De kunstuitleen Factor IJ is sinds 2021 gevestigd op Pampuslaan op IJburg. Maar de geschiedenis gaat al terug tot 1984, toevallig ook het geboortejaar van directeur Nienke Bruin (‘zo kan ik het makkelijk onthouden’).
Fokko Kuik interviewt bekende en minder bekende, oude en nieuwe ondernemers in Oost. Anja van Mil maakte de foto’s
Oorspronkelijk heette de kunstuitleen Centrum voor Beeldende Kunst Amsterdam (CBK Amsterdam) en had als doel om beeldende kunst op een laagdrempelige manier toegankelijk te maken voor Amsterdammers. In het begin was het CBK gevestigd in het Elisabeth Otter Knollhuis in de Oosterparkbuurt. In 2010 verhuisde het naar de Oranje-Vrijstaatkade en in 2019 was het nog even als pop-up store gevestigd in winkelcentrum Oostpoort.
Inmiddels heeft Factor IJ zich los gemaakt van de gemeente en functioneert het als zelfstandige stichting. ‘Het uitlenen van kunst staat nog steeds centraal, maar de ambities van Factor IJ reiken verder’, vertelt Nienke Bruin. ‘We willen vooral ook een laagdrempelig ontmoetingspunt op IJburg zijn. Behalve kunst kijken kun je er ook koffiedrinken, zijn er clubjes actief (tekenen, schrijven), zijn er voorstellingen en sinds kort zijn er ook co-work-plekken ingericht.
Zelf woont Nienke vlakbij en hoort zo nog vaak van IJburgers dat er zo weinig te doen is op het eiland. Daar is ze het zelf absoluut niet mee eens en met Factor IJ wil ze graag uitstralen dat er juist wel heel veel mogelijk is op IJburg. Met de steeds centralere ligging op de Pampuslaan hoopt ze ook de toekomstige bewoners van Centrumeiland en Strandeiland te verleiden regelmatig eens binnen te lopen.
In de totale collectie van zo’n 2500 kunstobjecten zijn er nog steeds kunstwerken uit de tijd van de BKR (Beeldende Kunstenaars Regeling – van 1956 tot 1987) te vinden. Factor IJ zich nu vooral in op het aankopen van werk van jonge veelbelovende kunstenaars. Zo zijn er nauwe contacten met de Rietveld Academie en de Rijksakademie van beeldende kunsten, waarbij elk jaar afstuderende kunstenaars worden uitgenodigd om werk te presenteren. ‘Voor beginnende kunstenaars is het nog steeds moeilijk om hun werk onder de aandacht te brengen van een groter publiek. Daar helpen we ze graag bij’, vertelt Nienke.
Zelf groeide Nienke op in de buurt van Leiden, in een gezin waar kunst, cultuur en creativiteit belangrijk werd gevonden. ‘Mijn moeder was ook kunstzinnig en was het liefst ook kunstenaar geworden’. Voor zichzelf zag Nienke ook wel een toekomst op een podium of in de schijnwerpers voor zich. Ze studeerde een tijdje aan een conservatorium en ging later kunstgeschiedenis studeren. ‘Nu vind ik het vooral leuk om aan anderen een podium te bieden.’
De kunstuitleen heeft enkele honderden leden. Een lidmaatschap kost slechts 12 euro per jaar en een kunstwerk is al te leen vanaf 6 euro per maand, afhankelijk van de verkoopwaarde van het kunstwerk. Factor IJ biedt ook een abonnement aan waarbij je spaartegoed opbouwt, zodat je na verloop van tijd een kunstwerk kunt aanschaffen. Alle kunstwerken zijn te vinden in de onlinecatalogus op de website. De kunstadviseurs van Factor IJ helpen je graag bij het vinden van je favoriete kunstwerk tijdens een gratis kunstconsult. Dat kun je boeken via de website. Pronkstuk van de collectie is een houten Chevrolet Inpala 1959 van Ron van der Ende. Met een waarde van 20.000 euro is dat bovendien het duurste werk uit de collectie. Maar er zijn ook honderden werken van onder de 600 euro te vinden. Verder kun je bij Factor IJ originele cadeaus kopen in de designwinkel.
Marketing is een belangrijke uitdaging voor het team van Nienke, dat bestaat uit drie personen vast, met daarnaast stageairs en vrijwilligers. Om ook jongeren te interesseren – daar zijn er heel veel van op IJburg – wordt onder meer gebruik gemaakt van Instagram en influencers. Door ook de lokale hockeyclub te sponsoren proberen ze de zichtbaarheid op IJburg te verbeteren. Zelf is Nienke voorzitter van de ondernemersvereniging op de Pampuslaan, met de relaties met de buren zit het dus wel goed.
De komende tijd zijn er verschillende activiteiten gepland. Op 29 augustus staat er een parade op straat voor kinderen op het programma. Kinderen kunnen tijdens hun vakantie kunst maken in Factor IJ.
Van 13 september tot en met 4 oktober wordt in het kader van het jaarlijkse ‘Factor IJ Presenteert’ het werk van de jonge Amsterdamse kunstenaar Maas van Duijnhoven (2003) centraal gezet. Maas studeerde aan de Gerrit Rietveld Academie en maakt bijzondere findlings, fantasierijke figuren van gevonden (afval)materiaal. Tijdens de expositie kunnen kinderen in Factor IJ zelf een findling maken. Kijk op www.maasvanduijnhoven.com.
Factor IJ Amsterdam, Pampuslaan 11. Open van woensdag tot en met vrijdag van 08.30 tot 18.00 uur en op zaterdag van 11.00 tot 17.00 uur.
