Boek van Week 31
Iemand die vertelt dat ze uit Zeeland komt, kan soms betuttelende reacties verwachten. Vaak is er een eerste uitwisseling van aanknopingspunten, bezochte badplaatsen, met altijd de conclusie dat het toch wel erg ver weg is vanaf Amsterdam. ‘Maar gelukkig hebben we sinds een paar jaar wel televisie,’ is mijn moeders vaste antwoord geworden op die reacties. ‘Ook hebben we tegenwoordig geen veerpont meer nodig om de grote stad te bereiken!’
Om de Kop van Schouwen op dit hoogstgelegen Zeeuwse eiland vanaf Amsterdam te bereiken, ben je met de bus en trein inderdaad minimaal drieënhalf uur bezig; het eiland was tot 1965 alleen per boot te bereiken. Tegenwoordig moet het Rijk budget vrijmaken om busmaatschappijen te vinden en te betalen die het openbaar vervoer op de eilanden op zich willen nemen. Die letterlijke en figuurlijke onbereikbaarheid heeft voor mij iets geruststellends, omdat mijn ouderlijk huis en haar omgeving maar mondjesmaat veranderen.
Een welkome nieuwe geschiedenis van de provincie Zeeland door Flip van Doorn, Zeeland. De geschiedenis van een landschap en zijn bewoners onderzoekt de veranderingen van de Zeeuwse eilanden door de eeuwen heen. (Ooit was er een tramverbinding en een vliegveld op Schouwen-Duiveland.) Van Doorns provinciegeschiedenis is niet lineair geschreven, maar associatief, en borduurt voort op Van Doorns eigen reizen te voet, te fiets en te boot, op zoek naar zijn verre Zeeuwse voorouders.
Elke Zeeuw is bekend met de oer-Zeeuw Nehalennia, de godin wiens kalkstenen afbeelding een paar decennia geleden uit de Oosterschelde gevist werd, of het Zeeuwse meisje Neeltje. Naast deze twee figuren vormt Van Doorn zijn verhaal rondom andere noemenswaardige figuren en periodes uit de Zeeuwse geschiedenis, van de roerige bezettingen door Galliërs, Germanen en Vikingen, het wisselende bestuur van de Zeeuwse eilanden als middeleeuwse landsheerlijke gewesten, de vooraanstaande Zeeuwse rol binnen het Nederlandse kolonialisme, de trans-Atlantische slavenhandel, de WIC en VOC, de aanleg en afbraak van spoorwegen, toerisme, en natuurlijk altijd het water.
Van Doorns boek doorgrondt het geheen-en-weer dat Zeeland eigen is. Als deelstaat en provincie van verschillende koninkrijken en graafschappen, met dorpen en steden die in de zomers groeien en ’s winters dreigen weg te slinken, is Zeeland te vatten in die dialoog: tussen land en zee, tussen verleden en toekomst.
_____
Zeeland: De geschiedenis van een landschap en zijn bewoners
is geschreven door Flip van Doorn.
Verschenen bij Thomas Rap
Margot Baar is boekverkoper bij Java Bookshop, Javastraat 145
