Je bent nadrukkelijk bij dit land gaan horen, dus vier je op 5 mei Bevrijdingsdag. Zo dus ook die ruim honderdvijftig nieuwkomers en hun Amsterdamse begeleiders in de Tolhuistuin, afgelopen 5 mei tijdens de Vrijheidsmaaltijd. Onder de lindeboom zaten aan lange tafels al die tientallen immigranten uit de ganse diaspora elkaar te vertellen over hun historie en ervaringen als nieuwe Nederlanders.
Tekst: Frans van Lier | Fotografie: Imby
‘Thuis in vrijheid’ was het motto. Ze aten, dronken en lachten, ook als ze elkaar niet altijd perfect verstonden, want als je nog niet alles van de taal van je gastland hebt geleerd en je komt uit Jemen, Syrië, Iran, Oekraïne of Soedan wil je nog wel eens een nuance missen.
De stichting Imby (In My Back Yard) bracht ze bij elkaar. Aan tafels vol gerechten van Hollandse, maar ook Midden-Oosterse of Arabische herkomst, vertelden enkelen hoe ze hun draai in Amsterdam hebben gevonden. Tenslotte joelde er de opzwepende Balkan-achtige muziek van het Orchestre Partout met de tintelende muzikanten van overal, zoals de naam aangeeft.
Wegwijs
Voor zulke ontmoetingen is Imby opgericht: een mensvriendelijker antwoord op het immigranten-vijandige verzinsel Nimby ofwel Not in my backyard. (Men zou zich overigens een nog wat positievere variant kunnen voorstellen die Wimby zou kunnen heten: Welcome in my backyard. Dat brengt je dan ook niet meer bij zakken hondenvoer zoals nu wanneer je Imby intikt – maar dit terzijde).
Imby groeide uit de stichting Warm Welkom, die in 2016 werd opgericht op initiatief van de gemeente, stadsdeel Noord en een paar woningbouwcorporaties met als doel om nieuwkomers op een vriendelijke wijze wegwijs te maken in hun nieuwe omgeving. Inmiddels zijn er Imby-buurtgroepen in dertien stadsdelen. Die organiseren allemaal koffie-uurtjes, maaltijden, uitstapjes, museumbezoeken, wandelingen en veel meer voor immigranten en Amsterdamse begeleiders. Het 5 mei-feest was voor alle groepen tezamen.
Ooit gehoord van Kunstgreep Amsterdam? Kunstgreep is een weldoende stichting die mensen met enigerlei achterstand helpt nieuwe kansen te vinden via creatieve routes. Zo volgden Imby-leden van de groep Oost een theaterworkshop en ook heeft Kunstgreep ze geholpen een film te maken over de Dappermarkt.
Goede zwiep
Imby werd het leven ingeblazen door de energieke Anya Conkic, die in 1994 uit Joegoslavië, 18 jaar oud, naar Nederland uitweek, weg van de Balkan-oorlog. Een vriendelijke Nederlandse vrouw hielp haar thuis te raken in dit land. Ze kwam in contact met Warm Welkom en is daar nu ‘community builder’ om ook anderen een goede zwiep in een nieuw bestaan te geven. Via Imby.
‘Imby is familie voor mij’, zegt Anya met warmte. In de buurtgroepen Watergraafsmeer en Oost, die zijn samengesmolten, neemt ze met animo deel aan de activiteiten: wandelingen, theaterbezoek, eten bij iemand thuis, rondleidingen door de stad – allemaal om elkaar op weg te helpen en bijvoorbeeld wegwijs te maken in zulke specifieke kwesties als Nederlandse gewoonten rondom verjaardagen of overlijden.
Weinig drempels
Eens per maand houdt Imby Oost een koffiebijeenkomst boven in café Het Badhuys aan het Javaplein. De eerste kop koffie is gesubsidieerd, de tweede wordt aangeboden door het café zelf, dat zijn buurtfunctie graag benadrukt. Nee, veel drempels zijn er niet bij Imby. ‘Wat heb je deze week gedaan?’ vragen de deelnemers aan elkaar. Iemand uit Somalië vertelt dan bij zijn IT-studie voor de keus te staan tussen saai maar financieel zeker of avontuurlijk maar veel leuker. Een kinderarts uit Azerbeidzjan behelpt zich door rondleidingen in Amsterdam te geven aan Russischtaligen zolang hij zijn inburgeringsexamen hier nog niet heeft gedaan en zich opnieuw in zijn vak heeft laten diplomeren. Tja, stokken genoeg tussen de geïmmigreerde benen.
Marjolein Ligthart, ook begeleider van de groep Watergraafsmeer, helpt een vrouw uit Eritrea, die al negen jaar in Nederland is, maar nog maar twee jaar geleden een paspoort kreeg, met haar mbo-studie in de zorg. Wat kan ze doen voor die vrouw? ‘Ik kijk iedere week haar opdrachten door en maak die haar duidelijk. Dat kan gaan over Nederlands of rekenen bijvoorbeeld.’ Hoe kan dat nog zo moeilijk zijn als je al negen jaar hier bent? ‘Tja, dat vraag ik me ook wel ’s af. Maar ze heeft twee kleine kinderen, ze is begin 30, ongetrouwd. Ze doet de tweejarige opleiding. En nu heeft ze de toets Nederlands niet gehaald.’
Verhalen
Wat vertellen de nieuwkomers zelf? Luister naar de podcasts met Luwan uit Eritrea, Mohammed uit Syrië en Shanaz uit Iran. Bijvoorbeeld de laatste over het online-diner tijdens corona toen Imby-mensen maaltijden rondbrachten en alle eters achter de computer elkaar toch konden ontmoeten.
Voor geen gat te vangen, die lui in je achtertuin.
