Vanaf een steiger bij Centraal Station vertrekt een koggeschip dat zich aansluit bij de honderden sloepen en zeilboten in het Oostelijk Havengebied. Aan boord vertelt vrijwilliger Ton, tien jaar geleden ook al betrokken bij SAIL, over de Eendracht, Nederlands grootste driemastschoener. ‘Zeilen op de Eendracht doe je samen. Vooral jongeren ontdekken zo de zee en het echte varen. Op een motorboot leer je dat nooit’, legt hij uit.
Arie Martijn Schenk
Onder de passagiers trekt Carolien haar aandacht naar de felgekleurde vlaggetjes boven de schepen. Ton licht toe dat het lettervlaggen en cijfervaandels zijn, oude communicatiemiddelen op zee. Hij vertelt verder over boegbeelden, die vroeger als geluksbrengers en beschermers dienden. ‘Ze belichaamden de geest van het schip en moesten de bemanning behoeden voor zeemonsters of onheil.’ Ook vertelt hij over scheepvaartspreekwoorden: het loopt de spuigaten uit, geen land mee te bezeilen, een oogje in het zeil houden.
Een glimlach volgt wanneer de Witte Walvis, een Lemsteraak, voorbij vaart. Het schip doet denken aan de Groene Draeck, die inderdaad zichtbaar ligt naast het grote marineschip. ‘De prins zat aan boord’, grapt Jan van een radio-omroep uit Eindhoven, terwijl de anderen zich alweer richten op de imposante driemasters die in de verte opdoemen.
Langs de kades
Na de tocht vullen de kades zich met bezoekers. De route vanaf het Muziekgebouw aan ’t IJ voert langs een indrukwekkende rij schepen: de Zr.Ms. Evertsen, het imposante marineschip waar lange rijen belangstellenden wachten, de Clipper Stad Amsterdam, en verderop buitenlandse tallships als de Dar Młodzieży en de Christian Radich. Tussen deze reuzen liggen ook historische schepen zoals de Kamper Kogge en de Witte Swaen.
Carolien kijkt haar ogen uit terwijl de wandeling via pontons langs het varend erfgoed voert. Dichter bij de houten details en dikke touwen is de sfeer intiemer dan bij de hoge masten van de tallships. Op het Java-eiland zorgt een zeemanskoor voor een warme noot tussen al het staal en zeildoek.
Ondanks de grote drukte verloopt alles ontspannen en soepel. Overal staan vrijwilligers paraat om bezoekers de weg te wijzen. Het draaiboek van tien jaar geleden blijkt nog steeds effectief. Jong en oud geniet, kinderen varen in kleine zeilbootjes bij Rob Nautiek, midden tussen de mastodonten van SAIL.
Uitzicht van bovenaf
Op de zesde verdieping van een gebouw langs de Oostelijke Handelskade verzamelen vrienden en familie zich bij Ethel en Ton om te genieten van het uitzicht. Van boven ontvouwt zich een panorama van schepen, masten en mensen. De indrukwekkende stoet boten trekt voorbij, het IJ vol beweging, de kades vol bezoekers. Het beeld is overweldigend en maakt indruk tot in de verre omgeving.
SAIL toont zich opnieuw in al zijn facetten: het varen op het water, de wandeling langs de kades en de blik van bovenaf. Een dag vol ontmoetingen, verhalen en vooral een gevoel van verbondenheid met de maritieme geschiedenis van de stad.
