De vraag voor de zesde aflevering luidt: ‘Wat houdt het werk dat je doet precies in?’ De vraag is afkomstig van Leila Hadin en is bestemd voor Jaika Koot, bewegingsagoog, ondernemer en dagvoorzitter binnen het sociale domein van Amsterdam-Oost. Ze werkt daarnaast voor de stichting ‘Alle kleuren Oost’ en doet communicatiewerk voor de gemeente.
Iedere eerste maandag van de maand publiceren we een nieuwe aflevering van ‘Ken uw Oosterbuur’. Deze serie heeft als doel onze ‘Oosterburen’, buurtgenoten uit Amsterdam Oost, beter te leren kennen. Na elk vraaggesprek geeft de geïnterviewde, als in een estafette, Doret van der Sloot een naam en vraag mee voor de volgende aflevering.
Doret van der Sloot
Gesloten adoptie
Voor Jaika is het helder wat voor werk ze doet en wat ze daarmee wil bereiken. Maar aan anderen uitleggen wat ze precies doet, dat kunnen ook haar adoptieouders niet. De zoektocht naar een concreet antwoord op die vraag begint bij de plek waar Jaika’s wieg heeft gestaan. Jaika: ‘De adoptieprocedure waarmee mijn zusje en ik door onze ouders naar Nederland zijn gekomen, kent geen beschikkingsrecht. Dat betekent dat wij niet het recht hebben om te achterhalen wie onze biologische ouders zijn.
Het recht om met elkaar in contact te treden ligt dus bij onze biologische ouders. Het initiatief kan alleen van hen komen. Gesloten adopties, zoals dat heet, zijn bedoeld om moeders te beschermen. Omdat mijn wieg in een weeshuis in Nagpur, India, stond kan ik me daar wel iets bij voorstellen. De maatschappelijke afspraken, gevat in rechten en regels, zijn daar heel anders dan hier, in het Westen. En dat geadopteerde mensen zoals ik niet het initiatief tot hereniging kunnen nemen, blijft pijnlijk.’
‘Rond de geografische coördinaten van Nederland en India heb ik een plek gevonden waar mijn binnenwereld én buitenkant samenvallen.’
‘In 2013 maakten we als Amsterdams gezin een rootsreis naar India. Ik was eenentwintig en voelde, anders dan mijn jongere zusje, niet per se de behoefte om op zoek te gaan naar mijn biologische ouders. Onze adoptieouders hebben altijd rituelen gekoesterd die met onze herkomst te maken hebben. Deze reis vormde een vanzelfsprekend punt op de weg naar mijn volwassenheid. Ik weet nog precies hoe ik me voelde bij aankomst op het vliegveld. De douaniers waren streng, onaardig en hiërarchisch. Dat schepte een afstand die ik niet kende of had verwacht. In India aankomen zou toch als een warm bad moeten voelen? Toen we eenmaal in de taxi zaten met de koffers los op het dak en de ramen wijd open, overviel me evengoed een diep gevoel van ‘thuiszijn’. Alsof mijn diepste cellen herkenden dat ze hier vandaan komen.’
Gescheiden door post-it stickers‘
‘Tijdens de reis maakten we natuurlijk ook kennis met het India zoals toeristen dat doen. We bezochten de voor de hand liggende hoogtepunten zoals de Taj Mahal.
Maar ons eerste en belangrijkste doel was het bezoek aan het kindertehuis van waaruit we zijn geadopteerd. Eerlijk gezegd weet ik niet wát ik had verwacht, maar wat er gebeurde was bevreemdend. De directrice van het instituut liet ons de administratie van onze procedure zien. Waarschijnlijk deed ze dat om aan te tonen dat de adoptieprocessen transparant zijn. Maar tot onze verbazing was alle voor ons relevante informatie met post- it stickers afgeplakt. Nog nooit was ik zo dicht bij mijn biologische moeder als toen, maar we werden gescheiden door een plakkertje. Uiteindelijk kregen we een gesloten enveloppe mee met daarin de naam van onze moeders.
Al met al was de rootsreis een bijzondere gewaarwording. Want wat betekende India eigenlijk voor mij? Hoorde ik thuis in dit enorme, ogenschijnlijk chaotische, warme, volle en naar alles geurende land? Het was in ieder geval heel anders dan waar ik mijn hele leven heb doorgebracht, Amsterdam-Oost.’
