Burgemeester en Wethouders hebben het Wijkgebouw Transvaal aan de Danie Theronstraat officieel aangewezen als gemeentelijk monument. Lang bleef het verzoek daartoe van Erfgoedvereniging Heemschut liggen omdat de stadsdeelbestuurders maar geen besluit wilden nemen. Nu er een visie is op blijvend maatschappelijk gebruik en verduurzaming, is het nu toch zover gekomen.
Jaap Kamerling
Het Wijkgebouw is een heel iconisch gebouw uit 1975 van de bekende architect Pi de Bruijn en Ruud Snikkenburg. Het is gemaakt in opdracht van de Dienst Volkshuisvesting, waar zij toen werkten. Het in functionalistische stijl ontworpen gebouw weerspiegelt de toen heersende opvattingen over stadsvernieuwing-bouwen voor de buurt-waarbij niet alleen aandacht werd geschonken aan vernieuwing en renovatie van woningen maar ook aan sociale en culturele voorzieningen voor de gehele buurt.
Het gebouw werd ontworpen met verschillende functies: ruimten voor sport, een crèche, een jongerensociëteit, ontmoetingsruimten, werkplekken voor maatschappelijk werk, een sociaal raadsman, wijkverpleging en gezinsverzorging en een bibliotheekfiliaal.
Als locatie daarvoor koos de gemeente voor vervanging van het in Amsterdamse School ontworpen bouwvallige bakstenen poortgebouw, dat de beide gesloten bouwblokken aan de weerzijden van de Danie Theronstraat verbond. De architecten ontwierpen een nieuw poortgebouw met een opvallend afwijkende constructie en materialisatie in plaats van reconstructie van het oorspronkelijke gebouw.
De zichtbare constructie bestaat deels uit een betonskelet en deels uit staal. Op de tweede verdieping is een grote, kolomvrije zaal, die als een stalen vakwerkbrug dwars over de Danie Theronstraat ligt. Op de eerste verdieping vormt een glazen gang de verbinding tussen beide zijvleugels. Door middel van een montagewandsysteem zijn zijn de ruimten vrij indeelbaar. Het voorplein, waar de entrees zijn, is overkapt door twee grote stalen sheddaken met transparante golfplaten.
Het nieuwe gebouw, dat in 1975 veel opzien baarde, geeft niet alleen toegang tot de Danie Theronstraat maar tegelijk ook tot het buurtcentrum zelf. Het iconische gebouw verleent met zijn primaire kleuren de buurt nog altijd een heel bijzondere uitstraling. Het ontwerp werd in 1976 onderscheiden met de Merckelbachprijs.
