Méérbelangen bestaat dit jaar veertig jaar. Een lokale partij met diepe wortels in de Watergraafsmeer, maar inmiddels actief in heel stadsdeel Oost. Lijsttrekker Salóme Willemsen en nummer twee Bas van Vliet schuiven aan voor een gesprek over buurtbelangen, voldoende groen, wonen en de rol van lokale politiek. ‘Wij kijken niet naar Den Haag of naar de Stopera’, zegt Willemsen. ‘Wij kijken naar Oost.’
Op woensdag 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen, het vierjaarlijkse hoogtepunt van de lokale democratie. Tegelijkertijd is ook de verkiezing voor leden van de stadsdeelcommissie.
oost-online stelt de kandidaten in Oost aan je voor.
Arie Martijn Schenk
Van Watergraafs-Meer naar Méérbelangen
De naam Méérbelangen verwijst naar de Watergraafsmeer, waar de partij ontstond. Toen het voormalige stadsdeel Watergraafsmeer samen met vier andere wijken Indische Buurt, Oud-Oost, Oostelijk Havengebied en IJburg de overkoepelende naam Oost kreeg. ‘Met onze naam maken we duidelijk dat we er zijn voor álle bewoners van Oost’, legt Salóme uit. ‘Dat was toen zo, en dat blijft zo.’
De partij telt momenteel één zetel in de stadsdeelcommissie, bezet door Willemsen. Bas van Vliet staat als nummer twee op de lijst. Hij draait al meer dan twintig jaar mee in de lokale politiek, met tussenpozen. ‘Twaalf jaar actief, vier jaar niet, en daarna weer vier jaar’, zegt hij lachend.
Een onafhankelijke lokale partij zonder dictaten van boven
Wat Méérbelangen onderscheidt van landelijke partijen, zit volgens beiden vooral in de vrijheid. ‘Wij hoeven geen rekening te houden met landelijke standpunten’, zegt Salóme. ‘Geen landelijke partijtop die bepaalt en geen afstemming met de Stopera. Onze handen blijven vrij om het beste standpunt voor de buurt te kunnen verdedigen.’ Dat verschil merkt ze ook in de vergaderzaal. ‘Soms hoor je commissieleden van andere partijen zeggen: ik ben het eigenlijk met jou eens, maar ik moet de partijlijn volgen.’
Volgens Bas wringt daar iets fundamenteels. ‘Dan gaat het niet meer over wat goed is voor de buurt, maar over wat past binnen een ideologie.’
Van Utrecht naar Oost
Salóme Willemsen belandde begin deze eeuw in de Utrechtse gemeenteraad, waar ze van 2002 tot 2010 raadslid was. In 2015 verhuisde ze naar Oost. Via kennissen kwam ze in 2018 in contact met Méérbelangen. Na een periode in de steunfractie volgde in november 2022 haar benoeming tot commissielid.
‘Gelukkig sta ik er niet alleen voor’, zegt ze. ‘We bereiden vergaderingen voor met de vaste fractie en een brede groep betrokken mensen uit verschillende buurten van Oost.’ Die schuiven aan als ze een belangrijk punt onder onze aandacht willen brengen. Iedereen uit Oost is welkom.
Invloed met één zetel
Ook met één zetel lukt het soms om beweging te krijgen, merken Willemsen en Van Vliet. Een voorbeeld ligt bij de bereikbaarheid van IJburg en Zeeburgereiland. Méérbelangen diende een motie in waarin opnieuw aandacht werd gevraagd voor de IJmeerlijn. Daarmee is die lijn niet ‘kat in bakkie’, maar wordt er wél weer aandacht voor gevraagd. ‘Een coalitiepartij stelde vervolgens voor om dit ook als gemeenteraadsmotie in te dienen’, vertelt Bas. ‘Daardoor kwam het onderwerp ook daar weer op de agenda. Dat geeft het gewicht.’ Salóme lacht: ‘Toen kwamen meteen vragen over de financiering. Ik zei: het Zuidasdok lag al een tijd stil – haal het geld daar maar vandaan. Ik kom op voor Oost, niet voor een prestigeproject in Zuid.’
Hoogbouw, beton en verdwijnend groen
Zowel Salóme als Bas maken zich zorgen over de verstening van Oost. Ze noemen Zeeburgereiland, Overamstel en het gebied rond het Amstelstation.
‘Zó veel beton en asfalt’ zegt Bas. ‘En steeds meer hogere torens.’ Bij het Amstelstation wijst Bas naar buiten. ‘Die toren daar. Samen met SP en PvdA konden we destijds het bestemmingsplan aanpassen waardoor de toren smaller en iets hoger werd. Anders was het een kolos op het Julianaplein geworden.’ ‘En juist daar snijd je onze grootste irritatie aan, we moeten maar groter en meer bouwen… Want alleen dan kunnen de wachtrijen weggewerkt worden. Onzin, er zijn grenzen aan de groei (zie advies Club van Rome), je moet niet alles volbouwen houdt de stad leefbaar en stop met die megalomane gedachten.’
Ook in Overamstel speelt veel. Achter de Gamma verrijzen honderden woningen, terwijl heel veel voorzieningen achterblijven en niet meegenomen worden. ‘Bijna geen winkels, één supermarktje’ onvoldoende recreatie- en sportvelden’, zegt Bas. ‘En dan verdwijnen er ook nog zeshonderd bomen.’ Salóme: ‘Dan hoor je: er komt groen terug. Maar waar dan? Het staat er al, blijf ervan af! En neem dit op in je plan.’
