Een alledaags product als suiker kan het begin zijn van een gesprek over een gedeeld verleden. Vanuit die gedachte werkt de Indonesische kunstenaar Arie Syarifuddin bij De Poorthuisjes aan IN DE KOST. De tentoonstelling opent op vrijdag 11 september 2026 met een pop-upmarkt van kunstenaarscollectief Jatiwangi Art Factory, waar buurtbewoners, makers en bezoekers producten, ideeën en verhalen kunnen uitwisselen.
Redactie
De Poorthuisjes veranderen voor de opening van de tentoonstelling in een ontmoetingsplek waar bezoekers kunnen maken, delen en verkopen. De markt draagt de naam Apamart?, afgeleid van het Indonesische apa?, dat ‘wat?’ betekent. Het concept komt uit Jatiwangi, een dorp in West-Java. Daar vindt de markt maandelijks plaats en komen bewoners, kunstenaars en vrienden op informele wijze bijeen.
Met de markt krijgt ook de werkwijze van Jatiwangi Art Factory een plek bij De Poorthuisjes. Het collectief, doorgaans afgekort tot JAF, verbindt kunst met het dagelijks leven en ontwikkelt projecten samen met lokale gemeenschappen. Zelfgemaakte producten, gesprekken en persoonlijke verhalen vormen daarbij materiaal voor uitwisseling. Iedereen kan aan de pop-upmarkt op 11 september meedoen, aldus de organisatie.
Suiker als ingang naar een gedeeld verleden
IN DE KOST komt voort uit het zes weken durende verblijf van Syarifuddin als artist-in-residence bij De Poorthuisjes. De kunstenaar gebruikt de ruimte als uitvalsbasis om buren te ontmoeten en verhalen over suiker te verzamelen en uit te wisselen.
Die keuze sluit aan bij zijn langlopende onderzoek naar suiker in de context van de historische koloniale relatie tussen Nederland en Indonesië. Daarmee brengt het project een onderwerp met een grote historische reikwijdte terug naar de schaal van een ontmoeting. Een vertrouwd ingrediënt wordt een aanleiding om ervaringen te delen en stil te staan bij de geschiedenis die ermee verbonden is.
Persoonlijke verhalen uit de buurt
De persoonlijke verhalen uit de buurt krijgen binnen dat onderzoek een plaats. Het uitgangspunt roept vragen op over de manier waarop een koloniaal verleden ter sprake kan komen in het dagelijks leven, en over wat mensen vanuit verschillende achtergronden herkennen in een ogenschijnlijk gewoon product.
Hoe de uitgewisselde verhalen precies in de tentoonstelling worden gepresenteerd, vermeldt de aankondiging niet. Wel is duidelijk dat ontmoetingen ook na de opening onderdeel van het project blijven. Tijdens de tentoonstelling kan het publiek kennismaken met Syarifuddin en bij hem ‘in de kost’ gaan. Daarvoor worden verschillende bijeenkomsten georganiseerd. De precieze invulling daarvan is nog niet bekendgemaakt.
Kunst geworteld in het dorpsleven
Syarifuddin, geboren in 1985 in Indonesië en ook bekend onder de naam Alghorie, vervult verschillende rollen binnen Jatiwangi Art Factory. Hij is er actief als kunstenaar, cultureel producent, curator en ontwerper, en leidt het artist-in-residenceprogramma van het initiatief.
JAF werd in 2005 opgericht in Jatiwangi, een plaats die bekendstaat om de productie van dakpannen. Het collectief benadert hedendaagse kunst en culturele activiteiten als onderdeel van het lokale leven. De sociale en economische omstandigheden van de omgeving vormen daarbij een belangrijk vertrekpunt.
In Syarifuddins werk keert de aandacht voor alledaagse dingen terug. Hij onderzoekt hoe die opnieuw kunnen worden ontworpen of gebruikt, en hoe ze waarde en waardigheid krijgen. Daarbij bewegen zijn projecten zich tussen cultuur, economie, politiek en de interpretatie van geschiedenis. Ook de verhouding tussen verbeelding en werkelijkheid speelt een rol.
Bij De Poorthuisjes krijgt die brede praktijk een concrete vorm: een tijdelijk verblijf, gesprekken met buren en een onderzoek rond suiker. De Apamart? voegt daar een gezamenlijke activiteit aan toe, waarin bezoekers zelf iets kunnen bijdragen.
Een jaar lang onderzoek naar gemeenschap
IN DE KOST maakt deel uit van Ode aan de Gemeenschap, een jaarprogramma van De Poorthuisjes in samenwerking met Stichting Van der Pek-blok. Vier artist-in-residencies brengen professionele kunstenaars en lokale bewoners bij elkaar. De centrale vraag is wat gemeenschap vandaag betekent en hoe mensen verbinding maken, kennis delen en samen iets creëren.
Het programma loopt van het voorjaar van 2026 tot en met de winter van 2027. Na Roberta Maimone in het voorjaar en Syarifuddin in de zomer volgt Kate Moore in het najaar. Het kunstenaarsduo Mangano & Van Rooy sluit de reeks in de winter af. Klazina, de woonopzichteres, begeleidt de projecten en ontvangt bezoekers in de Klazien-o-theek.
Binnen die reeks legt Syarifuddin de verbinding tussen lokale ontmoetingen en de historische relatie tussen zijn geboorteland en Nederland. De opening op 11 september biedt een eerste publieke gelegenheid om met zijn onderzoek kennis te maken. De markt geeft bezoekers daarbij meteen een actieve rol: als maker, verkoper, gesprekspartner of deelnemer.
Apamart? pop-upmarkt
Opening van IN DE KOST.
De Poorthuisjes, Molukkenstraat 68-70
vrijdag 11 september van 17.00 tot 19.00 uur
