Op het Marineterrein, verscholen achter een hoge groene haag, ligt een van de kleinste maar opvallendste kunstruimtes van de stad. Wat ooit een anonieme parkeerplaats was, groeide de afgelopen jaren uit tot De Heg: een levende installatie waar kunst, natuur en publieke ruimte in elkaar overlopen. Vanaf 31 mei vormt deze plek het decor voor Tuin in de Heg, een duo-presentatie van de zussen Suzie en Lou-Lou van Staaveren.
Voor het eerst werken de twee kunstenaars samen in een tentoonstelling. Hun gedeelde achtergrond speelt daarin een belangrijke rol. De zussen groeiden op in Aalsmeer, in een familie van bloemenkwekers. Tussen kassen, planten en zorgvuldig onderhouden groen ontstond al vroeg een fascinatie voor de manier waarop mensen natuur vormgeven en beheersen. Die thematiek loopt als een rode draad door hun afzonderlijke praktijken en komt in Tuin in de Heg voor het eerst expliciet samen.
Centraal staat de vraag wanneer natuur eigenlijk een tuin wordt. Volgens de kunstenaars begint dat moment bij begrenzing: een stuk grond wordt afgebakend, omlijst en geordend. In de tentoonstelling krijgt dat idee een fysieke vorm via keramische objecten die functioneren als kaders voor planten en begroeiing. Daarmee verwijzen de makers naar renaissance- en baroktuinen, waarin natuur niet spontaan mocht groeien, maar zorgvuldig werd ontworpen volgens geometrische principes en zichtlijnen.
Die historische verwijzingen sluiten aan bij een bredere actuele discussie over de verhouding tussen mens en natuur. Waar tuinen traditioneel vaak symbool stonden voor controle en ordening, groeit tegenwoordig juist de belangstelling voor meer ‘wilde’ vormen van vergroening in steden. Tegelijkertijd blijft stedelijke natuur sterk gereguleerd: van aangeharkte plantsoenen tot klimaatadaptieve daktuinen en zorgvuldig ontworpen stadsparken. In die spanning tussen spontaniteit en controle positioneert Tuin in de Heg zich.
De keuze voor De Heg als locatie versterkt die thematiek. De kunstruimte bevindt zich op het Marineterrein, een gebied dat de afgelopen jaren veranderde van afgesloten militair domein naar experimentele stadswijk voor cultuur, innovatie en ontmoeting. Ook De Heg zelf onderging een transformatie. Initiatiefnemer Naomi Jansen maakte van een voormalige parkeerplek een besloten groene ruimte die langzaam meegroeit met de seizoenen en de ingrepen van kunstenaars.
Bezoekers bereiken de plek via een verborgen ingang aan de achterkant van de heg. Daarachter ontvouwt zich een smal pad naar een kleine open ruimte, waar kunst en begroeiing nauwelijks van elkaar te scheiden zijn. Juist die overgang van stedelijke omgeving naar een afgeschermde groene enclave sluit nauw aan bij de vragen die de tentoonstelling oproept: wat beschouwen we als natuur, en hoeveel menselijke sturing schuilt daarachter?
Binnen hun individuele werk benaderen de zussen die vragen ieder vanuit een eigen discipline. Suzie van Staaveren onderzoekt in haar praktijk de relatie tussen mensen en de zogenoemde ‘meer-dan-menselijke wereld’: dieren, planten en ecosystemen die niet los van de mens bestaan, maar er voortdurend mee verweven zijn. Lou-Lou van Staaveren gebruikt juist fotografie om de tuin te benaderen als decor en experimenteerruimte. Daarnaast is zij medeoprichter van Pleasant Place, een publicatie over de kunst van tuinieren.
Met Tuin in de Heg brengen de kunstenaars die perspectieven samen in een installatie die niet alleen over natuur gaat, maar ook over de menselijke behoefte om haar vorm te geven. Daarmee sluit de tentoonstelling aan bij een groeiende groep kunstenaars die ecologie niet benaderen als abstract thema, maar als iets tastbaars en alledaags – zichtbaar in heggen, borders, stoeptegels en stadsparken.
Tuin in de Heg is van 31 mei tot en met 30 juni te zien in De Heg op het Marineterrein. De opening vindt plaats op zondag 31 mei om 15.00 uur.
