Boek van Week 32
Zodra je Naima en Karim openslaat, komt de hitte van de Marokkaanse zomer je tegemoet. Je proeft het eten van de markt, voelt de stoffen van de nieuwgemaakte jurken voor verschillende bruiloften en hoort zaghrouta’s uit elke straat komen. Kortom: ‘Love is in the air’. Of, zoals het Parool het omschrijft: “een zeer zintuiglijk boek in vergelijking met ons koele kikkerlandje”. Want dat is waar het in dit boek over gaat: om liefde, tuurlijk, maar ook om cultuur en de verschillen tussen de werelden waarin mensen opgroeien. Het voelt alsof je een warm bad instapt, terwijl je tegelijkertijd niet helemaal zeker weet of je er thuishoort. Hassnae Bouazza laat ons het zogenoemde bruiloftsseizoen in Marokko ontdekken, met alle verwachtingen van dien. We volgen het verhaal door de ogen van de hoofdpersonen Naima en Karim.
De Marokkaanse Naima, een sterke en vooral zelfstandige vrouw, is trots op haar single bestaan en het leven dat ze heeft opgebouwd in Marokko als docente aan de universiteit. Een overhaast huwelijk met de eerste de beste vrijgezel die bij haar ouders om haar hand komt vragen? Absoluut niet. Een Europees geboren Marokkaan die denkt haar liefde te kunnen kopen door het zwaaien met zijn Europese paspoort? Je kunt maar beter in Europa blijven. Toon eerst maar dat je haar intelligentie en scherpe tong aankan, en durf niet te denken dat haar ouders conservatief zijn, verre van zelfs.
De Nederlands-Marokkaanse Karim is met zijn familie voor de zomer in Marokko voor het huwelijk van zijn zus. Hij heeft zijn leven in Nederland op orde en geniet van zijn vrijheid. Voor beiden lijkt de ‘ware’ maar een vaag begrip, haast niet realistisch, totdat ze elkaar die ene hete zomer tegenkomen.
Wie het verhaal leest, zal waarschijnlijk bewust of onbewust een gevoel van herkenning hebben. En dat is niet heel vreemd, aangezien het verhaal en de personages je al snel doen denken aan de klassieker Pride and Prejudice. In een wereld van bruiloften, priemende ogen en roddels, ontdekken we hoe het is om te moeten voldoen aan verwachtingen die niet volledig overeenkomen met de eigen identiteit. Bouazza omschrijft feilloos hoe het is om, in Karims geval, geboren te zijn in Nederland als Marokkaan, maar je in beide landen nooit écht thuis te voelen. Tegelijkertijd portretteert ze Naima zo, dat je haar volledig begrijpt in haar keuze vooral níét naar Europa te willen. Maar waar ze beiden zo onafhankelijk zijn in de liefde, zijn ze juist zo afhankelijk van de community waarin ze leven.
In het verhaal komen we ook vele bijpersonages tegen. Ze lijken lang niet allemaal echt nodig voor de ontwikkeling van onze hoofdpersonen, maar toch neemt Bouazza de moeite om van velen het achtergrondverhaal te beschrijven. En het blijkt precies wat we nodig hebben om een beter beeld te krijgen van de wereld waarin de personages leven en waarom iedereen zo veel om elkaar geeft. Zonder het letterlijk uit te leggen, komen we erachter welke rol familie speelt tijdens een bruiloft, hoe tradities doorwerken en hoe het nou precies zit tussen de verschillende diaspora’s binnen de Marokkaanse gemeenschap.
Hassnae speelt met het westerse perspectief. Ze laat ook zien dat stereotypen, bewust of onbewust, allang achterhaald zijn. Het verhaal is misschien een tikkeltje geromantiseerd en idyllisch (doe mij maar zo’n liefdesverhaal), maar dat doet niets af aan de authenticiteit die Bouazza prachtig weet vast te leggen. Sterker nog: voor een zomerboek mag het van mij juist precies zo zijn en verlang je voluit naar een Marokkaanse zomer vol liefde
_____
Naima en Karim is geschreven door Hassnae Bouazza
Verschenen bij Uitgeverij Ambo Anthos
Julia van Berkel is boekenadviseur bij IJburg Boeken, IJburglaan 561
