‘Ja, dat had ik tien jaar geleden niet kunnen bedenken, dat we nu een eigen ruimte hebben met acht betaalde medewerkers in dienst en een vol programma voor allerlei doelgroepen en op allerlei gebieden. Maar niet opschrijven dat dat door mij komt, hoor, we hebben het allemaal samen gedaan, wij actieve buurtbewoners. Daarom gaat alles ook gewoon door, ook nu ik volgende week afscheid neem.’
Henny Reubsaet
Verbinding
Meta de Vries, die ik deze middag spreek in ‘haar’ Buurtcoöperatie de Eester, heeft me al een paar keer gewaarschuwd om haar niet ‘mevrouw Eester’ te noemen. Ja, ze is wel tien jaar lang de spil geweest bij de Eester, maar zonder een netwerk van actieve buurtbewoners zou er niks van de grond gekomen zijn. ‘Verbinding’, dat is waar ze vooral trots op is als ze terugkijkt op haar meer dan tienjarige inzet voor de buurt. De Eester wordt gedragen door de buurt.
Die honderden mensen die elkaar zo hebben leren kennen. Ook zorg voor elkaar dragen via de Buurtbel. En ik mag absoluut niet opschrijven dat de Eester een buurthuis is, nee het is een buurtruimte waar van alles gebeurt en letterlijk een ruimte is waar ideeën voor de buurt ontstaan. En dat is essentieel anders. In de Eester komen de ideeën van bewoners zelf, van onderop, en die voeren ze dan ook vaak samen uit. Zo mag ik ook niet praten over ‘vrijwilligers’; ‘Het zijn geen vrijwilligers die de activiteiten uitvoeren, maar actieve buurtbewoners, die bijdragen aan een veilige, sociale en duurzame buurt waar het prettig wonen is.’
Verbouwing
Bij de Eester zijn ze deze week druk bezig met het voorbereiden van de Feestweek van 19 tot en met 27 september, de week dat ze hun tienjarig bestaan gaan vieren. Deze laatste werkweken van haar inzet voor de Eester is Meta dan ook nog steeds heel druk, met de overdracht van haar werkzaamheden en met activiteiten die in die week zullen gaan plaatsvinden. Dat haar overleg voorafgaande aan onze afspraak uitloopt was dan ook te voorzien, maar het is geen probleem om in de mooie huiskamer van de buurtcoöperatie op haar te wachten.
Na de aankoop van de Eester is de ruimte in 2024 volledig verbouwd en ingericht met gerecycled en duurzaam materiaal. Hierbij hebben buurtbewoners ook letterlijk de handen uit de mouwen gestoken. De aankoop van de Eester is medegefinancierd door het uitbrengen van obligaties en leningen, zodat ruim vierhonderd buurtbewoners nu kunnen zeggen dat ze een stukje van de Eester zijn.
Gesprekken met mensen
Eenmaal aan de thee vraag ik Meta hoe het allemaal is begonnen. ‘Het Oostelijk Havengebied was in de jaren negentig een nieuwbouwwijk, waar heel wat jonge gezinnen zijn gaan wonen. Die kinderen groeien op, zoeken elkaar op straat op en zorgen dan soms voor overlast. Zo begon het voor mij rond 2012, ik hoorde mensen klagen over overlast van hangjongeren, maar ook over de woningcorporatie en andere zaken. Ik heb een achtergrond in zorg en welzijn en besloot om actie te ondernemen. Gewoon om met mensen te gaan praten, mailadressen te verzamelen, een groepje te vormen. Verbinding zoeken inderdaad, want samen kun je natuurlijk meer doen dan alleen.
Actie tegen elektrische jachthaven
‘We hebben de overlast toen aangepakt door de wijkagent te betrekken, het stadsdeel en de woningcorporatie, maar ook door jongeren aan te spreken. Ook om twaalf uur ‘s nachts, dat vonden ze niet zo leuk natuurlijk. We gingen een burendag organiseren met dit groepje bewoners. Daarna ontstonden allerlei ideeën, we willen een schommel, we willen een boekenkastje en groen in eigen beheer. Maar ons groeiend netwerk werd pas echt actief toen we hoorden dat er een elektrische jachthaven zou komen in ons kleine haventje. Daar zijn we toen met succes tegenin gegaan.’
‘In die tijd deed ook het idee van de participatiemaatschappij opgang en in 2014 heb ik voor het eerst het idee gepitcht van een buurtcoöperatie. Eigenlijk bedoeld als zorg coöperatie, want ik was vanuit mijn werk begaan met zorg voor ouderen. Maar al pratend tijdens allerlei Eettafels – eten met een idee hadden we dat genoemd – ontdekten we dat buurtbewoners vooral behoefte hadden aan een ruimte om samen te komen. Op 1 april 2015 is de buurtcoöperatie opgericht. En precies een half jaar later, op 1 oktober 2015, hadden we de sleutels van dit pand in handen. Daarna ging het snel. Een organische groei zeg maar. We vulden echt een gat. In het Oostelijk Havengebied waren er toen nog nauwelijks sociale voorzieningen en initiatieven.’
Feestweek op organische manier ontstaan
‘Ook het programma rond de feestweek is op een organische manier ontstaan. ‘Elke team dat met een thema bezig is, bijvoorbeeld Duurzaamheid, de Eester Imps (workshops voor kinderen), of de Buurtbel (burenhulp)’ heeft zelf iets bedacht om de feestelijkheden luister bij te zetten. Het naaicafé is samen met de HAP-groep (mensen met een haperend brein) druk met het naaien van vlaggetjes. Een enkel initiatief is komen aanwaaien, zoals Slackline tussen de hoogste gebouwen op Sporenburg en het KNSM-eiland in het eerste feestweekend. Dat is balanceren op een strak gespannen band. Daarbij horen ook workshops slacklinen. Het ‘ervaringssymposium is een mijlpaal in de feestweek. Evenals de presentatie van de Toekomstagenda 2030. We sluiten de feestweek af met een buurtdiner voor tweehonderd buurtgenoten in winkelcentrum Brazilië. Een vol programma inderdaad en ik heb er heel veel zin in. Het is echt tot stand gekomen door de inzet van heel veel mensen.’
Vliegwiel voor buurtinitiatieven
De afgelopen tijd blijkt Meta ook nog heel druk geweest met het schrijven en samenstellen van een boek over de ervaringen en aanpak van de Eester in de afgelopen tien jaar. Ruim zestig buurtbewoners hebben een bijdrage geleverd.
Met de prachtige en alleszeggende titel: Vliegwiel voor buurtinitiatieven. De aanpak van buurtcoöperatie de Eester. Van, voor, door bewoners. Al die medewerkers vertellen in dit boek over hun inzet voor de Eester, wat er werkte, wat misging, en wat ze geleerd hebben. Hetgeen resulteert in ‘een Vliegwielmodel dat een praktisch en inspirerend kompas kan bieden voor andere buurtinitiatieven.’ ‘Een boek als bewijs dat je samen echt een wijk kunt bouwen waarin iedereen mee kan doen’, aldus de website.
Het is een mooi boek als nalatenschap van jarenlange inzet voor de buurt. Iets waar ze trots op kan zijn, dunkt me. Ze zal er de komende tijd mee het land ingaan. Persoonlijk contact inspireert meer dan alleen letters op papier, dat heeft Meta ruim bewezen.
Check voor informatie over het programma van de feestweek, het boek en alle activiteiten in de Eester op buurtcooperatieohg.nl.
