‘Eerlijk? Biologisch? Zo dik?!’ De vrouw in buurthuis Archipel die dit uitroept, heeft net een paksoi uit een kratje gehaald en kijkt de eigenaar ervan vragend aan. ‘Jullie boeren echt zonder meststoffen?’ Maxim moet lachen en biedt haar nogmaals de paksoi gratis aan. ‘Ja echt, en ze groeien nu zo hard dat we daarom alle paksoi ‘s en kropjes sla uit deze kratjes gratis kunnen weggeven. Ook om reclame te maken voor de Tuinen van de Egel natuurlijk.’
Henny Reubsaet
Een kwartier eerder ben ik met Maxim in gesprek geraakt. Hij kwam de Archipel binnen kwam met kratten vol groenten en ook ik kreeg een aanbod kreeg voor gratis een paksoi en een kropje sla.
De kratten blijken vol te zitten met groentepakketten voor zijn klanten. Die komen het buurthuis binnen met lege tassen en nemen behalve de verbazingwekkend grote paksoi en sappige sla ook aardappelen, pastinaak, lente-ui en bieslook mee naar huis. Het aanbod van een extra paksoi of een kropje sla nemen ze niet allemaal aan. ‘Nee dank je, ik woon alleen, soms heb ik al moeite om alle groenten uit het pakket op te krijgen’, hoor ik van iemand.
Juridisch ‘vrij’, van niemand
Maxim woont om de hoek van het buurthuis, maar werkt twee tot drie dagen in de week bij de Tuinen van de Egel. Een idealistisch project van Amsterdamse vrienden die met het oprichten van de Stichting Kapitaloceen in 2022 een stuk grond hebben gekregen bij Gorssel. Of nee, het ligt ingewikkelder, door het vinden van mensen die leningen aan de stichting wilden verstrekken heeft de Stichting het stuk grond kunnen aankopen waardoor het juridisch nu ‘vrij’ is, van niemand. En waardoor het kapitaal waarmee dat is gebeurd, ook van de markt is en niet wordt gebruikt voor nog meer overbodige kapitalistische productie met nog meer plastic afval. Bijzonder is, dat het stadse Amsterdammers zijn die biologisch aan het tuinieren zijn geslagen.
Solidaire prijzen
Een aantal van de tuinders heeft gestudeerd aan de Warmonderhof, het enige opleidingscentrum in Nederland waar je leert hoe je biologisch moet boeren. Ze deelden hun weerzin tegen de monocultuur die in Nederland de gangbare akkerbouw is. ‘Jiri is de enige van ons die in de buurt van Gorssel woont’, vertelt Maxim verder. ‘Zeker nu hij erbij is gekomen, hebben we veel kennis in huis.’
‘Inmiddels zijn we met een clubje van zes boeren. Iedereen werkt een aantal dagen per week op het land. In het begin hadden we er allemaal nog werk naast, maar we streven ernaar dat het boeren genoeg oplevert om ervan te kunnen leven. En dat lukt nu min of meer. Mensen die bij ons klant worden, betalen solidaire prijzen voor onze biologisch geteelde groenten. Naar inkomen dus. Elke woensdagmiddag tussen 17.00 en 19.00 uur komen mensen hun pakket hier ophalen, maar dat gebeurt ook in Noord bij de Tolhuistuin.’
Tuinen van de Egel als afstudeerproject
Terwijl we in gesprek zijn, zie ik dat naast me een klant gefilmd en geïnterviewd wordt door een jonge vrouw. Als de aandacht van Maxim door een andere klant wordt opgeëist, stap ik op haar af. Darja Menkveld blijkt een studente visuele antropologie te zijn, die de Tuinen van de Egel gekozen heeft als haar afstudeerproject.
‘Ik wilde graag een maatschappijkritisch project in beeld brengen, mensen die zich afzetten tegen het kapitalistische systeem, en via via ben ik met de boeren van de Tuinen van de Egel in contact gekomen. Ik vind het mooi dat ze collectief zorg willen dragen voor een stukje aarde en alle dieren die er leven.’
‘Ze gebruiken maar tien procent van het land voor hun groenteverbouw, een halve hectare ongeveer. Veertig procent van het land wordt een voedselbos en de helft van het land blijft voor de dieren, voor de niet-mensen zoals ze dat zelf noemen. Al filmend kan ik het verwilderen van het land mooi in beeld brengen en het boeren zelf. En natuurlijk heb ik ook wel eens mee staan schoffelen, ik volg ze al vanaf januari.´
‘Als klant heel nauw betrokken’
‘Vandaag is de eerste keer dat ik het contact met hun klanten film’, legt Darja Menkveld uit. ‘Ik hoorde net van een mevrouw dat ze het fijn vindt dat ze elke week een nieuwsbrief ontvangt en dat ze haar groenten rechtstreeks van de boer krijgt op woensdag. Zo voelt ze zich als klant ook heel nauw betrokken bij het project. Net als de meeste klanten heeft ze zich bij de Tuinen van de Egel aangemeld omdat al de groente vrij van gif en dierlijke mest geteeld is en rechtstreeks van het land komt.’
De Tuinen van de Egel verbouwt voor ongeveer honderd mensen wekelijks een vers groentepakket. Er is nog een aantal aanmeldingen uit Amsterdam mogelijk.
Check tuinenvandeegel.nl