Onaangekondigd bezoek
‘Twee jaar geleden ben ik weer naar India gegaan. Omdat ik niet opnieuw in een dichtgetimmerde situatie wilde terechtkomen, meldde ik me onaangekondigd bij het kindertehuis. De maatschappelijk werker van dienst was betrokken, flexibel en veel opener dan die directrice van het weeshuis. Omdat ik de naam van mijn moeder kende, wist hij te vertellen dat ze uit een klein dorpje nabij Nagpur kwam. Helaas had hij geen tijd om daar met mij naartoe te gaan. Dat zal waarschijnlijk ook te maken hebben met het beschikkingsrecht waaronder mijn moeder mij heeft afgestaan en dat haar moet beschermen. En weet je wat nu zo vreselijk indrukwekkend was? Hij liet me het kamertje binnen waar mijn moeder mij eenendertig jaar geleden heeft overgedragen. Nog nooit was ik zo dicht bij haar als toen.’
‘Deze tweede reis naar India, die ik met mijn beste vriendin maakte, was confronterend op een heel ander niveau dan de eerste. Het was een reis die mij iets leerde over mijn identiteit. Mijn vriendin maakte een filmpje waarin ik over de markt loop. Je ziet een jonge Indiase rouw, gekleed in traditionele kleding. Als je niet beter weet, dan zie je een local die boodschappen doet; ze woont natuurlijk om de hoek. Omdat ik een grote zonnebril draag, zie je niet dat mijn ogen alle kanten op rollen. Ik loop daar als local over de markt en ik voel me van alles, behalve thuis. Ik spreek de taal niet, ken de gebruiken niet, heb eigenlijk geen idee waar ik ben en hoe het er hier aan toe gaat. Voor het eerst in mijn leven viel mijn buitenkant naadloos samen met mijn omgeving, maar van binnen was ik vreselijk verward. Of verwonderd, daar ben ik nog steeds niet helemaal uit.’
Vorming van identiteit
‘Vanuit mijn werk als bewegingsagoog weet ik hoe de psyche omgaat met trauma. De vorming van onze identiteit helpt de wonden uit ons verleden te overleven, helen, verwerken. Toen ik voor de tweede keer terugkwam uit India was ik een beetje door elkaar gehusseld. Over het algemeen weet ik heel goed wie ik ben, waar ik vandaan kom en naartoe wil. India is altijd onderdeel van mijn identiteit geweest en zal dat altijd zijn, en toch voelde ik mij ook een vreemde in mijn eigen land.
Ik heb verschillende reizen door Marokko gemaakt; ik ben gek op dat land. Mensen reageren daar op me zoals in Amsterdam; ze is een van ons (ik schijn wat op mensen uit het Zuiden te lijken), maar ook een beetje anders vanwege de eigen teint. Natuurlijk vraag ik me af hoe het komt dat ik me daar zo goed voel. Misschien omdat Marokko op dezelfde breedtegraden als Nederland en lengtegraden als India ligt? Tot in het diepste van mijn vezels geniet ik daar van het klimaat, de warmte, de geuren, kleuren en de warmbloedige aard van Marokkanen. Alsof ik daar een plek heb gevonden waar mijn binnenwereld én buitenkant samenvallen, heel bijzonder.
Dus als ik antwoord moet geven op de vraag wat mijn werk precies inhoudt, dan kan ik niet anders dan onderzoeken waarom ik doe wat ik doe en me afvragen: wat hebben de verschillende werkzaamheden voor de stichting ‘Alle kleuren oost’, mijn functie als bewegingsagoog binnen de gehandicaptenzorg en mijn communicatiewerk voor de gemeente met elkaar gemeen? In mijn rol als dagvoorzitter, spreker of procesbegeleider valt alles samen. Het is mijn missie om, tegen alle vormen van discriminatie in, een beweging in gang te zetten die mensen actief in gemeenschappen sluit. Het stimuleren van includerende bewegingen, zodat mensen uit hun isolement kunnen komen, is precies wat ik met mijn werk beoog. Ik hoop dat ik hiermee een bevredigend antwoord heb geformuleerd op de vraag van Leila. En dat ik mijn ouders hiermee woorden geef om precies uit te leggen wat mijn diverse werk inhoudt.’
Mijn vraag voor de volgende aflevering is voor Sadaf Hosseni, stadsdeelcommissielid. Ik zou haar willen vragen hoe zij er, zowel vanuit haar rol als buurtbewoner als vanuit haar rol als commissielid, aan wil bijdragen dat Amsterdam-Oost een inclusief stadsdeel kan zijn voor al haar diverse buurtbewoners.’
Alle afleveringen van Estafette serie ‘Ken uw Oosterbuur’
Doret van de Sloot is zorgethicus en werkt als programmamaker vanuit productiehuis Creative Care Company. CCC ontwikkelt brede impact campagnes ten behoeve van sociale duurzaamheid. www.doretvandersloot.nl
