Het Indische Buurtmuseum komt dit najaar met een nieuw initiatief: een historisch spreekuur voor buurtbewoners. De eerste keer is op woensdag 7 oktober om 10 uur. Het is een soort tijdreiscafé voor de buurt. Buurtbewoners kunnen dan eens per maand met elkaar praten over hun belevenissen in de buurt, vroeger en nu. Sommige van de verhalen worden op schrift gesteld en opgenomen op de site van het Geheugen van Oost.
Tekst en fotografie: Jaap Kamerling
Rob van Veelen is coördinator van het museum en blij met de samenwerking met het Geheugen van Oost. Hij was van 2008 tot 2016 ‘participatiemakelaar’ onder de directe verantwoordelijkheid van de wethouder van stadsdeel Zeeburg. Samen met de gebiedsmakelaar van Oost, Broer Soolsma, vormde hij een directe schakel tussen buurtbewoners en het stadsdeelbestuur. Ze zaten zelden op kantoor en werkten gewoon temidden van de buurtbewoners zelf. In die tijd werden de Indische Buurt en de Transvaalwijk verklaard tot zogeheten Vogelaarwijken, in veel opzichten achterstandsbuurten. Minister Vogelaar gaf voorrang aan sterke openbare voorzieningen om de buurten op te peppen en zo kwam er bijvoorbeeld de prachtige Oba-bibliotheek op het Javaplein, waar nu het buurtmuseum regelmatig exposeert met panelen over de buurtgeschiedenis.
Zonder muren
Het museum ontstond in 2013 toen buurtgenoot Henriët van der Veen in Mexico meemaakte, dat het lokale erfgoed niet in de buurt zelf mocht blijven, maar meteen moest verhuizen naar het grote museum in Mexico City. Dat willen we hier in onze buurt niet, zei Henriët en ze deed het stadsdeel het voorstel voor een eigen buurtmuseum. En dan een zonder muren, gewoon in wisselende settings midden in de buurt zelf. Er kwamen info-borden bij historisch interessante punten in de buurt, zoals het Badhuis aan het Javaplein. Het was tot 1982 een collectief badhuis voor de bewoners, die vaak nog geen douche hadden. Maar ook bijvoorbeeld de synagoge die enige tijd gevestigd was op de eerste verdieping van Albert Heijn aan de Molukkenstraat. Een info-bord in de entreehal herinnert daaraan.
Voor nieuwkomers
Van Veelen: “Veel oude buurtbewoners zijn destijds vertrokken naar Almere en Purmerend en zij namen hun geschiedenis mee. Dat betekende wel, dat voor nieuwkomers, migranten en expats de banden met de buurtgeschiedenis werden doorgeknipt. Die band willen we met ons werk nu herstellen. Rogier Schravendeel schreef een boekje over de geschiedenis van de buurt, maakte een site – indischebuurt.nl – en schreef teksten voor historische buurtwandelingen. En veel nieuwkomers werden verrast door wat de buurt buiten de befaamde Javastraat met z’n hippe coffeeshops ook nog te bieden heeft. Het Ambonplein bijvoorbeeld. Er kwam een schaakschool en een vrouwencentrum. Bij Fifty Second spelen jonge theatermakers toneel voor kinderen die thuis haast geen Nederlands leren en zo er spelenderwijs mee in aanraking komen.”
Cultuur voor allemaal
Het buurtmuseum maakte de buurt met een expositie twee jaar geleden ook bewust van de strijd die is gestreden voor het recht op wonen. De krakers streden voor dat mensenrecht tegen het ‘eigendomsrecht’ dat huisjesmelkers als Gerard Bakker zich aanmatigden. De man werd min of meer de buurt uitgejaagd. Ook was er een expositie over de dak- en thuislozen van de Regenbooggroep in de buurt.
Van Veelen kondigt ook een nieuw boekje over de buurtgeschiedenis aan. “Compleet met QR-codes om meer informatie te vinden over leuke buurtwandelingen bijvoorbeeld. Er is een sponsorverzoek gedaan aan de woningbouwcorporaties, want de centrale stad geeft liever geld uit aan ‘hogere’ cultuur. We kregen dit jaar geen subsidie meer. Maar buurtcultuur is de cultuur van ons allemaal, rijk en arm, hoogopgeleid en laaggeschoold.”
Er zijn al 24 aangevulde en verbeterde info-borden over de geschiedenis van de buurt gereedgekomen. De eerste worden nu geplaatst.
