Na Annie M.G. Schmidt, Bredero, W.F. Hermans, Johan Huizinga, Multatuli, Hella S. Haasse, Coornhert, Anton de Kom, Louis Couperus, Betje Wolf en Aagje Deken, en natuurlijk het epitaaf voor Joost van den Vondel en de al oudere gedenkstenen voor Da Costa en P.C. Hooft, heeft De Nieuwe Kerk nu ook een schrijverssteen voor de grootse Caribische schrijver Frank Martinus Arion. Stuk voor stuk geen mensen die altijd binnen de lijntjes kleurden. Met Adriaan van Dis initieerde hij het Slavernijmonument in het Oosterpark.
Anne-Mariken Raukema
Aan de vooravond van de Curaçaose nationale feestdag Dia di Pais Kòrsou, op zaterdag 10 oktober, werd op de vrijdagmiddag ervoor een stenen eerbetoon onthuld voor F.M. Arion. Hij werd geboren in Willemstad op Curaçao in 1936 en overleed daar in 2015. Voor een breed publiek werd hij bekend met zijn eerste boek Dubbelspel, dat in 1973 was uitgekomen bij een Nederlandse uitgeverij en in 2006 ingezet door de CPBN voor de campagne Nederland Leest. Er werden bijna driekwart miljoen exemplaren van herdrukt – en hopelijk gelezen.
De gedenksteen voor Arion – die mooi ligt tussen die voor Annie M.G. Schmidt en Coornhert en naast die voor Hella S. Haasse – werd ontworpen door Nelson Carrilho. Hij heeft het resultaat niet meer kunnen zien onthullen; afgelopen zomer overleed hij op 73-jarige leeftijd. Beiden – Arion en Carrilho – kwamen van Willemstad op Curaçao en allebei hadden ze de menselijke waardigheid hoog in het vaandel. Carrilho was heel blij met deze opdracht en had niet alleen al het ontwerp klaar, maar hij had ook al contact met de steenhouwer en de bronsgieter. Want, in tegenstelling tot de andere stenen, is op die voor Arion een bronzen element aangebracht.
Papiaments
Frank Martinus Arion verhuist in 1955 naar Nederland, waar hij aan het Instituut voor Neerlandistiek in Leiden studeert en later lesgeeft aan de Universiteit van Amsterdam. In 1981 verhuist hij weer terug naar zijn geboorte-eiland, waar hij in 1996 promoveert op een proefschrift over de oorsprong van het Papiaments. Hij is een voorvechter van het Papiaments en ook betrokken bij de oprichting van de eerste Papiamentstalige middelbare school. In 2003 wordt hij benoemd tot hoogleraar grammatica van het Papiaments aan de universiteit van Willemstad.
Aanklacht tegen kolonialisme
Na Dubbelspel publiceerde Arion de romans Afscheid van de koningin (1975), Nobele wilden (1978) en De laatste vrijheid (1995). Alle drie worden gekenmerkt door een sociaal en politiek engagement, dat met de jaren actueel is gebleven. Arion spreekt zich in alle boeken uit tegen racisme, onderdrukking en globalisering. Behalve romans schreef Arion ook verhalen, poëzie en essays. Zijn laatste publicatie, zijn verzamelde gedichten, verscheen in 2013: Heimwee en de ruïne.
Een van de sprekers refereert tijdens de onthulling aan de gelijkenis tussen Frank Martinus Arion en Multatuli. En de eerbied die de eerste voor de laatste had. ‘Wat de een deed voor de oost, deed de ander veel later voor de west.’
