Machteld van der Gaag overhandigt me meteen twee cd’s. Op ‘Machteld chante Shaffy’ prijkt een prachtige zwart-witfoto van haarzelf, waarop ze me stralend toelacht. De andere cd heet ‘Machteld chante Barbara 2’ met net zo’n mooie foto. Het overrompelt me een beetje. Is ze misschien een professionele zangeres? Ik heb haar leren kennen bij het Ouderen Songfestival, maar daar doen alleen amateurzangers aan mee, begreep ik.
Henny Reubsaet
Op haar website las ik dat ze in 2018 het Concours de la Chanson won. Maar die wedstrijd voor Franse chansons is ook alleen voor amateurs. Misschien dat ze net als eerdere winnaars als Wende Snijders en Gerard Alderliefste inmiddels van zingen haar beroep heeft gemaakt?
Professionele amateur
‘Ik noem mezelf een professionele amateur’, lacht ze. ‘Ik ben drietalige stemactrice en voice-over van beroep, en zingen en optreden doe ik ernaast. Meedoen aan de Tour de Chant van het Ouderen Songfestival is heerlijk vrijwilligerswerk, omdat dan alles voor me geregeld wordt. Voor het overige regel ik al mijn optredens zelf. Van het zingen van Franse chansons op een podium krijg ik ontzettend veel energie.’
Is het dan misschien wel haar ambitie om van zingen haar beroep te maken? ‘Je moet wel heel veel optreden om ervan te kunnen leven. Ik zal er dus altijd naast blijven werken. Ik floreer vooral in kleine theaters’, vertelt ze me. ‘Franse chansons vertellen een verhaal. Ik vind het heel belangrijk dat mensen weten waar het liedje over gaat. Niet zoveel mensen verstaan Frans en daarom geef ik er altijd een uitleg bij’
Paradiso
Eén keer heeft ze in een bomvol Paradiso gestaan met een tienkoppige band. ‘Toen de Hitclub van het Parool een Frans thema had, mocht ik daar ook twee liedjes zingen. Ik vond het een geweldige ervaring, maar intiemere settings waar je meer contact hebt met je publiek passen meer bij wat ik doe.’
Chansons
Haar liefde voor de Franse taal en Franse chansons stamt uit haar jeugd. Haar schooltijd brengt ze door in Parijs en op een Franse school in Engeland. Daarom is ze drietalig. ‘Maar toen ik op mijn 18e in Nederland kwam wonen, heb ik mijn Franse kant verwaarloosd. Ik wilde Nederlands zijn, erbij horen. Na een tijd begreep ik van Franse vriendinnen dat ze merkten dat ik niet meer dagelijks Frans sprak. Toen ben ik bij een Frans zangkoor gegaan. Zingen heb ik altijd gedaan, bij koren maar ook bij gelegenheidsbandjes. “Een verlegen exhibitionist”, zo ben ik ook wel eens getypeerd.’
Solo
‘Voor mijn 50e verjaardag had ik bedacht dat ik solo wilde gaan optreden met Franse chansons, vooral van Barbara, gewoon voor familie en vrienden, maar uiteindelijk was ik al 51 toen dat gebeurde.’
Op zoek naar een pianist wordt ze in contact gebracht met Nico van der Linden, de man die bijna twintig jaar lang de pianist van Ramses was en al zijn partituren transcribeerde. Het klikt, ze gaan samen optreden en met hem wint ze in 2018 de Grand Prix du Concours de la Chanson.
Ramses
Nico kwam met het idee om de liedjes van Ramses in het Frans te vertolken, omdat zowel Shaffy als Machteld in Frankrijk zijn geboren. Shaffy schreef zelf vijf van zijn tweehonderd liedjes in het Frans, zijn moedertaal. Hij liet er ook vijf hertalen door Eddy Marnay. Maar hij is in Frankrijk nooit doorgebroken. Zelf ontdekte Machteld de muziek van Ramses Shaffy pas toen ze in de reclame werkte. ‘Onder een commercial van Yakult zat ‘Zing, vecht, huil.’ Ik vond het zo’n leuk liedje dat ik de Grootste Hits van Ramses Shaffy heb gekocht. Die heb ik toen grijs gedraaid.’
Twee jaar na het overlijden van Nico wordt de cd Machteld chante Shaffy uitgebracht, in 2023. Pianist Kees van Zantwijk heeft daarvoor alle arrangementen gemaakt en inmiddels werken ze al vijf jaar met veel plezier samen. Ze brengen chansonprogramma’s en werken naast het Shaffy-repertoire ook aan een programma over France Gall met Cees van Ede. Ze blijven elkaar inspireren.
In het Ramses Shaffy Huis op 10 oktober
Op 7 november en volgend jaar met Hemelvaart brengt Machteld de muziek van Shaffy terug naar zijn geboorteland met optredens van ‘Shaffy à Paris’. Maar voordat het zover is, is ze nog op diverse podia in Nederland te zien. Om te beginnen op 10 oktober in het Shaffyhuis. Naast de Franstalige Shaffy-liedjes vertelt Machteld over de chansons en welke rol Frankrijk in het leven van Shaffy speelde. Bewoner Harm Wijntjes van het Shaffyhuis, die zelf ooit met Nico van der Linden en Shaffy werkte, zal op de contrabas meespelen.
Check
Agenda van Machteld van der Gaag.
Haar website.
Optreden in het Ramses Shaffy Huis
