De oudste kerk van Amsterdam, de Oude Kerk in het Wallengebied, is – onbedoeld – een van de mooiste entourages voor eigentijdse kunst. Zeker als het zonlicht door de ramen schijnt, kan het oorverdovend stil zijn. De komende maanden wordt dat af en toe doorbroken door het geluid dat drie van de vijf kunstwerken maken die de Koreaanse kunstenaar Mire Lee speciaal voor de Oude Kerk maakte.
Anne-Mariken Raukema
Vomit My Blessing (Braak mijn zegen uit) is de weinig alledaagse titel van een evenmin alledaagse expositie. Verspreid door de kerk staan en hangen doeken, objecten en machines die doen denken aan huid, organen en lichaamsdelen. Mire Lee legt hiermee een relatie tussen het menselijk lichaam en de systemen waarvan mensen afhankelijk zijn. Braken heeft een positieve betekenis: reinigen en bevrijding.
Mire Lee (1988) is wereldwijd bekend door haar bewegende sculpturen en installaties van industriële materialen. Ze onderzoekt in haar werk hoe mensen onder druk kunnen komen te staan in een sterk georganiseerde en door technologie gedreven samenleving. Twee jaar geleden was zij de jongste kunstenaar ooit die een installatie maakte voor de befaamde Turbine Hall van Tate Modern in Londen.
Braken op glasvezel
De naamgever van de tentoonstelling, het werk Vomit My Blessing, kun je niet missen. Als bezoeker loop je bijna tegen het immense doek, zeven bij zo’n twintig meter, van glasvezeldoek. Omdat Lee niet uitgaat van een idee of concept, maar van materiaal, heeft ze half Europa moeten afzoeken voor ze het geschikte materiaal voor dit werk vond. Als een soort ‘brass rubbing’ heeft ze afdrukken van de vloer van het hoogkoor op het doek aangebracht. Eeuwenoude namen, teksten, familiewapens en jaartallen keren terug in het ossenbloedrood waarmee Lee in de kerk werkte.
Grote en kleine cementmolens
Wat verderop hangen vrij hoog zeven kleine cementmolens, die op gezette tijden ronddraaien, wat een flink geluid maakt. Het zijn bijna lichaamsopeningen, maar ook voeren ze samen een choreografie uit. De naam laat niks te wensen over: Untitled (seven cement mixers for Oude Kerk).
In de hoek van de Mariakapel staat een enorme betonmolen, van wel zeven meter lang, die ook – afwisselend met de kleine betonmolens – af en toe een paar minuten draait. Ook dat is bijna een fysieke ervaring. Er druipen sappen van het gevaarte, wat met weinig fantasie een ribbenkast kan zijn, met een pompend hart. De bloedrode bak water eronder versterkt dat idee alleen maar. En de titel The Heart Of My Machine is Golden Lead laat niets aan het toeval over. Lee maakte dit werk deels al eerder voor een tentoonstelling in Wenen eerder dit jaar.
Moeder en hoer
In de kleine ruimte achter de Mariakapel hangt een massief glazen object op ooghoogte. Mommy heet het en Lee heeft haar eigen bloed met dat van haar moeder erin samengebracht. Het rode heeft de vorm van een rozenbottel en refereert zowel aan de figuur van Maria als aan de verbinding ooit tussen moeder en kind.
Het merkwaardigste vind ik wel het werk van Veronica Moser in de Kerkmeesterskamer. Een geluidsbox bij de deur lokt je naar binnen, waar op een tafel een forse tv staat, met daarop een YouTube-filmpje. Veronica Moser (1964-2020) was een bekende Oostenrijkse pornoactrice, gespecialiseerd in scatporno, een subgenre waarbij de uitwerpselen van de klant/kijker worden geconsumeerd en over haar lichaam worden uitgesmeerd. Niet voor niets hangt dit werk in het centrum van de Wallen, maar een groter contrast dan met de vrome kerkmeesters aan de muur is niet te vinden.
Vomit My Blessing is te zien in de Oude Kerk
tot en met 7 maart 2027.
Check www.oudekerk.nl
