Boek van Week 39
Sluit nooit een pact met de duivel…
Hoeve Cavell, een boerderij tussen de Catalaanse bergen. Bernadeta ligt op sterven en alle vrouwen in haar familie komen langs om afscheid te nemen. Niet alleen de levende, maar ook de al overleden familieleden komen langs om bij deze belangrijke gebeurtenis aanwezig te zijn. Daar vertellen ze ieder uitgebreid hun levensverhaal, de manier waarom zij ter wereld kwamen en dood zijn gegaan. Ze missen allemaal iets.
Joanna, de vrouw waar het allemaal mee begint, wil Bernadeta graag in het dodenrijk verwelkomen. Uiteindelijk hebben al deze vrouwen hun vreemde levensloop te danken aan Joanna. Het besluit dat zij maakt, heeft impact op haar hele stamboom. Zij wil namelijk graag een ‘volledige’ man, één die aan alle eisen voldoet. De duivel schenkt haar Bernardi, maar wanneer zij merkt dat hij een kleine teen mist, keert zij terug naar de Duivel om verhaal te halen. Helaas is hij daar niet van gediend en zal ze ondervinden wat een pact met de duivel werkelijk inhoudt.
Haar kinderen worden ‘onvolledig’ geboren. Zo mist een van haar dochters een stuk hart, en zal gedoemd zijn verbitterd en liefdeloos door het leven te gaan. Hier blijft het niet bij, alle vrouwen die binnen de familie geboren worden, missen iets. Baby’s worden geboren zonder wimpers, zonder tong, zonder ‘gaatje van achter’.
Terwijl de vrouwen hun verhalen vertellen, wordt er ook nog een bijzonder smerig feestmaal bereid. Hoe dit is gebeurd, wordt in detail beschreven. De vrouwen koken niet zomaar gerechten, maar gebruiken onderdelen van het menselijk- en ander dierlijk lichaam. Het is een komisch en onsmakelijk tafereel. Het speelt zich allemaal in één dag af, maar omvat ook een aantal eeuwen omdat alle levensverhalen uit de stamboom van Bernadeta besproken worden. De verhalen vermengen zich ook met Catalaanse Folklore en spookverhalen. Alles staat in verbinding en elke keus heeft een consequentie. Het is Ironisch, duister en heeft steeds opnieuw een plotselinge, onverwachte openbaring. Soms lopen er drie verhaallijnen door elkaar heen die op een wonderlijke manier samen worden gebreid.
Ik gaf je ogen en keek in de duisternis is de winnaar van de Europese Literatuurprijs 2025, en toch wel één van de smerigste, meest groteske boeken die ik gelezen heb. Maar ook één van de mooiste als het gaat om verhaalopbouw, schrijfstijl en taalgebruik. Het is poëtisch en heel beeldend, tegelijkertijd wild en weelderig. Het is niet voor niets dat Adri Boon als vertaler ook bekroond is voor dit eigenzinnige kunstwerk.
_____
Ik gaf je ogen en keek in de duisternis is geschreven door Irene Sola
Vertaald door Adri Boon
Verschenen bij Uitgeverij Cossee
Milan Vreeken is boekenadviseur bij IJburg Boeken, IJburglaan 561
