Chiquita Odjo-Seymonson vormt samen met haar man Michel de drijvende kracht achter tal van buurtactiviteiten op de Oostelijke Eilanden. Met hun stichtingen Curinesa en Buurtcomité Oostelijke Eilanden organiseren zij jaarlijks evenementen zoals het jeugdvoetbaltoernooi, de Iftar, burendag en de Keti Koti dialoogtafel. Centraal staat de verbinding tussen buurtbewoners met verschillende culturele achtergronden. Daarnaast zet Chiquita zich in voor vrouwenemancipatie en werkgelegenheid in de buurt.

Jannelies Poelstra | Foto Björn Martens

Anderhalf jaar geleden ontmoette ik Chiquita in buurtkamer Over de Brug op Oostenburg-Noord. Over ons magazine zei ze: “Ik lees het, maar veel buurtbewoners herkennen zich niet in jullie blad. Er staan voornamelijk witte Nederlanders in, terwijl er in de buurt veel Nederlanders met een migratieachtergrond wonen.” Tijdens een Keti Koti dialoogtafel en Iftar leerde ik niet alleen andere buurtbewoners beter kennen, maar ook Chiquita: een stoere vrouw met een missie. Ik spreek haar in buurtkamer Over de Brug.

Je was nog een baby toen je naar Nederland kwam
“In 1965, toen ik vier maanden oud was, kwam ik met mijn moeder en zusje vanuit Suriname naar Nederland, na een bootreis van twee weken. Hier werden we liefdevol opgevangen door mijn oma. Vier kinderen bleven achter in Suriname bij mijn overgrootmoeder, terwijl mijn moeder hier werkte en spaarde om hen over te laten komen. Met de komst van mijn andere broers en zussen werd het te krap bij mijn oma en moesten wij noodgedwongen ruim een jaar naar een kindertehuis.”

“Wij vrouwen zijn sterker dan we denken. Mijn moeder was mijn voorbeeld”

“Mijn moeder deed haar best om ons zo vaak mogelijk bij zich te hebben, maar woonde piepklein bij een hospita. Het was geen makkelijke tijd, maar ik heb wel dierbare herinneringen aan mijn lieve pleegouders die mij vaak in weekenden en vakanties opvingen. Op mijn vijftigste heb ik hen opgezocht; gelukkig leefden ze toen nog allebei. Ik heb nu nog steeds contact met mijn pleegmoeder en haar kinderen. Toen ik bijna vier was, gingen we weer bij mijn moeder wonen. Mijn vader woonde in Suriname, dus het was hard werken voor haar. Mijn moeder was een echte powerlady. Door haar zijn mijn zussen en ik sterke vrouwen geworden.”

Hoe heeft jouw jeugd invloed gehad op wat je nu doet?
“Wij vrouwen zijn sterker dan we denken. Mijn moeder was mijn voorbeeld. Zij had alleen maar huishoudschool, maar vond het belangrijk dat we ons ontwikkelden. Ze zei: ‘Je krijgt hier kansen en als je iets niet snapt, ga naar de bibliotheek.’ We hebben altijd veel gelezen. Ook mijn zussen inspireerden mij. Zij waren alleenstaande moeders, maar deden ’s avonds een hbo-opleiding. Ik dacht: als zij het kunnen, kan ik het ook. Er is een Surinaams spreekwoord ala sani na bun sani, uit alles komt wel iets goeds. Een conflict met mijn toenmalige werkgever bleek voor mij het zetje om de hbo-opleiding Personeel en Arbeid te gaan doen. Inmiddels werk ik vijfentwintig jaar bij de gemeente. Met mijn werkervaring in arbeidsintegratie kon ik bij Bob Helpt werken en Zij aan Zij aan Zet opzetten.”

Wat is Bob Helpt?
“Een bestuurslid van stichting Over de Brug vertelde mij dat ze een project wilde starten dat werkgelegenheid van nieuwe ondernemingen op Oostenburg-Noord zou koppelen aan werkzoekende buurtbewoners. Ik heb met ondersteuning van het bestuur een projectplan geschreven en de gemeente gevraagd mij te detacheren bij de toenmalige stichting Bob Helpt. En ze zeiden ja. Een trainersopleiding had ik al, maar ik heb nog wel een opleiding Projectmanagement gevolgd.”

Er is een Surinaams spreekwoord ala sani na bun sani, uit alles komt wel iets goeds.

