Bij een plein in Betondorp denk je al gauw aan de Brink. Maar even verderop is er nog één: het Zuivelplein. Aan de foto’s van 100 jaar geleden is te zien of het ooit een open plein moet zijn geweest. Johan Cruijff, die hier om de hoek geboren werd en opgroeide, heeft er misschien wel gevoetbald in zijn jeugd.
Fokko Kuik
Op de kop van het plein staat een imposant schoolgebouw van 90 meter breed en 14 meter diep. Er waren meerdere scholen gevestigd in deze toen nog jonge wijk. Gerard en Karel van ’t Reve hebben er nog op school gezeten. Maar toen het leerlingenaantal na de aanvankelijke babyboom sterk terugliep, kreeg het andere functies. Zo was het tussen 1964 en 1975 een jeugdinternaat met de naam De Vluchthaven. Op het Geheugen van Oost noemde iemand het een verschrikkelijke jeugdgevangenis, waar hij dan ook al snel uit weggevlucht was.
Een groene oase
Tegenwoordig zijn een koranschool en een aantal kinderdagverblijven gevestigd in het inmiddels honderd jaar oude schoolgebouw. Eén draagt de naam De Rovertjes. Misschien is dat wel een ironische verwijzing naar het jeugdinternaat, bedacht ik me. Het nog steeds fraaie gebouw, opgetrokken in de stijl van de Amsterdamse School, heeft aan de weerszijden van de oude hoofdingang twee mooie hoekstenen, gemaakt door Hildo Krop.
Het plein zelf is nu een groene oase. Sinds tien jaar draagt het de naam Zuiveltuin. ‘Wroeten en ontmoeten’ is de slogan van dit buurtinitiatief. Bij mijn eerste bezoek trof ik niemand in de tuin aan, maar de tweede keer zat er een viertal vrouwen een feestje te vieren. Niet het tienjarig bestaan, want dat was twee weken eerder al groots gevierd, maar de recente onthulling van het tegeltableau voor kunstenaar en graficus Fre Cohen verderop in de wijk. Collega Anne-Mariken Raukema schreef er al over in oost-online, vertelden ze.
Sociale cohesie
Eén van de dames (Simone Bosboom) is de penningmeester van deze buurttuin en kon me meer vertellen over de ontstaansgeschiedenis van dit leuke buurtinitiatief. Tot tien jaar geleden was het plantsoentje op dit plein een dorre boel, liet ze me zien op een foto uit die tijd. Er is zelfs een tijd geen straatverlichting geweest, dus toen was het er ‘s avonds zelfs een beetje griezelig. Naar aanleiding van een project van Studenten van de Stad was er een idee opgekomen om ter bevordering van de sociale cohesie een buurttuin op te zetten. ‘We hebben ons toen laten inspireren door de buurttuin Oost-indisch Groen in de Indische Buurt’, vertelt Simone.
Privétuintjes en een collectief deel
De gemeente heeft geholpen door eerst de oude beplanting weg te halen en vervolgens mochten de initiatiefnemers uit de buurt, momenteel zo’n twintig mensen, de tuin opnieuw inrichten. Aan de zijkanten zijn kleine privétuintjes gereserveerd voor mensen in bovenwoningen met groene vingers. In het middenstuk is een collectieve tuin waar ook andere buurtbewoners in mogen plukken. In een collectieve gereedschapskast staat tuingereedschap en er is ook een boekenkast.
Eén keer per maand
Toen het resultaat na drie jaar een succes bleek te zijn, kregen ze een kleine subsidie van het stadsdeel. De gemeente onderhoudt ook de leilindes rondom het terrein. ‘Als ze het niet vergeten’, voegt een van de dames eraan toe, ‘want deze winter zijn ze vergeten om ze te snoeien’. Een keer in de maand is er een ‘wroeten en ontmoeten’-dag. Dan moet er gewerkt worden door de initiatiefnemers. Dat is altijd heel gezellig, begrijp ik van de dames en ja, er zijn ook wel mannen bij, vertellen ze.
Veel leuke initiatieven in Betondorp
Drie van de vier dames wonen al ruim vijfentwintig jaar in Betondorp, de vierde ‘nog maar’ tien jaar. Ze zijn erg enthousiast over wat er allemaal in de buurt gebeurt tegenwoordig: de kerstmarkt, het bessenfeest, Betondorp bloeit. ‘Ook van ‘de overkant’ komen de mensen hier graag naartoe’, vertellen ze. ‘Dat zijn de mensen uit Park de Meer’, leggen ze uit.
Nu, midden in het voorjaar, is er veel te doen in de tuin. Alles groeit als een tierelier en als het wat langer droog is, moet er ook worden gesproeid. De tuin is helemaal biologisch ingericht, vertellen ze, dus het onderhoud vraagt wel de nodige aandacht. Niet zo lang geleden was er ook een boom omgevallen. Dat was een hele klus om die te verwijderen.
Of de kleine subsidie ook het komende jaar weer wordt gegeven, is nog onzeker. ‘We kunnen al onze uitgaven precies onderbouwen hoor’, vertelt penningmeester Simone, ‘maar kennelijk heeft iemand gedacht dat er misschien wel wat bezuinigd kan worden.’
Ook nieuwsgierig geworden naar dit groene plein in Betondorp? Ga vooral eens langs om er zelf te kijken en laat je inspireren door dit leuke buurtinitiatief.
