Onlangs fietste ik met mijn hondje naar het Amstelkwartier om de vernieuwde Zuidergasfabriekbrug te bekijken. Deze dubbele ophaalbrug aan de Korte Ouderkerkerdijk overspant de voormalige haven van de Zuidergasfabriek. Nu ik er toch was, wilde ik ook de oude watertoren eens van dichtbij zien. Die kende ik vooral als markant baken vanuit de verte. Zo belandde ik al rondlopend in de Bella Vistastraat. Een straat die ik niet kende en die me aangenaam verraste.
Patrick van den Hoven
De Bella Vistastraat heeft natuurlijk mazzel. Aan het noordelijke deel ligt het groene Bella Vistapark met zijn volwassen bomen en monumentale watertoren. Verspreid in en rond de straat staan bovendien verschillende gebouwen van de voormalige Zuidergasfabriek. Zo’n verzameling cadeautjes krijgt niet iedere nieuwbouwstraat mee. Maar je moet vervolgens wel weten wat je ermee doet. En juist daar zit wat mij betreft de kwaliteit van de Bella Vistastraat.
Niet harder schreeuwen
De architecten hebben niet geprobeerd de monumenten met spectaculaire nieuwbouw te overschreeuwen. Geen wedstrijdje kijk mij eens bijzonder zijn. De nieuwe gebouwen zijn overwegend rustig, maar bepaald niet saai. Er is volop afwisseling in baksteen, kleur, hoogte, balkons en gevelindeling. Gebouwen springen iets naar voren of juist terug. Hagen en kleine voortuinen verzachten de overgang tussen woning en straat. En kijk ook eens naar de toegangsdeuren. Hout, glas, bijzondere omlijstingen en zorgvuldig metselwerk: zelfs van iets alledaags als binnenkomen is werk gemaakt.
Het is de kunst van het weglaten. Niet ieder gebouw hoeft een statement te zijn. Door aandacht te besteden aan materiaal, verhoudingen en details ontstaat harmonie zonder eenvormigheid, afwisseling zonder onrust.
De gasfabriek blijft meedoen
De overgebleven gebouwen van de Zuidergasfabriek zorgen er ondertussen voor dat de buurt niet voelt alsof hij gisteren uit de grond is gestampt. De watertoren is de blikvanger, maar ook het voormalige directiegebouw, de opzichterswoning en andere monumenten geven de straat geschiedenis.
Een deel daarvan wordt nog gerestaureerd en herbestemd. Stadsherstel neemt onder meer de watertoren, het portiershuisje en de assistent-ingenieurswoning onder handen. Andere monumenten zijn of worden particulier herbestemd. Oud en nieuw staan hier niet als demonstratief contrast tegenover elkaar. Ze lijken eerder met elkaar in gesprek.
Een onverwachte bijwerking
Een bewoonster is zo vriendelijk me op haar terras te laten om het uitzicht over het park te fotograferen. Een zee van groen, met daarboven de watertoren en de nieuwe hoogbouw. Toch blijkt er ook iets te zijn waar zij en andere bewoners zich aan ergeren.
Aan de nabijgelegen Spaklerweg zit een McDrive. Vooral ’s avonds parkeren klanten daarna in de Bella Vistastraat om hun maaltijd op te eten. Motor aan, muziek aan en soms een handsfree telefoongesprek erbij. Vanaf het terras is het allemaal uitstekend te volgen. De automobilisten hebben vermoedelijk geen idee hoe goed ze boven te verstaan zijn. En na afloop blijft er volgens haar geregeld fastfoodafval op straat achter. Opmerkelijk, want afvalbakken staan er gewoon.
Over een paar jaar terug
De Bella Vistastraat is nog niet af. Dat maakt haar misschien juist extra interessant. Ik kom hier over een paar jaar zeker nog eens terug. Dan ben ik vooral benieuwd hoe de gerestaureerde monumenten zich in het straatbeeld hebben genesteld en welke functies daar voor extra leven zorgen.
Bijzonder is de Bella Vistastraat nu al. Maar op een aangenaam ingetogen manier. Hier is duidelijk geprobeerd iets moois te maken, zonder dat ieder gebouw daarvoor de aandacht hoeft op te eisen. Misschien is dat wel de grootste kwaliteit van deze straat: de ambitie is groot, maar ze schreeuwt niet.