De 3-30-300-regel
Méérbelangen pleit ervoor om bij alle bouwprojecten structureel te werken met de zogenoemde 3-30-300-regel. Salóme legt uit: ‘Je meet of je vanuit elke woning drie bomen ziet, en binnen 30 meter boomschaduw valt, door een groenstrook, aangevuld met binnen driehonderd meter een park van formaat.’ Volgens haar blijft die regel te vaak op papier plakken en wordt niet gehandhaafd. ‘Dit zou de norm moeten zijn bij alle ontwikkelingen in Oost én de stad.
Wonen: renoveren in plaats van slopen
Een ander belangrijk speerpunt blijft wonen. Vooral in buurten als Amsteldorp leeft heel veel onrust. ‘Gezinnen trekken weg’, zegt Bas. ‘Niet omdat ze dat willen, maar omdat betaalbare woningen verdwijnen.’ Volgens Méérbelangen bestaat het risico dat men Amsteldorp bewust laat verloederen. ‘Dan volgt de conclusie: slopen is de enige optie. Maar die huisjes zijn uniek met tuintjes, groen in de wijk, een speeltuin, een sportpark. Dat karakter moet behouden blijven in plaats van opgeven voor blokken appartementen om het geheel heen.’
Optoppen van bestaande woningen met een ongebruikte kap of renovatie van de huidige huizen ziet de partij als dé oplossing. ‘Slechte woningen zouden niet te renoveren zijn’, zeggen ze. ‘Dat klopt simpelweg niet. In de binnenstad worden huizen van ruim 300 jaar oud verbouwd en verduurzaamd. In het verleden wilde men daar ook slopen, bleek helemaal niet nodig. Kijk naar het behoud van Entrepotdok of Betondorp hier in Oost. Daar is ingrijpend vernieuwd, ziet er top uit.’
Daarnaast verzet Méérbelangen zich heftig tegen de verkoop van sociale huurwoningen. Juist die variatie van alle soorten woningen groot en klein, duur en sociaal, maakt een buurt interessant. Hierdoor kunnen ook huidige bewoners in Oost blijven wonen. ‘STOP verkopen van sociale huur, dat blijft voor ons de kern’, aldus Bas.
Uitvoering: kleine dingen, groot effect
Niet alles draait om grote plannen. Juist de uitvoering en onderhoud in de openbare ruimte vraagt volgens de partij volle aandacht. ‘Losliggende tegels, kapotte lantaarnpalen, donker tunneltjes, rommelige plekken’, somt Salóme op. En niet te vergeten de handhaving; schiet structureel tekort. ‘Volle stoepen met téveel ongebruikte fietsen, overal picknicktafels of zandbakken op straat. Niemand kijkt ernaar om maar een kinderwagen of mindervalide kan er niet langs.’ En huisvuil naast containers of gewoon hele huisraad, ook zó doorn in ieders oog.’
Parkeren en participatie
Bij participatie gaat het volgens Méérbelangen vaak mis. ‘Op papier mag iedereen meedenken. Maar in de praktijk gebeurt er iets anders. Kijk naar het Flevopark. Al jaren zijn er honderden bezwaren tegen een veel te groot festival van drie dagen waar de moerasgrond helemaal niet tegen kan en het park voor omwonenden 80 procent wordt afgesloten. Deze bezwaren zijn gewoon aan de kant geveegd omdat iemand in de Stopera vindt dat het festival er moét komen! Dat alle dieren worden weggejaagd, al dan niet in het broedseizoen, maakt ze niet uit. Ga naar de Arena met dit feestje en gooi het dak open.’
Zo ook geldt voor Amsteldorp, waar parkeerplaatsen verdwenen tijdens onderhoudswerkzaamheden. ‘Bewoners kregen te horen dat er niets veranderde terwijl er aantoonbaar ineens minder parkeerplekken zijn.’ Het is ronduit frustrerend.
Lokale politiek onder druk
De stadsdeelcommissies krijgen volgens beiden steeds minder ruimte, terwijl de stad groeit. Salóme wijst ook op de beperkte ondersteuning van lokale partijen. ‘Landelijke partijen krijgen structurele middelen. Lokale partijen nauwelijks. Terwijl diversiteit in de raad juist zo belangrijk is.’
Favoriete plekken in Oost
Salóme noemt Park Frankendael als haar favoriete plek. ‘Maar ik verhuis binnenkort naar IJburg. Dat gebied mag wat mij betreft meer eigen identiteit krijgen én meer eigen voorzieningen. Wijken gaan te veel op elkaar lijken en mensen moeten vaak te ver reizen om alles te vinden. Kijk naar het ontbreken van een zwembad daar of het gedoe rond sportvelden.’ Bas kiest de ruïne op het eilandje van Park Frankendael. Dat vindt hij een prachtige plek. ‘Je moet goed kijken, want je loopt er zo voorbij. Helaas kan je het eilandje niet meer op om vernielingen te voorkomen. Eigenlijk zijn alle parken belangrijk, maar ze komen steeds meer onder druk te staan en worden steeds intensiever gebruikt.’
Ambitie voor de verkiezingen
Bij de komende verkiezingen hoopt Méérbelangen op uitbreiding. ‘Twee zetels zou al een mooi signaal zijn’ zegt Salóme. ‘Maar drie zetels mag ook.’
