Waar gevangenen werden opgesloten, moeten straks muziek, kunst en nachtleven de ruimte krijgen. Een deel van het hoofdgebouw van de voormalige Bijlmerbajes wordt onder de naam BAJES een tijdelijke culturele locatie. Drie voormalige gevangenisruimtes gaan open voor concerten, clubnachten, tentoonstellingen en andere culturele activiteiten. De eerste grote vuurdoop volgt tijdens Amsterdam Dance Event, van 21 tot en met 25 oktober.
Redactie | Foto’s Sander van de Ven
De namen van de nieuwe zalen herinneren aan het verleden van het complex aan de H.J.E. Wenckebachweg. Bezoekers komen straks in de Centrale Keuken, Expeditie en Ketel, oftewel Blok C, E en K. Samen kunnen de ruimtes maximaal maar liefst 2900 bezoekers ontvangen.
Daarmee krijgt opnieuw een deel van de voormalige Bijlmerbajes een functie die nauwelijks verder verwijderd kan zijn van het oorspronkelijke gebruik. Decennialang stond het complex juist in het teken van afzondering, bewaking en gesloten deuren. Nu moeten diezelfde gebouwen ruimte bieden aan ontmoeting, muziek en artistieke vrijheid.
‘De zalen in het Bajescomplex zijn gezamenlijk groot genoeg voor een evenement van formaat en los van elkaar compact genoeg voor bijvoorbeeld een intiem concert’, zegt medeoprichter Wouter Flipse. Volgens hem is bij de nieuwe inrichting vooral gekeken naar goede voorzieningen en flexibel gebruik. ‘Zonder het rauwe karakter van de oude gevangenis te verliezen.’
De drie ruimtes krijgen ieder een eigen schaal en karakter. Daardoor moet het complex zowel plaats kunnen bieden aan grotere evenementen als aan kleinere concerten, tentoonstellingen en experimenten van makers.
Drie jaar voorbereiding
Dat de deuren nu daadwerkelijk open kunnen, ging niet vanzelf. Volgens de initiatiefnemers begon ongeveer drie jaar geleden het traject voor de benodigde exploitatievergunning. Pas een halfjaar geleden kwam er groen licht van de gemeente en konden de verbouwingsplannen worden uitgevoerd.
De initiatiefnemers gaan vooralsnog uit van ongeveer twee jaar. ‘We hopen de komende twee jaar een plek te kunnen bieden waar initiatieven klein kunnen beginnen en groot kunnen eindigen’, zegt mede-eigenaar Bas van Wersch. ‘Met ruimte voor experiment en een divers programma voor de hele stad.’
Levenslang maakt plaats voor BAJES
Helemaal nieuw is het nachtleven op deze plek niet. Sinds 2023 was in een deel van het complex Club Levenslang gevestigd. Die naam verdwijnt. De voormalige clubruimte gaat verder als Ketel, oftewel Blok K, en wordt onderdeel van het grotere BAJES-concept.
Volgens Thomas Oostdijk, medeoprichter van De Eeuwige Jeugd en Levenslang, is de naamsverandering meer dan cosmetisch. ‘Levenslang was een club in slechts één van de ruimtes. BAJES heeft een nieuw team, met een fris plan en meer ruimtes. Dan hoort daar een nieuwe naam bij. Wat we hebben opgebouwd, gooien we niet weg, maar hebben we opnieuw uitgevonden.’
Met de uitbreiding wil BAJES zich bovendien niet uitsluitend als nachtclub presenteren. Concerten en dance-evenementen vormen een belangrijk onderdeel van het programma, maar er moet ook plaats komen voor beeldende kunst, exposities en initiatieven van nieuwe makers. De organisatie gaat zelf programmeren, maar stelt de ruimtes ook beschikbaar aan andere organisatoren.
Eerste grote weekend tijdens ADE
De deuren gaan meteen open tijdens een van de drukste weken van het Amsterdamse muziekleven. Van woensdag 21 tot en met zondag 25 oktober vormt BAJES een van de locaties van Amsterdam Dance Event.
Het volledige programma wordt begin oktober bekendgemaakt. Een deel staat volgens de organisatie al vast, maar vooral rond de openingsavond wordt nog enige geheimzinnigheid bewaard. Medeoprichter Denzel Zurburg kondigt twee Amsterdamse artiesten aan die tijdens die avond ‘iets heel speciaals’ zouden gaan doen.
Na ADE moet het programma zich verder verbreden. Wat er in 2027 in het voormalige gevangeniscomplex gaat gebeuren, wordt later dit jaar bekendgemaakt.
Voor Oost betekent de komst van BAJES ondertussen dat er een opvallende culturele plek bijkomt in een buurt die zelf nog volop in wording is. Rond de oude gevangenis verrijst langzaam een nieuwe stadswijk, terwijl in enkele overgebleven gebouwen alvast een ander soort stadsleven begint.
BAJES
H.J.E. Wenckebachweg 48
Op loopafstand van metrostation Spaklerweg
Opening tijdens Amsterdam Dance Event
van 21 tot en met 25 oktober.
