Home Living Wonen in Oostpoort trekt meer dan winkelen

Wonen in Oostpoort trekt meer dan winkelen

0

In het oostelijk deel van Oostpoort zijn de laatste maanden veel nieuwe woningen betrokken. Via de brug over de Ringvaart bij de Archimedesweg is het gebied te verkennen. Eerst zie je dan het vervallen dierenasiel, een lelijke maar vertekenende entree. Alleen al de glas-in-loodramen van Stefan Glerum maken Oostpoort-Oost de moeite van het bezichtigen waard.

Door Arie van Tol | Beeld Hans Heitgeert en Luuk Kramer

Alarmerende en relativerende berichten wisselen elkaar af over het bezoek aan de winkels en horeca van Oostpoort. De vele ketenzaken zitten ook elders in zwaar weer. Het lijkt erop dat de loop er wat meer in komt, maar de recente kerstmarkt bleek dan weer een genante overschatting van de huidige aantrekkingskracht. Het wonen in Oostpoort mag tot een groter succes gerekend worden op dit moment dan het winkelen. Zowel de buiten- als de binnenkanten van de wooncomplexen hebben enige allure en kwaliteit.

Vervuilde grond
Het Polderweggebied is lang gedomineerd door de imposante gebouwen van de Oostergasfabriek. In 2004 kwam de overheid met ambitieuze plannen om er een woon- en winkelgebied van te maken. Daarvoor moest eerst de sterk vervuilde grond worden aangepakt.

Het westelijke deel van Oostpoort kwam in 2014 zo goed als af. Behalve woningen verrezen hier het stadsdeelhuis, de Wethouder Verhey-sporthal, een nieuw onderkomen voor basisschool De Kraal en muziekmakersgebouw muzyQ dat inmiddels Q-Factory heet. Het Sportfondsenbad – daterend uit 1929, het eerste Sportfondsenbad van Nederland – bleef in het oude industriële gebouw, hoewel zeer aan het oog onttrokken. Ook fitnessen gebeurt nog in een gespaard gebleven overblijfsel van de gasfabriek.

Oostelijk deel
Het werk aan het oostelijk deel lag een tijdlang stil, maar voorjaar 2013 resulteerden langdurige onderhandelingen tussen ontwikkelaar OCP en het stadsdeel in een aangepast plan. De ambitie werd flink teruggeschroefd: 142 in plaats van 296 woningen in de marktsector, een halvering. Het aantal sociale huurappartementen bleef 84. Omwonenden stelden tevreden vast dat de crisis hen in dit geval goedgezind was: de dichtheid en de hoogtes in Oostpoort-Oost werden acceptabeler.

Dankzij de crisis werden de hoogtes in Oostpoort-Oost acceptabeler

In het allernieuwste stuk Oostpoort is gezocht naar een specifieke architectuur en naar afwisseling. Langs het spoor is een zes lagen hoog flatgebouw verrezen met 72 sociale huurwoningen – en met prachtige glas-in-loodramen voor de trappenhuizen.

Langs de Ringvaart zijn de eerste twaalf (van de 34) ‘kadewoningen’ betrokken. Het zijn zeer ruime koopwoningen in het dure segment. Ze hebben drie lagen en geven over het water uitzicht op de Watergraafsmeer. Op korte termijn worden nog weer tien kadewoningen, in een robuustere en iets hogere variant dan de eerste lichting, opgeleverd.

Hier achter zijn laagbouwwoningen gekomen (‘laanwoningen’ heeft men ze gedoopt): een modern rijtjescomplex met ruime koopwoningen in twee woonlagen, achter de fronten aan de Polderweg en de Oranje-Vrijstaatkade. Hiervan zijn er nu elf bewoond, terwijl er achttien op het punt van oplevering staan. Ook die zijn groter en hoger dan de eerste lichting. De nieuwe bewoners lijken het voorlopig met tijdelijke openbare toegangswegen en -paden te moeten doen.

