Op 10 april 1910 kreeg de Dapperstraat er iets bijzonders bij: een eigen markt. Niet zomaar een rijtje straathandelaren, maar een echte, door de gemeente erkende dagmarkt. Het besluit kwam voort uit de behoefte om de chaotische straathandel van de snelgroeiende arbeidersbuurt wat meer orde te geven. Waar voorheen losse venters hun waar van karren verkochten, verschenen nu kramen die elke ochtend netjes werden opgebouwd.
De Dappermarkt begon klein. Er was nauwelijks ruimte in de smalle straat, en al vanaf de eerste dag stond het er stampvol met kooplustige bewoners uit de Dapperbuurt en de Indische Buurt. De markt bood precies waar de wijk om vroeg: betaalbare groenten, brood, vis en kleding voor de arbeidersgezinnen die hier woonden.
In 1922 kwam de Dappermarkt onder het beheer van de dienst Marktwezen en moest er marktgeld betaald worden. De Dappermarkt was vóór de Oorlog van véél meer betekenis dan thans. Meer dan 90 procent van de joodse kooplieden, door wie dé markthandel bloeide, verloren het leven. Toch behield de Dappermarkt haar betekenis voor Oost en speciaal ‘de beurs voor
Ouden van Dagen’ zou de levendige straathandel niet willen missen.
In oktober 1961 opende de geheel vernieuwde Dappermarkt met dertig kramen. Na een half jaar in de Eerste van Swindenstraat gastvrijheid te hebben genoten, zijn de kramen weer terug op de oude bekende in de Dapperstraat. Ze stonden nu in een geheel gemoderniseerde omgeving, waar elektrisch licht voor iedere kraam is, de straat is geasfalteerd, zodat de afval sneller en doelmatiger kan worden. De marktbezoekers liepen niet meer over de kinderhoofdjes struikelen.
Veertien dagen was het feest in deze oude volksbuurt; de markt is versierd, er is volop muziek, er is een loterij en de marktverkopers geven twee weken lang procent van hun omzet aan de stichting voor het spastische kind.
De eerste jaren was het er druk en levendig, soms tot ergernis van bewoners die klaagden over de herrie en de rommel. Maar al snel groeide de markt uit tot het kloppend hart van de buurt. Voor een dubbeltje kon je er je boodschappen doen, en minstens zo belangrijk: op de markt ontmoette je je buren.
Nu, meer dan een eeuw later, is de Dappermarkt nog steeds springlevend. Met ruim tweehonderd kramen, een keur aan producten uit alle windstreken en bezoekers van over de hele wereld, is de markt uitgegroeid tot een echte ‘wereldmarkt van Amsterdam’. Maar wie goed kijkt, ziet tussen alle exotische specerijen en stoffen nog steeds iets terug van dat prille begin in 1910: de Dappermarkt als ontmoetingsplek voor iedereen.
Regelmatig liep oost-online’s Arie Martijn Schenk over de Dappermarkt en sprak met marktkooplui en bezoekers van de markt. Hier vind je zijn verhalen. De Dappermarkt van nu.
