Wie langs de Prins Hendrikkade fietst of wandelt, ziet het markante Scheepvaarthuis. Het gebouw met zijn sculpturen, glas-in-loodramen en scheepvaartmotieven oogt als een afgemeerd schip aan de rand van de stad. Sinds 2007 draagt het complex de naam Grand Hotel Amrâth Amsterdam. Elke zondag zet het hotel de deuren open voor een rondleiding in samenwerking met Museum Het Schip.
Arie Martijn Schenk
Zes rederijen, één huis
Het Scheepvaarthuis verrees vanaf 1913 in opdracht van zes Amsterdamse rederijen. Zij zochten een gezamenlijk kantoor dat kracht en moderniteit uitstraalde. Architect Jo van der Mey kreeg de leiding, samen met jonge tijdgenoten Michel de Klerk en Piet Kramer. Met een royaal budget en de inzet van vele beeldhouwers en glazeniers kreeg Amsterdam een eerste gebouw volledig in de stijl van de Amsterdamse School.
Gids Alice van Museum Het Schip vertelt gepassioneerd tijdens de rondleiding. ‘Die jonge architecten durfden te dromen. Ze wilden een gebouw maken dat verwees naar de grote zeereizen én aansloot bij de smalle grachtenpanden. Zie je hoe de gevel als een rij smalle panden oogt? Dat is geen toeval.’
Symboliek in steen aan de buitenkant
Aan de buitenzijde wemelt het van de details. Hoofden van zeehelden steken letterlijk hun nek uit langs de gevel. Bij de personeelsingang zwemmen vissen naar binnen, bij de uitgang in omgekeerde richting. Een hek langs de stoep slingert als watergolven.
Alice laat de groep stil staan bij de hoofdingang. Neptunus prijkt aan de muur, Mercurius siert de gevel, en lampen symboliseren sterrenbeelden. ‘Zelfs de Grote Beer zie je terug’, vertelt Alice. De sterrenhemel rust op de schouders van vier mannen, die zelf weer door beren gedragen worden. Ook de vier oceanen worden door mooie sculpturen weergegeven.
Binnen lijkt het een museum
Eenmaal binnen opent zich een rijk gedecoreerd trappenhuis. Smeedwerk lijkt de vloeren te stutten, terwijl boven het glas-in-loodplafond fonkelt met dierenriem en wereldkaart. Deelnemer Linda verzucht: ‘Zowel buiten als binnen kijk je je ogen uit. Deze excursie is echt een aanrader.’
De oude loketten in de hal herinneren aan de tijd dat hier tickets voor stoomboten verkocht werden. Op de vloer golft nog steeds het originele rubberen patroon, dat meebeweegt als je er vanaf de trap naar kijkt. Op de tweede verdieping vallen de sculpturen van Hildo Krop direct op.
In de grote vergaderzaal op de derde verdieping domineren donkere tropische houtsoorten als mahonie en ebben. ‘Alles ademt grandeur en symboliek’, zegt Alice. ‘Het hotel bewaart dit erfgoed met zorg, zodat bezoekers het vandaag kunnen ervaren.’
Wie nieuwsgierig is naar de Amsterdamse School, of simpelweg een uniek stukje maritieme geschiedenis wil ontdekken, vindt in het Scheepvaarthuis een rijk gedetailleerd Gesamtkunstwerk. Een monument dat verhalen van zeevaart, handel en verbeelding tot leven brengt.
Iedere zondag start om 11.30 uur een arrangement met koffie of thee. Om 12.00 uur vertrekt de groep voor een rondleiding van anderhalf uur. Aansluitend volgt een broodjeslunch. Museum Het Schip verzorgt de organisatie en begeleiding.
Check Zondagsarrangement Scheepvaarthuis
