinese gemeenschap.

Schuiven met meubels
Alle dames werden gefotografeerd in hun eigen huis. Van der Meer was soms uren bezig met belichting en het verplaatsen van meubels of het weghalen en toevoegen van details. Ook wat de dame in kwestie aan moest trekken, werd door de fotograaf bepaalt. Het perspectief wisselt van ver weg tot close-up. De vrouwen kijken niet in de lens, soms naar zichzelf in een spiegel. Wat ze gemeenschappelijk hebben is waardigheid, ook al is de handeling alledaags. Zoals het inrollen van krulspelden of afstoffen van een kast.

Vooroordelen
‘De foto’s hebben meerdere lagen en vertellen een verhaal. Het is niet alleen een portret. Ik wil bezoekers van de tentoonstelling ook uitdagen om zich af te vragen of je eerst kijkt om te bepalen uit welk stadsdeel de dame komt en daar je oordeel bij hebt. Of dat je je laat leiden door nieuwsgierigheid.’ Van der Meer heeft daarom bij de expositie een kunsteducatief project ontwikkeld voor leerlingen van het voortgezet onderwijs. Leerlingen van bezoekende scholen krijgen een lijst met vragen die hen moeten prikkelen om na te denken over wat ze zien, zoals de vraag ‘Was deze mevrouw gelukkig?’. De antwoorden worden bevestigd aan een in de expositieruimte hangend groot kruis dat door leerlingen van het Altra-College is gemaakt. Van der Meer: ‘Het wapen van Amsterdam heeft drie kruisen; die staan voor heldhaftigheid, vastberadenheid en barmhartigheid. Daar voeg ik een vierde kruis aan toe. Het kruis dat ‘saamhorigheid’ moet symboliseren. Want al zijn alle dames verschillend, ze horen ook bij elkaar.’

Bij de tentoonstelling is een fotoboek verschenen waarin de enige tekst bestaat uit het voorwoord van Eberhardt van der Laan. Het boek is vormgegeven door Steef Liefting, grafisch vormgever en bewoner van Amsterdam-Oost.

Expositie De Dames is tot en met 27 januari 2018 te zien in het CBK Amsterdam, Oranje Vrijstaatkade 71. Voor meer informatie en openingstijden check www.cbkamsterdam.nl

Het fotoboek is te koop voor 29,95 euro; bij het CBK Amsterdam voor 25 euro. Scholen die geïnteresseerd zijn in het project kunnen contact opnemen met Peter van der Meer 06 5557 2563 | www.speerfotografie.nl

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here