Vijf dagen lang trekt de tiende editie van SAIL weer schepen, bemanningsleden en bezoekers uit de hele wereld naar Amsterdam. Het nautische feest valt dit keer samen met de viering van 750 jaar stad en krijgt daarmee een extra feestelijk karakter. Het Scheepvaartmuseum, gelegen aan het Oosterdok, opent tijdens deze editie zijn deuren voor iedereen. Gratis toegankelijk voor wie zich vooraf aanmeldt.
Van 20 t/m 24 augustus viert Amsterdam de jubileumeditie van SAIL
Arie Martijn Schenk
Je kunt het museum verkennen, gastschepen bewonderen, een drankje drinken op de mooie binnenplaats en de maritieme sfeer proeven vanaf de steiger. Maar SAIL is voor Het Scheepvaartmuseum meer dan een publieksevenement. ‘We zijn al sinds de eerste editie in 1975 betrokken’, vertelt Anass Temssamani, marketeer van het museum. ‘Die eerste keer was SAIL een cadeau voor de stad, bij het 700-jarig bestaan van Amsterdam. Deze tiende editie, na tien jaar wachten door corona, voelt bijzonder.’
Thuishaven van de stad én van de buurt
Het Scheepvaartmuseum presenteert zich nadrukkelijk als thuishaven, niet alleen van SAIL, maar ook van de buurt. In samenwerking met bewoners en organisaties van de Oostelijke Eilanden ontstonden de afgelopen jaren initiatieven zoals een gezamenlijke iftar-maaltijd. Met de programmalijn Thuishaven van de buurt zoekt het museum verbinding met de directe omgeving. Maandelijkse activiteiten richten zich op buurtbewoners, met hulp van lokale ambassadeurs die hun netwerk meenemen.
Schepen met een verhaal
De gastschepen aan de steiger illustreren het centrale thema van duurzaamheid. Het museum streeft naar een ecopositieve koers in 2030, en selecteerde de schepen met die ambitie in gedachten. Zo ligt de Lucipara 2 aangemeerd: een zeilboot van Sailors for Sustainability. Sinds 2016 varen twee Nederlandse zeilers de wereld rond, op zoek naar oplossingen voor ecologische en sociale uitdagingen. Denk aan circulaire landbouw, lokale energieopwekking en rechten voor de natuur.
Ook The Witness van Greenpeace sluit naadloos aan bij de museumvisie. Dit innovatieve zeilschip toont de kracht van duurzaamheid in de scheepvaart en fungeert als podium voor gesprekken over mondiale vraagstukken. Rond en op de schepen vinden informatieve ontmoetingen plaats tijdens SAIL.
Het verleden herzien
De tentoonstelling Schaduwen op de Atlantische Oceaan werpt licht op de koloniale geschiedenis en haar doorwerking in het heden. Met fotografie van Lisandro Suriel en andere kunstenaars toont de tentoonstelling hoe maritieme macht gepaard ging met geweld en onderdrukking. ‘We willen alle kanten van de geschiedenis zichtbaar maken’, zegt Anass. ‘SAIL zet in op inclusie, dat past bij onze doelen die we nastreven en we laten onderbelichte kanten zien.’
Op zaterdagavond 23 augustus vindt Changing Currents plaats: een muzikale avond vol spoken word, tekst en performance. In samenwerking met SAIL en de Melkweg reflecteren artiesten als Willem, Jaïr Faria en Anne-Fay op maritieme geschiedenis en identiteit. De afsluitende zondag organiseert het museum een speciaal programma in samenwerking met het Museum Maluku uit Den Haag, L3B Agency en artiesten, makers en ondernemers met Molukse wortels. Dat gebeurt rond het VOC-schip, als plek voor gesprek en ontmoeting.
Voor jong en oud, uit de buurt of ver daarbuiten
Je meldt je vooraf aan en kiest via welke van de twee steigers je naar binnen gaat. Ook via het Marineterrein, dat tijdens SAIL ruimte biedt aan aanvullend programma. In samenwerking met Cinekid is er in het museum een kleine bioscoop voor kinderen. Cinekid is de buurman op het Marineterrein. Voor modebewuste bezoekers is er een pop-upstore op de binnenplaats van het museum van het merk Martan, dat duurzame mode ontwerpt van resttextiel uit de hotelindustrie.
Op 10 oktober opent de tentoonstelling Oceanista
Vanaf 10 oktober presenteert Het Scheepvaartmuseum de tentoonstelling Oceanista, een modetentoonstelling met uiteenlopende merken. Naast Martan, gevestigd aan het Zeeburgerpad in Oost, zijn er creaties te zien van Jean-Paul Gaultier, Versace, Duran Lantink, Botter, Iris van Herpen, Off-White, Maison Martin Margiela, Moschino en Hema.
Het Scheepvaartmuseum neemt zijn rol tijdens SAIL serieus als instituut, als thuishaven en als buurtmuseum. De monumentale locatie, ontworpen in 1656 door Daniël Stalpaert als pakhuis voor de Admiraliteit, ademt geschiedenis. Sinds 1973 fungeert het gebouw als museum. Tijdens SAIL 2025 verandert het in een levendige ontmoetingsplek waar verleden, heden en toekomst van de zeevaart samenkomen met een open deur voor de buurt.
