Met de buurt in actie voor de egel

Het gaat slecht met de egels. Om ze goed de winter door te helpen, hebben een aantal buurtbewoners met elkaar egelhuizen gebouwd. Het zijn niet zomaar huisjes. Qua formaat en uitvoering hebben ze meer weg van een egelvilla.

Jeannette Jonker | Foto Björn Martens | Illustraties Erik van Ophem

De egelpopulatie in Nederland is de afgelopen dertig jaar gehalveerd. De belangrijkste reden voor deze daling, is dat het leefgebied van de egel steeds kleiner wordt. Egels zijn daarom steeds meer aangewezen op tuinen en door de verstening is ook daar niet veel voedsel voor ze te halen. In 1018 wonen meerdere egels, daarom kwam Anneke Pauptit op het idee om buurtbewoners onder begeleiding egelhuizen te laten maken. Ze is ook groencoach in 1018, en maakt zich in de buurt hard voor natuurlijk tuinieren en egelvriendelijke tuinen.

“In tuincentra en supermarkten zijn ook kleinere versies van egelhuizen te koop, maar die voldoen niet. Een egel heeft vijftig liter nestmateriaal nodig. Dat is echt een grote berg bladeren. Dat past helemaal niet in zo’n klein huisje, zeker niet als er jonge egels bijkomen.”

‘Om voedsel te zoeken lopen egels ’s nachts kilometerslange routes’

Anneke begon met huisjes bouwen van oude pallets, maar kwam er al snel achter dat er hout van betere kwaliteit moest worden gebruikt. “Dat is vrij kostbaar, daarom had ik een plan ingediend bij Centrum Begroot voor het maken van tien egelhuisjes. Normaal maak je veel reclame voor je plan, maar als je iets voor de egel wilt doen, dan hoeft dat eigenlijk niet. Iedereen houdt van egels, dus we kregen de bijdrage.”

Vrijesectorwoning met uitbouw
Een aantal buurtbewoners ging met elkaar aan de slag om het hout op maat te zagen en huizen in elkaar te zetten. Dit gebeurde aan de hand van een uitgebreide bouwtekening van Egelbescherming Nederland ( www.egelbescherming.nl). De uitbouw aan de voorkant maakt van het egelhuis een soort vrijesectorwoning, maar juist dit onderdeel is belangrijk. De egel kan zo via een bocht het huis in en katten kunnen hier bijvoorbeeld niet doorheen.

Groenstrook voor dieren
Anneke Pauptit beheert ook de buurttuin aan het Waaigat en haar egelhuizenplan past bij het idee om in de buurt een groenstrook voor egels aan te leggen. Zo kunnen ze migreren tussen de verschillende straten. “Dit is een groene buurt, maar ondertussen gaat het niet goed met de egels. Vooral omdat er een tekort is aan insecten en die eten ze nogal veel. Daarom lopen egels ’s nachts ook vaak kilometerslange routes.”

Ze las ook dat ergens in Nederland buurtbewoners met elkaar een hele egelroute hadden aangelegd. “Met openingen in schuttingen, waardoor de egels nog meer groen konden ontdekken. Dat lijkt me heel leuk voor onze buurt. Misschien dat het ook buurtbewoners stimuleert om een geveltuintje aan te leggen waar de egel doorheen kan lopen. Op Kattenburg zijn al hele lange groenstroken met allemaal hofjes. Dus volgens mij zou het goed kunnen.”

Alleen nog een naambordje
Buurtbewoner Michiel van Elk heeft twee middagen geholpen, en heeft nu in zijn tuin – die grenst aan een grote binnentuin – een egelhuis staan. “Samen met wat andere buurtbewoners heb ik een huis in elkaar gezet. Ik had mijn decoupeerzaag mee en het was nog best een klusje. We moesten passen en meten en de puzzelstukjes bij elkaar zoeken. De kers op de taart was de milieuvriendelijke dakbedekking. Het egelhuis is erg mooi worden. Ik weet nog niet of het ook echt in gebruik is genomen, maar als dat zo is, gaat mijn zoon een naambordje maken. We hopen natuurlijk op een hele egelfamilie in de tuin, dit voorjaar.”

Op verschillende plekken in de buurt – waar egels zijn gespot – staan inmiddels zelfgebouwde egelhuizen. De hamvraag is natuurlijk of de egelhuizen inmiddels al worden gebruikt. Anneke legt uit dat ze dat helaas nog niet weten. “Het is vooral zaak dat we egels met rust laten. Als je gaat kijken, verstoor je de boel. Zeker als er baby-egels zijn, mogen de dieren echt niet gestoord worden. Dat overleven ze niet. Het is dus nog even afwachten.”

 Meehelpen?

Dit voorjaar gaat Anneke verder met het bouwen van de egelhuizen. Hulp van buurtbewoners is zeer welkom. Of meld het als je een goede plek weet om egelhuizen neer te zetten – bij voorkeur in een rustige tuin. Aanmelden via:  [email protected]