‘Het kwam eigenlijk doordat een vriend klaagde dat zijn computer zo traag was geworden, en ik spontaan antwoordde dat die weer snel zou reageren met Linux als besturingssysteem. Later realiseerde ik me dat meer mensen een trage computer hebben. Kon ik geen help- of info punt over Linux opstarten om meer mensen te helpen?’
Henny Reubsaet
Aan het woord Peter Heijink van het Linux Repair Café dat deze middag in de Oba op het Javaplein plaatsvindt. Het afgelopen half uur heeft hij me veel ins- en outs van een overstap naar het computerbesturingssysteem Linux uitgelegd. Als ik van Windows overstap op Linux kan ik mijn bestaande e-mailadres houden. En de meeste van mijn documenten uitwisselen met anderen die met Word blijven werken. Mijn twee belangrijkste vragen zijn daarmee positief beantwoord. En, nog belangrijker, ik kan dan gewoon mijn oude laptop behouden.
Ik ben naar het Linux Repair Café gegaan, omdat mijn computer me al het hele jaar heeft gemeld dat ik Windows 11 moet installeren, omdat Windows 10 vanaf oktober niet meer beveiligd is. Die mededeling werd altijd meteen gevolgd door aanbiedingen voor een nieuwe laptop. Mijn laptop is blijkbaar te oud voor die update? Ik las nog over een apart abonnement op veiligheidsupdates, maar dat geeft maar een jaar uitstel. Het maakte me nijdig, want hoezo dwingt Microsoft me een nieuw duur apparaat te kopen, terwijl mijn oude nog prima functioneert. Ik wil alleen maar e-mailen en stukjes schrijven. Ik ga toch ook geen dure camera kopen als ik alleen maar af en toe huis- tuin- en keukenfoto’s maak?
De aankondiging van het Linux Repair Café, dat tweemaal per maand in de Oba Javaplein plaatsvindt, maakte me nieuwsgierig naar dit alternatief voor Windows. Maar ook ik zie op tegen allerlei computergedoe, dus ik heb mijn laptop nog niet meegenomen. Ik wil eerst meer informatie voor ik de overstap naar Linux durf te wagen.
Voordelen van opensource
‘Linux is een opensource besturingssysteem’ legt Peter uit. ‘Linus Torvalds is als ICT-student met de ontwikkeling gestart in 1992. Hij heeft anderen uitgenodigd mee te doen aan de ontwikkeling en ook mede een structuur en software te bedenkent om dit mogelijk te maken. Een kenmerk van open source is inclusiviteit. Niet alleen mensen worden ingesloten, maar dus ook oude hardware. Je wordt niet verplicht nieuwe dure hardware te kopen. Mijn computer is veertien jaar oud en programma’s starten binnen 1 à 2 seconden op.
De broncode van Linux is openbaar, tegen een vrijwillige bijdrage kun je het gebruiken, niemand kan eigenaar worden. Iedereen kan bij de moderatoren verbeterde programmacode indienen. De Linux community zorgt voor blijvende ontwikkeling en continuïteit. Wereldwijd gaat het om duizenden mensen die zonder beloning in hun vrije tijd oplossingen programmeren. Dat meerdere ogen de software zien en testen is een belangrijke oorzaak voor de veiligheid van open source programma’s. Daarnaast zijn er veel intrinsieke veiligheden ingebouwd via de architectuur van Linux. Het is bekend dat een groep van deskundigen met heel uiteenlopende achtergronden betere oplossingen bedenkt dan een kleine groep. Dit staat bekend als ‘wisdom of the crowd’’.
Linux Repair Cafés over de hele wereld
Door het verhaal van Peter krijg ik door dat hij aan de wieg heeft gestaan van het Linux Repair Café en ik schiet meteen in de interviewstand. Hoe is het Linux Repair Café tot stand gekomen en hoezo in Oost? Gelukkig neemt hij de tijd me dat ook nog uit te leggen, ondanks de drukke klandizie deze middag.
‘Ik ken Martine Postma, de oprichter van het Repair Café. Vanaf het eerste café ben ik negen jaar vrijwilliger geweest. Inmiddels zijn er na 15 jaar wereldwijd 3822 Repair Cafés. Het motto van de Stichting Repair Café is ‘weggooien, mooi niet!’. Nogal een contrast met de keuzes die Microsoft maakt. Een onderzoeksbureau heeft voorgerekend dat er over de hele wereld wel 240 miljoen computers te oud zijn voor de upgrade naar Windows 11. Veel gebruikers in arme landen hebben helemaal geen geld voor een nieuwe laptop en worden dus uitgesloten. En wat als iedereen zijn oude laptop naar de schroothoop gaat brengen? 240 miljoen, hoeveel e-waste kan de planeet aan?! Martine en ik waren het snel eens dat een pilot nodig was om de belangstelling voor Linux als alternatief besturingssysteem te peilen.’
Starterspakket voor het opzetten van een Linux Repair Café
Een prachtig initiatief dus. Hoezo weer Oost? ‘Heel praktisch, ik woon in Oost, De stichting zetelt er ook en ObaJavaplein heeft een maakplaats. We hebben in april een pilot opgezet van drie bijeenkomsten. De stichting zorgde voor de organisatie, publiciteit en vrijwilligers. Zowel qua bezoekers als aanmelding van installateurs was de pilot een succes. Ik ervaar deze Linux enjoyers als heel vrijgevig, ze melden zich vaak spontaan aan, zijn uitermate deskundig en willen hun kennis graag met bezoekers delen.’
‘De Stichting Repair Café International ondersteunt ze met een starterspakket. Het is een stappenplan om in de eigen omgeving een Linux Repair Café te beginnen en bevat tips voor de eindgebruiker. Het Nederlandse plan is vertaald en vanaf deze week ook beschikbaar in het Engels, Spaans, Frans en Duits. Linux programmeurs werken over de hele wereld, en voelen zich tevens lid van een community. Daarom kan de stichting het starten van Linux Repair Cafés ook gelijk wereldwijd faciliteren.’
Inmiddels staan zowel klanten als collega’s te wachten op hulp van Peter, dus we ronden het gesprek af. Maar ik heb genoeg gehoord. Bij Linux heet de officesoftware LibreOffice. Tweehonderd miljoen mensen op de hele wereld gebruiken het al, ook overheden en bedrijfsleven. Voor mijn eenvoudige documenten hoeft samenwerking met anderen geen problemen op te opleveren. Dus mijn koudwatervrees voor het verlaten van Windows was niet nodig. Bij het volgende Linux Repair Café in Oba Javaplein, op 20 december aanstaande, zal ik het Linux besturingssysteem laten installeren. Fijn, geen afscheid van mijn goeie ouwe laptop, maar wel van het Amerikaanse Windows.
Check
repaircafe.org
tailorit.nl/tailor-it-nieuws/linux-vs-windows
libreoffice.org
