Meer dan kort moment van vreugde?

In het tuig, waarin een zeiler zich vastsjort tegen de storm, heeft Peter Baren, toen 27 jaar, nu 71, veertig minuten tegen een muur aan gehangen, handen en voeten goud geverfd. Scheef hangend bewoog hij met moeite want het deed behoorlijk pijn. Maar ja: een performance en sindsdien heeft hij er vele gedaan, in binnen- en buitenland. 

Frans van Lier | Fotografie:Edo Kuipers, kunstwacht.nl

Peter Baren uit Amsterdam-Noord (geboren in Haarlem) is een buitenbeen in de wereld der kunsten: body-art, zoals dat een tijd geleden heette, performances dus, is hem even vertrouwd als beeldende kunst, driedimensionale en monumentale projecten of speciale teksttoepassingen. Dit laatste zoals in het monument op de zijgevel van het Hoekhuis, zorgcentrum bij De Open Hof in de Fizeaustraat bij het Amsteldorp. 

Levensboom
Een tekst uit de 16e eeuw heeft Baren daar een muurvullende gestalte gegeven in een constellatie van groene en paarse schijven, respectievelijk het leven en de dood symboliserend, als aan een levensboom verbonden aan een centrale regenpijp. Kom er maar ’s op. 

Een levensboom verbonden aan een centrale regenpijp

De tekst is Latijn: Ecquid sunt aliud quam brevi gaudium? Ofwel: Is er wel iets anders dan een kort moment van vreugde? Tja, daar vraag je wat. 

Baren viste die levensvraag op uit een schilderij in het Frans Halsmuseum van zekere Adriaen van Nieulandt (tik die naam in en je hebt het hallucinerende schilderij met doodshoofd en de tekst in een centraal banier). Met zijn toepassing daarvan won hij in 1994 een openbare opdracht voor de decoratie van het Hoekhuis. Aan de thermisch verzinkte levensboom verbond hij de acht schijven en elk gaf hij een zwarte schets onder een witgetekend woord uit de bespiegelende tekstregel. Zo zien we in groen een gestileerd vogelbeeld, een vleug van een echoscopie en de handen van Jezus en een kindertekening van een echtpaar en in paars o.a. het hiernamaals in een Australische grottekening en een door een kind getekend spook. 

Memento Mori
Wat bindt hem zelf aan die sceptische vraag: is er wel iets meer dan eventjes geluk? ‘Het memento mori misschien’, aarzelt de juist zo welbespraakte kunstenaar: ‘gedenkt te sterven. Ik heb die regel eerder als banieren gehangen aan hoge palen bij de Westergasfabriek. Aan de achterzijden van die wapperende banieren had ik uitvergrotingen van het aidsvirus geschilderd.’ Toen nog dodelijke extase immers. 

Twee huwelijken leverden hem drie succesvolle kinderen: een dochter van 33 en twee zonen van 23 en 19. Toch iets meer dan een kort moment van vreugde. In zijn spraakzaamheid kan men tasten naar zijn ik. Hij was een in zwart gehulde sjamaan in een performance in Chengdu in China (vorig jaar) en eerder deed hij de wonderlijkste verhullingen op festivals in Bratislawa, New York, Amsterdam en later dit jaar in Riga. Zie het allemaal – verbluffend – via peterbaren.nl.