En Zij aan Zij aan Zet?
“Dat is een project van Bob Helpt. Ik zag bij vrouwen in de buurt potentie, maar ook hun moeite om stappen te zetten. ZaZaZ is een persoonlijk ontwikkelingstraject gericht op een volgende stap: naar een opleiding, werkervaring of betaald werk, maar soms ook om uit huis te komen en een netwerk met andere vrouwen op te bouwen. Elke deelneemster heeft haar eigen verhaal en doel. Het is een training van elf weken, twee keer per week, waarbij we ze ondersteunen bij het behalen van hun doel. We starten met een gezamenlijk ontbijt om even bij te praten en wat hier besproken wordt, blijft hier. We willen dat vrouwen zich ontwikkelen en aan de slag gaan, maar de randvoorwaarden zijn nog steeds minimaal. Vrouwen hebben nog altijd meer zorgtaken en verdienen bij gelijk werk nog steeds minder. ZaZaZ boekt mooie resultaten: er zijn deelneemsters die een mbo-opleiding bij Educatief Centrum-Oost zijn gaan volgen of vast werk hebben gevonden. Met Michel heb ik gelukkig goede afspraken kunnen maken: toen ik weer ging studeren deed hij meer met de kinderen en in huis. Ouderschap doe je samen.”

Hoe heb je Michel ontmoet en welke invloed heeft jullie ontmoeting gehad?
“In een Caribische discotheek, alweer achtendertig jaar geleden. Ik was daar met mijn zus en Michel vroeg of ik wilde dansen. Ik dacht dat hij Surinaams was, tot hij vroeg of ik Engels sprak. Toen merkte ik dat hij zelf nauwelijks Engels sprak, in Benin wordt Frans gesproken en dat sprak ik weer niet. Ik plaag hem er nog steeds mee. We zijn getrouwd toen onze zoon zes was. Daarna kregen we onze dochter. Dat Michel uit Benin kwam, vond ik mooi. Ik was al jong geïnteresseerd in Afrika, mijn roots en het slavernijverleden. Toen ik de eerste keer naar Benin ging, was ook mijn moeder mee. Zij herkende daar zoveel dingen uit Suriname: dans, muziek, eten en nog veel meer. Toen we op Kattenburg kwamen wonen, zagen we dat bewoners met verschillende culturele achtergronden elkaar te weinig ontmoetten en elkaar vaak niet begrepen, want onbekend maakt onbemind. Daarom zijn we in 2007 begonnen met het organiseren van een voetbaltoernooi voor kinderen, later volgden burendag, de gratis speelgoeddag, het kerstpakketenproject en de Keti Koti dialoogtafel.

Op 1 juli is de herdenking en viering van Keti Koti, de afschaffing van de slavernij in 1863. Jullie hebben de afgelopen jaren met stichting Over de Brug Keti Koti Dialoogtafels georganiseerd waar mensen met en zonder slavernijachtergrond met elkaar in gesprek gaan. Waarom is dit belangrijk?
“In Benin viel me het verschil met Suriname op, in hoe gezinnen daar functioneren. Veel vrouwen uit de generatie van mijn moeder stonden er alleen voor. In het Caribisch gebied zie je vaak afwezige vaders. Tijdens de slavernij werden gezinnen van tot slaaf gemaakten uit elkaar getrokken, men kon elk moment worden verkocht.

Mannen moesten voor hun bazen vaak kinderen verwekken bij meerdere vrouwen. Hierdoor was het vrijwel onmogelijk om stabiele gezinnen op te bouwen. Ik heb me verdiept in het slavernijverleden en zie dat de invloed daarvan nog generaties lang doorwerkt binnen gezinnen en rolpatronen.

“Ik zie dat de invloed van het slavernijverleden nog generaties lang doorwerkt”

Keti Koti is belangrijk voor de bewustwording over de impact van slavernij, kolonialisme en het racisme dat daaruit is ontstaan. Tijdens de rondleidingen die ik gratis voor buurtbewoners op het Marineterrein geef, besteed ik er ook altijd even aandacht aan. Ik heb ook nooit Sinterklaas gevierd met mijn kinderen, Zwarte Piet is te zot voor woorden.”

Dit jaar organiseren jullie geen Keti Koti dialoogtafel, maar een Pride-evenement op 8 augustus.
“De Keti Koti dialoogtafel kregen we qua tijd en financiën niet rond, omdat we allebei fulltime werken. Wel loop ik zoals elk jaar mee met de Bigi Spikri optocht naar het slavernijmonument in het Oosterpark, in West-Afrikaanse klederdracht. Curinesa & BLCKHS Amsterdam Arts Event is een nieuw initiatief. We organiseren het samen met Natarcia Ommen, een bekende blackhouse-dj, en Pakhuis de Zwijger. Na onze samenwerking op burendag benaderde zij ons met haar idee, dat we samen hebben uitgewerkt. Met het evenement willen we LHBTI+-kunstenaars en artiesten met een (afro)diaspora achtergrond een podium geven. Via kunst, muziek, zang, dans en een panelgesprek maken we genderdiversiteit bespreekbaar. Ook zijn er leuke workshops zoals een kindervoorleesprogramma over diversiteit en diverse gezinsvormen. We zoeken nog artiesten en vrijwilligers. Zo spannend om weer iets nieuws te organiseren!”

Meer weten over BLCKHS? Kijk op www.curinesa.com