Home Lezen en schrijven Simone de Beauvoir liep niet op wandelschoenen

Simone de Beauvoir liep niet op wandelschoenen

0

Sisterhood is dit jaar het thema van de internationale vrouwendag op 8 maart. Misschien een mooie dag om eens plannen te maken voor een wandeling met Simone de Beauvoir (1908 – 1986), een van de grootste iconen van het feminisme. In haar wereldberoemde boek Le Deuxième sexe staat haar bekendste uitspraak: je wordt niet als vrouw geboren, je wordt vrouw gemaakt.

Door Gerrit Hoogstraaten | Beeld Sam Schuman

Met haar protest tegen deze opgelegde rolverdeling staat De Beauvoir aan de wieg van de tweede feministische golf – of laat ik, in plaats van dat moederlijke wieg, liever zeggen: hamert ze op het aambeeld het roodgloeiend ijzer van de strijd der seksen. Leuke vrouw om eens mee uit wandelen te gaan? Anneke Hesp vindt van wel. Achterop haar gids Wandelen met Simone de Beauvoir, deel vier alweer in haar serie Wandelen met, parafraseert ze De Beauvoir lichtvoetig: ‘Een wandelaar wordt niet geboren, maar gemaakt.’

Anneke Hesp heeft alle boeken van de Franse schrijfster in de kast staan. En ja, ze heeft ze ook allemaal gelezen. In vertaling én in het Frans. Ze houdt niet van half werk. Ze kende die boeken al wel uit haar jeugd, maar als meisje dat opgroeide tussen broers dacht ze: wat een geklets. Die Simone de Beauvoir vertelt me niets nieuws. Wat mijn broers mogen mag ik niet, wat zij doen doe ik niet, daar hoef je toch niet zo’n taai boek over te schrijven! Tot ze ontdekte dat Simone in haar jonge jaren een lange-afstand wandelaarster was, net als zij zelf al haar hele leven is. Al zijn er opmerkelijke verschillen. De Beauvoir vond wat wij nu een standaard wandeluitrusting noemen  volslagen onzin. Zij liep op haar gewone schoenen en in alledaagse kleding. ‘Op haar espadrilles door de Calanques, nou, daar kun je toch echt beter stevige wandelschoenen dragen hoor!’ zegt Anneke. ‘Maar die vond ze ordinair, schoenen voor het klootjesvolk. Ik snap niet hoe ze het voor elkaar kreeg over die stenen daar.’

Er is wel een verklaring voor die bijna wereldvreemde houding. Het gezin De Beauvoir waarin de zusjes Simone en Hélène opgroeien is door het faillissement van de bank van hun grootvader in financiële moeilijkheden geraakt. Ze blijven zich echter aristocratisch gedragen, van jongs af aan zorgt moeder ervoor dat haar kinderen niet in aanraking komen met spruiten van mindere stand. Simone heeft zich dat blijkbaar zo in laten prenten dat ze zich er ook op latere leeftijd naar is blijven gedragen, hoe strijdig dat ook lijkt met haar filosofische ideeën en politieke opvattingen. Annekes boek staat vol met dit soort leuke weetjes.

Over hoe Simone de Beauvoir haar wandeltochten zorgvuldig plant bijvoorbeeld. Ze onderneemt niets zonder de Guide Bleu en de Michelin-kaarten, schrijft Anneke daarover. Ze citeert uit een van haar boeken (De bloei van het leven): ‘Ik heb er nooit genoeg van gekregen te merken hoe een punt of streepje op een kaart, of drie gedrukte lijntjes in een gids, veranderden in stenen, bomen, lucht en water.’ Een tijdloze observatie, want ook al hebben we nu GSM om ons op het juiste pad te houden, de sensatie met elke stap het landschap verder te verkennen en er in op te gaan is nog altijd dezelfde.

Nog een opmerkelijk verschil tussen de wandelaarster die Simone was en die Anneke is. De Beauvoir vond op een bepaald moment dat ze nu wel klaar was met het lopen. ‘Ze vond dat ze te oud werd voor deze sport,’ vertelt Anneke. Volgens de beknopte wandelbiografie voorin de gids maakt ze haar laatste grote wandeling in 1946, een tocht van drie weken door de Dolomieten. Ze is dan pas achtendertig jaar oud. Aan het slot van haar inleiding tot de zeven wandelingen die in het boekje staan schrijft Anneke hierover: ‘Met enorm elan stort ze zich dan op het reizen met vervoersmiddelen als vliegtuig, boot, bus, trein en, tot haar grote vreugde, een eigen auto.’ Aan carpoolen, denk ik, zal ze dan wel niet gedaan hebben…

Simone beperkte het wandelen sinds die trektocht door de Dolomieten tot gewone dagtochtjes tijdens vakanties. Bij Anneke Hesp heeft het wandelen zich juist alleen maar verder ontwikkeld. In het gezin waarin zíj groot werd was dat ook de enige sport die haar ouders voor hun kinderen konden betalen, want wandelen kost eigenlijk niks behalve een paar goeie schoenen die je toch al nodig hebt. Ze is blijven wandelen, steeds langere tochten, zoals nu in Frankrijk de Grande Randonnées die Simone ook voor een groot deel heeft afgelegd. Sinds haar pensionering volgt Anneke daarbij het spoor van bekende schrijvers en andere kunstenaars. Dat waren eerst Dickens en Chaucer, een logische interesse voor de lerares Engels die ze tijdens haar werkzame leven was. Daarna volgde ze Van Gogh en nu dus Simone de Beauvoir.

‘In de Canterbury Tales wordt verteld hoe ze van Londen naar Canterbury gingen,’ legt ze uit. ‘Te voet, en dus wilde ik weleens precies weten hoe en waar die lui dan gelopen hadden. Ik merkte dat veel mensen het wel leuk vonden dat ik dat allemaal uit ging zoeken, als ik met de wandelclub Nemo op stap was, dan was er altijd wel belangstelling voor mijn verhalen. Zo is het idee voor de boekjes ontstaan.’

Regelmatig gaat ze zelf ook mee als gids, dit jaar speciaal aan de hand van Simone de Beauvoir natuurlijk. Ze doet drie keer de stadswandeling in Parijs, op 13, 14 en 15 april. Van 1 tot 8 mei begeleidt ze de wandelingen rond Marseille en in september en oktober herhaalt ze dit programma. Alle informatie is te vinden op walkingwithhesp.wordpress.com.

Wandelen met Simone de Beauvoir verscheen bij uitgeverij Totemboek. Prijs € 9,50, via de boekhandel of te bestellen op www.totemboek.nl

© Gerrit Hoogstraaten, februari 2016.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here