Boek van Week 50
Een groep jonge vrouwen komt elke avond samen op een van hun kamers in het Grimaldi-college te Rome. Ze studeren aldaar bij het licht van petroleumlampen of kaarsen, omdat een van de nonnen van het college de lampen ‘s avonds dooft om kosten te besparen – in ieder geval in de kamers van de minderbedeelde dames. Vanuit die kamers kijken ze uit op de tuinen van de Villa Borghese. Ze zien de seizoenen veranderen.
In het debuut van Alba de Cespedes leer je de moderne vrouw in het Italië van de jaren dertig kennen. De Cespedes weeft kundig acht portretten van eigenzinnige vrouwen door elkaar. Wat ze doen in het college, waar ze van wegvluchten, waar ze naar terugverlangen. Het is een bewonderenswaardig geheel dat aan een hele reeks wezenlijke thema’s raakt. Van vriendschap en ambitie tot heimwee en schaamte.
De vrouwen zitten in een tussenfase in hun leven. Ze zijn van huis vertrokken, maar – omdat ze nog niet aan een man gebonden zijn – ook nog niet helemaal bij een nieuw thuis aangekomen. Als ze samen Kerstmis vieren beschrijft een van hen de kern van deze vervreemdende levensfase: ‘Dit is de enige Kerstmis die bij ons past. Een Kerstmis zonder tradities, zonder geschiedenis of vervolg. Dit is niet ons thuis, en volgend jaar zijn we hier ook niet meer allemaal. Het is alsof we op een brug staan. We zijn al vertrokken van de ene oever, en we hebben de overkant nog niet bereikt.’
Bij publicatie in 1938 werd Niemand kan terug meteen door de fascistische autoriteiten verboden. Het schepte een te nieuw beeld van de jonge zelfstandige vrouw. Alleen de restpartij mocht nog worden verkocht. Wat een geluk dat de uitgever een maas in het net vond: de restpartij in kwestie werd eindeloos aangevuld. Voor het eerst is het debuut van deze De Cespedes dit jaar in het Nederlands verkrijgbaar. Maakt daar allen vooral gebruik van; het is een prachtig boek.
_____
Niemand kan terug is geschreven door Alba de Cespedes
Vertaald door Manon Smits
Verschenen bij Meridiaan Uitgevers
Jane Stuhlmacher is boekverkoper bij Linnaeus Boekhandel, Middenweg 20