Seniorenwoningen
In een andere hoek van Oostpoort-Oost nadert ouderenzorgcomplex Polderweg zijn voltooiing. Twee gebouwen met zes woonlagen liggen in een U-vorm rond een binnentuin. Het ene gebouw, gelegen aan Polderweg en Dulci Septemberpad, heeft 56 vrije sector huurwoningen voor 55-plussers. In het andere gebouw aan het Paradijsplein komen achttien ruime vrije sector huurappartementen. Verder zijn zestig zorgwoningen, tezamen behorend tot Amstelring Oostpoort, bestemd voor mensen met een zorgindicatie.

Het CMA-gebouw voor feesten en recepties.

In de oudbouw van het CMA-gebouw is zaalverhuur voor feesten en recepties al jaren de voornaamste business (de letters staan voor Continental Music Association, de uitbater van het pand). Op het Paradijsplein raakt dit voormalige gasdistributiestation uit 1887 langzaam ingesloten door nieuwbouw. In plannen wordt een functie beoogd die meer naar buiten is gericht: bijvoorbeeld een grand café met terras. Voorlopig is continuering van het huidige gebruik het waarschijnlijkst. Investeringen zijn hoe dan ook noodzakelijk, en punt van onderhandeling tussen eigenaar en stadsdeel.

Het voormalige dierenasiel heeft een horeca-bestemming.

Oude dierenasiel
Het oude dierenasiel staat er inmiddels belabberd bij. Toen de krakers van De Valreep in juni 2014 dit pand moesten verlaten, voerden stadsdeel en ontwikkelaar als argument aan dat het gebouw snel zou worden opgeknapt. Zomer 2015 werd zelfs genoemd als opleveringsdatum van een te starten horecagelegenheid. De suggestie werd gewekt dat er al een partij bereid was gevonden te investeren in het zwaar verwaarloosde gebouw.

Nu voert het stadsdeel als belangrijkste reden van de vertraging bij de renovatie aan dat het de ontwikkelaar tijd kostte om een nieuwe eigenaar c.q. exploitant te vinden die de enorme investering wilde doen. Het maakt nieuwsgierig naar waarmee men deze investeerder zo ver heeft gekregen. Of na de dure verbouwing exploitatie denkbaar is van een voor gewone mensen toegankelijke horecagelegenheid, is de vraag. Terugkeer van een sociaal buurtfenomeen enigszins in de lijn van De Valreep zal wel helemaal ondenkbaar zijn.

Hoe dan ook, de verbouwing van het asiel schijnt nu toch echt aanstaande te zijn. Ook de heropening van het tunneltje naar de Indische Buurt laat niet lang meer op zich wachten. Het stadsdeel wil Oostpoort snel beter bereikbaar maken, in elk geval voor fietsers en voetgangers. Maar ook nu al is een verkenningsrondje beslist de moeite waard.

Oostpoort zoals het uiteindelijk gaat worden.

Oostpoort zoals het uiteindelijk gaat worden.

Geschiedenis in glas-in-lood

Stefan Glerum ontwierp de opvallende gebrandschilderde ramen in het flatgebouw langs het spoor, aan voorzijde en achterzijde, elk achttien meter hoog. Hierin is de rijke geschiedenis van het gebied verwerkt zoals: de Don Bosco-ambachtsschool, de oude melkfabriek, het Sportfondsenbad, de synagoge, het laboratorium van Ernst Laqueur die oestrogeen ontdekte, de korfbalclub, de volkstuinen enz.

Buurtgenoot Jo Haen vindt de ramen prachtig, ‘maar het Polderweggebied was ook de plek waar onze joodse Amsterdammers zich in WO-II moesten verzamelen voordat zij op de trein naar Westerbork werden gezet.’ Die geschiedenis is helaas niet in de ramen verwerkt. ‘Daarom vind ik de straatnamen ook een gotspe,’ zegt Haen. ‘Nirwana, Land van Gascogne, Paradijsplein… Waarom niet een straat of plein genoemd ter herinnering aan dit vreselijke gebeuren?

 

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here