In stadsdeel Oost klinkt de roep om een veiligere en gastvrijere openbare ruimte steeds luider. De stadsdeelcommissie besprak het ongevraagd advies ‘Een Oost voor iedereen: vrij, veilig en gelijkwaardig’, opgesteld door commissieleden Van der Schaaf (D66), Kleene (VVD), Amroui (Denk), Talbi (GroenLinks), Van Boven (PvdA), Willemsen (Méérbelangen) en Van Dongen (SP).

Het advies pleit voor een brede aanpak waarin verlichting, toezicht, bewustwording en samenwerking samenkomen. Het uitgangspunt: veiligheid is geen luxe, maar een basisrecht. Volgens commissielid Jorieke van der Schaaf voelen veel vrouwen, meisjes en queerpersonen zich niet altijd veilig op straat. ‘Ze vermijden bepaalde routes, ervaren intimidatie of mijden donkere plekken’ zegt het commissielid. ‘Dat gevoel van onveiligheid is niet altijd zichtbaar in cijfers, maar heeft wel invloed op hoe bewoners zich door Oost bewegen.’

Het advies is opgebouwd rond zeven thema’s, met concrete voorstellen om Oost veiliger te maken voor iedereen. Onder het eerste thema, integrale aanpak, vragen de indieners om een werkagenda ‘Veilig en Gastvrij Oost’ waarin fysieke maatregelen, preventie en emancipatie samenkomen. Bewoners, jongeren en organisaties moeten daarbij actief worden betrokken.

Bij bewustwording en educatie ligt de nadruk op jongeren. Het jongerenpanel Oost-Up kan meedenken over oplossingen, scholen krijgen de mogelijkheid gastlessen te organiseren, en het stadsdeel wordt gevraagd om actief deel te nemen aan de internationale campagne Orange the World tegen geweld tegen vrouwen.

In het hoofdstuk sociale interventies pleiten de commissieleden voor de inzet van vrouwelijke straatcoaches op plekken waar intimidatie voorkomt. Daarnaast willen ze een laagdrempelig meldpunt via QR-codes op straatmeubilair en een campagne die zich richt op jongens en mannen.

Betere verlichting op angstroutes

Het thema fysieke maatregelen richt zich op de inrichting van de openbare ruimte. Er wordt gevraagd om betere verlichting op zogenoemde angstroutes, snellere reparatie van kapotte lantaarns, meer zichtbare bushaltes en toepassing van het voorstel Gastvrije openbare ruimte bij nieuwe projecten.

Ook participatie krijgt nadruk. Halfjaarlijks zouden zogenoemde Meiden Safety Audits moeten plaatsvinden, wandelingen waarbij vrouwen en meiden samen met ontwerpers hun wijk beoordelen op veiligheid en aantrekkelijkheid. De resultaten moeten direct leiden tot aanpassingen. Daarnaast wordt een pilot voorgesteld voor een ‘Meidenproof’ plek in Oost – een veilige ontmoetingsplek die door meiden zelf wordt ontworpen.

Binnen het thema mobiliteit doen de indieners voorstellen voor een pilot met nachtelijke taxi-kortingen voor vrouwen, veilige fietsmaatjes en ruimere vaartijden van ponten tussen Zeeburgereiland, Sporenburg en Noord.

Tot slot richt meldingen en data zich op de manier waarop signalen van onveiligheid worden geregistreerd. Het stadsdeel wordt opgeroepen om ook meldingen van gevoelens van onveiligheid mogelijk te maken, naast concrete incidenten, en bewoners actiever aan te moedigen om aangifte te doen. Brede steun, maar kritiek op de reactie van het bestuur.

Namens het stadsdeelbestuur reageerde stadsdeelvoorzitter Carolien de Heer:
‘Dit is niet iets van nu, deze problemen spelen al veel langer. We doen al heel veel, maar het is jammer dat we niet daadkrachtig overkomen, maar dat zijn we zeker wel.’ Ze riep op tot onderlinge alertheid: ‘Laten we op elkaar letten. Zorg dat je zichtbaar bent op de fiets.’

Het advies kreeg gisteren brede steun vanuit de stadsdeelcommissie, maar de reactie van het dagelijks bestuur riep wat vragen op. Jorieke van der Schaaf (D66) sprak als eerste en toonde zich teleurgesteld. ‘We hadden gehoopt op meer ambitie’, zei ze. Ook Maxime van Boven (PvdA) vond dat het bestuur meer daadkracht mocht tonen. Ze wees op de tekortkomingen van het meldsysteem. Ze stelde voor dat commissieleden worden uitgenodigd bij de veiligheidsschouw, ‘zodat we samen met bewoners kunnen meelopen.’ De SP benadrukte nogmaals de prettige samenwerking tussen alle fracties in Oost.

Volgens De Heer blijft veiligheid ‘een belangrijk en voortdurend aandachtspunt’. Signalen uit Oost brengt het stadsdeelbestuur ook onder de aandacht van het college en de gemeenteraad.