Bij kunst- en designcentrum Factor IJ IJburg wordt tot 22 mei een bescheiden tentoonstelling gehouden door de deelnemers van twee ‘interne’ buurtkunstgroepen. Op de woensdag ochtend worden de laatste handelingen aan de expositie uitgevoerd door de leden zelf.
Lynne Dunstan
De laatste drieënhalf jaar zijn de verschillende leden van de ‘Chat & Draw’ groep wekelijks bij elkaar gekomen om kunst te maken en te bespreken. De tweede groep ‘Behind the Curtain’ komt iedere tweede donderdag van de maand bij elkaar om model te tekenen.
Op de lichtgroene wanden in het kunstcafé van Factor IJ worden een voor een werken opgehangen. Voor sommige leden is dit de eerste keer dat ze hun werk tentoonstellen. Omdat ze met elf kunstenaars tegelijk exposeren is het aantal werken per lid beperkt. Iedere deelnemer heeft een andere achtergrond, met eigen motivatie en ervaring. Een klein aantal heeft ook een eigen studio.
Talent promoten
Sinds 2021 is Agnes Po een toegewijde vrijwilliger bij Factor IJ. Oorspronkelijk uit Taiwan, Agnes is schrijfster en kunstenares. ‘Ik schrijf om mezelf te begrijpen en ik maak kunst om te ontdekken wie ik werkelijk ben.’ Zij is ook buurtverbinder en is de drijfveer achter de tentoonstelling. Ze wil kunstenaars die minder bekend zijn of minder productief zijn in de schijnwerpers zetten, hun liefde voor het maken van kunst en voor hun groep zichtbaar maken. ‘Ze vindt de wereld van kunstenaars ingewikkeld, omdat het gebruikelijk is dat iemand eerst referenties moet hebben om een tentoonstelling te kunnen houden. ‘Alsof je je moet bewijzen om het recht hebben om kunst te beoefenen.’
Trots
Voor Ingrid is deze haar eerste expositie. Het is ook de eerste keer dat ze iets voor haarzelf maakt, iets dat ze zelf graag thuis zou willen ophangen. Voor de expositie heeft Ingrid ‘heel veel zitten tekenen van foto’s van planten op IJburg.’ Vorig jaar had ze een cursus linoleumsnijden bij Factor IJ gevolgd. ‘ Ik ben trots dat het af is want ik maak dingen vaak niet af. Voor mijn ene poster heb ik 6 plaatjes uit linoleum gesneden. Het kost mij veel energie om ze uit te snijden.’
‘Liever een vast salaris’
Sandra tekent, in verschillende stijlen, de wilde planten en wilde dieren in de stad, ‘waar bos en stad elkaar overlappen, de stoepplantjes die mensen voorbij lopen’. Sandra heeft haar pastelkrijt tekeningen van vossen laten afdrukken op acrylglas, als experiment.
Sandra is vanaf dag één bij Chat & Draw, samen met een van haar cursisten. Sandra is docent Nederlands voor Anderstaligen. ‘Ik vind het moeilijk om in de kunst te ondernemen. Ik heb liever een vast salaris. Toen ik op de kunstacademie zat had ik de wereld willen veroveren. Ik was nog niet klaar met de kunstacademie en had ik al een baan in het onderwijs.’ Ze is pas later met haar kunst verder gegaan.
‘Ik geef alles weg’
Berta is lid van de ‘Behind the Curtains’ groep. Ze heeft het grootste schilderij aan de muur opgehangen. Thuis heeft ze een schets van een naakte vrouw verder uitgewerkt, in acryl. Berta komt oorspronkelijk uit Spanje en woont sinds 23 jaar in Nederland.
Als kind deed ze mee met een cursus olieverf. Op 14-jarige leeftijd won Berta een regionale prijs en werd voor haar een beurs aangevraagd. ‘Maar men vond mij te jong daar voor. Ik ben daarna de Bètakant opgegaan.’ Tegenwoordig is ze Technisch Onderwijs Assistent (TOA) bij een middelbare school. ‘Ik mag experimenten bedenken, voor alle vakken. Ik heb een natuurkundige achtergrond, maar ik ben niet in een vak te vangen, net zoals alle mensen, net zoals het leven.’
Berta is gevraagd om een reeks schilderijen te maken voor een NGO in Zaragoza. Haar zus helpt jonge immigranten en wil kunstwerken veilen, om geld in te zamelen. Berta heeft ook voor natuurboeken inkttekeningen gemaakt. Ze bewaart weinig zelf. ‘Ik geef alles weg. Ik vraag nooit geld!’
Twee culturen
Als alle kunstwerken aan de muur een plek toegewezen hebben en iedereen aan het opruimen is, kijkt Agnes met grote ogen naar de anderen! De tekeningen van Vida waren nog niet uitgepakt!
Meestal tekent en bespreekt Vida portretten van vrouwen, maar ze wil ‘gewoon iets laten zien waarvan mensen kunnen genieten’. Ze heeft drie inkt tekeningen van planten gemaakt ‘om lijnen te oefenen’.
Vida is 3 jaar geleden met haar man uit Iran naar Nederland gevlucht. Na de ‘Woman, Life Freedom’ protesten in Iran werd hun leven anders. Omdat de toegang tot internet verboden werd kon haar man niet meer als software engineer werken. Vida als vrouw, kwam meer en meer onder druk. ‘Ik heb twee levens geleefd, ben door twee tegenovergestelde culturen gevormd. Thuis de Perzische cultuur en daarbuiten de Islamitsche cultuur. Mijn leven was heel beperkt, vrouwen nemen amper deel aan het maatschappelijke leven.
Toen ik een tiener was maakte ik een schilderij waarvan een docent onder de indruk was. Mijn techniek was goed genoeg om mijn werk in een museum te hangen, maar omdat ik jong was had ik niets belangrijks te vertellen. Na dat gesprek heb ik 15 jaar lang geen kunst gemaakt.’ Toen vond ze haar stem en begon ze voor zichzelf weer kunst te maken. Voor ze uit Iran vluchtte illustreerde Vida kinderboeken en had ze een kleine juwelierswerkplaats. Ze hoopt ooit in Nederland een tentoonstelling van haar vrouwenportretten te kunnen houden.
Uiteindelijk is de opening van de groepstentoonstelling zonder champagne of drumgetroffel van start gegaan. Vrijdag 22 mei wordt de expositie feestelijke afgesloten. Hans Abbing, Elske Rollema en Agnes Poe voeren dan een gesprek over kunst, makerschap en collectiviteit. Over de invloed van AI op kunst en de rol van kunst in de samenleving.
