Het is een plein waar je al fietsend over de Levantkade op het KNSM-eiland gemakkelijk aan voorbijgaat. Maar zodra je erbij stilstaat, levert het plein onverwachte doorkijkjes en opvallende details op.

Fokko Kuik

Het KNSM-eiland heeft de charme van een moderne woonbuurt met gelukkig een aantal bewaarde oude gebouwen, die nog getuigen van het verleden van dit voormalige havengebied. Met de schepen in de Ertshaven voor de deur vind ik het ’t aantrekkelijkste deel van het Oostelijk Havengebied.

‘Een voorbeeld voor de hedendaagse architectuur’

Een van de grootste gebouwen is het Kollhofgebouw uit de jaren 90. Het complex is ontworpen door de Duitse architecten Hans Kollhoff en Christian Rapp. ‘Het werd lange tijd gezien als een voorbeeldproject voor de hedendaagse architectuur in Nederland’, lees ik op Wikipedia. Het is een van de ‘superblokken’ zoals die bedacht werden door architect Jo Coenen, die in de jaren het masterplan bedacht voor het KNSM-eiland.

Foto Stadsarchief Amsterdam | Freek de Vos

Een plein als restruimte

Het immense gebouw, bestaande uit 304 woningen, 20 bedrijfsruimten en een parkeergarage, is in meerdere opzichten bijzonder. Een van de opvallende kenmerken is dat het om een oud kantoorpand van de Koninklijke Nederlandse Scheepvaart Maatschappij is heen gebouwd. Als een soort restruimte is hierbij het Piraeusplein ontstaan. Een klein driehoekig puntje hiervan heeft rechtstreeks uitzicht op de Ertshaven.

Het overgrote resterende deel van het plein is een wat somber ogend binnenplein, met slechts kleine openingen naar buiten. Het hele plein is belegd met zogenaamde Stelconplaten: betonnen platen met een ijzeren rand eromheen. Meestal worden deze als tijdelijke verharding gebruikt op bouwplaatsen, maar je ziet ze ook wel in fabriekspanden en op haventerreinen. Hier liggen ze permanent en met hun roestige uitstraling en wat gras ertussen dragen ze bij aan de herinnering aan de maritieme historie van het gebied.

Lekker eten of duurzaam scheiden

Of het een beetje leuk wonen is aan dat plein, weet ik niet, want het was er nogal stilletjes. Meteen om de hoek zaten er wel mensen op het zonnige terras van eetcafé Kanis aan het Levantplein, dat ook onderdeel is van het Kollhofgebouw. Op het driehoekige deel van het Piraeusplein is ook een restaurantje (Savoure) te vinden, waar je lekker Frans kunt eten. Verder kun je er bij Honey Honey een tatoeage laten zetten. Aan de voorbeelden te zien gaat dat niet meer om de ankertjes zoals die ooit door de zeelieden werden gedragen. En – niet te vergeten – er is een zaak waar je ‘duurzaam’ kunt scheiden. Wat dat precies inhoudt, weet ik niet (worden de trouwringen dan hergebruikt?), maar de googlereviews zijn over het algemeen positief.

Fraaie entrees

Een van de mooiste details aan het gebouw van Kollhof en Rapp vind ik de fraaie houten entrees naar de woningen en winkels en de grote ramen aan de straatkant. Die stralen echt de grandeur uit die je in de meeste nieuwbouwbuurten moet missen. Het was misschien een van de redenen om meteen na oplevering een prijs toe te kennen aan het ontwerp. Er blijkt overigens veel geschreven te zijn over het Kollhofgebouw en het Piraeusplein, dus zoek het vooral wat meer informatie op het internet als je daarin geïnteresseerd bent.

Volgende keer op bezoek bij het andere ‘superblok’ met een eigen plein aan de Levantkade: het Barcelonaplein.

Vorig artikelOefening ‘Sluiting IJfront’ moet paraatheid voor waterveiligheid testen