Met de vele conflicten en spanningen die de wereld teisteren, zou je bijna vergeten dat Oekraïne ook onverminderd moet vechten voor zijn bestaan. De organisatie Volunteers with No Limits weeft met een team van vrijwilligers uit alle windstreken, onder andere uit Amsterdam-Oost, camouflagenetten om Oekraïne te beschermen.
Tekst en fotografie Hella de Groot
Wie de lichte werkruimte van Volunteers with No Limits in de Pijp binnenkomt ziet behalve rekken vol kleding en kasten met huishoudelijke artikelen (donaties voor Oekraïners) twee houten frames die dienen als weefgetouw waarmee camouflagenetten worden gemaakt. De camouflagenetten – formaat: 4 bij 6 meter – beschermen legereenheden in de loopgraven in Oekraïne. Er is een vaste kern van tien tot vijftien vrijwilligers die iedere vrijdag aan de netten weven. De vrijwilligers van Volunteers with No Limits produceren zo’n drie tot vijf netten per maand.
Wintertinten
‘Ons belangrijkste doel,’ zegt Maxim, coördinator bij Volunteers with No Limits, ‘is dat de netten onzichtbaar zijn, ze moeten helemaal opgaan in de omgeving’ (in dit geval: het omringende gebied van Charkov, vlakbij de Russische grens, red.). ‘Er mag geen patroon zichtbaar zijn voor drones, geen ronde vormen, geen strepen,’ vervolgt hij. Hij wijst naar een rek waar stroken stof naar kleur – een paar tinten wit voor sneeuw, een paar tinten bruin en beige voor bladeren – zijn opgehangen. De stroken zijn op een aantal plekken ingeknipt, als Maxim er één uitvouwt krijgt het strookje iets fladderigs. Vrijwilliger Iryna uit Oekraïne pakt het aan en knoopt het uiteinde vast aan de draad waarmee het weefgetouw is opgespannen en draait de strook verder langs de draad, naar boven, dan weer naar beneden. ‘Als een slang,’ glimlacht ze. Niet te stevig, niet te los. Aan de andere kant van het net doen twee andere vrijwilligers hetzelfde. De stukjes stof ogen als vlinders die zijn neergestreken. Die stof, vliesdoek, is misschien niet ecovriendelijk, merkt Maxim op, maar ze heeft precies de juiste kwaliteiten voor de camouflagenetten: vliesdoek behoudt onder alle omstandigheden haar kleur en textuur, en water glijdt er zo vanaf.
Sneeuw in Oekraïne verandert het landschap niet, ook steen, sneeuw, modder en hout zijn geschikt om te camoufleren, legt Maxim uit. De uitdaging zit ‘m in het voorjaar met al zijn groen, waardoor het landschap dagelijks verandert. Het weven is tijdsintensief; In Nederland valt er qua tempo moeilijk tegenop te weven, hoeveel tinten groen de vrijwilligers ook tot hun beschikking hebben. Ook het aantal vrijwilligers wisselt per week.
Meditatief
Aan de rand van het grootste weefgetouw zit vrijwilliger Margriet uit de Oosterparkbuurt zorgvuldig repen katoen te draaien tot er een koord ontstaat dat ze uiteindelijk met een festonsteek aan het net vastmaakt. Prettig secuur werk, vindt ze, meditatief zelfs. Met de katoenrand kan het camouflagenet van het frame worden losgemaakt.
‘Als vrijwilliger altijd iets doen wat je ligt’
Margriet meldde zich ruim een jaar geleden bij Volunteers with No Limits aan toen ze via een collega hoorde van het ‘netwerkproject’. ‘Ik heb twee goede vriendinnen in Oekraïne en ik wilde graag iets doen. En je kunt hier als vrijwilliger altijd iets doen wat je ligt.’ Ze begon najaar 2024 met het schrijven van kaarten met teksten om de militairen in Oekraïne een hart onder de riem te steken, maar ze hielp ook bij het samenstellen van voedselpakketten. Nu werkt ze voornamelijk mee aan het net. En dat wordt gewaardeerd. Er komt regelmatig een dankbericht terug uit Oekraïne. Ze toont op haar telefoon een foto van drie militairen voor een paar dozen met ‘droge eetwaren’. Ze herkent de theedoosjes die ze zelf heeft ingepakt. De gezichten van de militairen zijn niet-herkenbaar gemaakt, maar de handen zijn vrij en de vingers maken een V-teken.
Meer weten over Volunteers with No Limits? Check vw-nl.org/ |Instagram: @help_ukraine_nl
