Nautisch Toezicht sleept boten weg van IJburg, booteigenaren woedend

Nautisch Toezicht is begonnen met het wegslepen van boten van vereniging LigplaatsIJburg omdat voor die boten geen binnenhavengeld zou zijn betaald. Dit tot verontwaardiging van verschillende booteigenaren en van havenmeester van Veen. Volgens hem waren er op dinsdag 19 mei aan het eind van de middag al zes bootjes weggesleept.

Steven van Galen

Het wegslepen van de bootjes is omstreden omdat de vereniging LigplaatsIJburg de steigers ziet als een collectief beheerde structuur, vergelijkbaar met een verenigingshaven. Volgens de gemeente valt het water rond IJburg onder het Amsterdamse binnenwater. Daardoor geldt voor alle vaartuigen dezelfde verplichting: een individueel vignet, ook bij collectieve steigers of verenigingen. ‘Het feit dat iemand via een vereniging een ligplaats gebruikt, verandert deze verplichting niet’, stelt de gemeente. Dit geldt voor alle havens in Amsterdam.

Handhaving na uitspraak Raad van State
Een recente uitspraak van de Raad van State over deze kwestie stelde de gemeente in het gelijk over het binnenwater. Die uitspraak speelt een belangrijke rol in de nu hervatte handhaving door de gemeente. In afwachting van die uitspraak lag de handhaving op IJburg tijdelijk stil. Na de uitspraak heeft Nautisch Toezicht de controles weer opgepakt en lijkt LigplaatsIJburg als pilot voor het wegslepen te zijn gekozen. Op de rest van IJburg wordt nog niet gehandhaafd en worden geen boten weggesleept, net zo min als in alle andere jachthavens.

Waar het nu misgaat volgens de havenmeester, is bij de verwerking van aanvragen voor een binnenhavenvignet. ‘Dat duurt vijftien werkdagen, dus exclusief recente feestdagen zoals Hemelvaart en Pinksteren,’ vertelt Van Veen aan de telefoon. ‘Na de aanvraag krijgt de aanvrager normaliter een bevestigingsmail, maar dat systeem lijkt al maanden niet te werken. De aanvragers maken daarom nu een screenshot van de aanvraag, en plakken deze – conform afspraak met Nautisch Toezicht – op hun boot.

Aanvragers kunnen de status van hun aanvraag ook nergens zien, en kunnen alleen aantonen dat er een aanvraag is gedaan. De gemeente int het verschuldigde bedrag via een automatische incasso, maar ook daar zit een lange vertraging op,’ aldus Van Veen. ‘Nautisch Toezicht wil een betaalbewijs van het Binnenhavengeldvignet zien ze nemen geen genoegen met een screenshot van de aanvraag van het vignet. En al die tijd, tussen moment van aanvraag en het verstrekken van het vignet, kent de aanvrager de status van zijn aanvraag niet.’

‘Als je het niet eens bent met het feit dat je boot wordt weggesleept, kun je in bezwaar gaan bij Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (THOR), Team Nautisch Toezicht en Handhaving,’ vervolgt Van Veen, ‘maar ondertussen is je boot wel weggesleept naar een bewaarhaven. En je krijgt een boete van € 460,- omdat ten tijde van het wegslepen het Binnenhavengeld niet was betaald. Dan moet je in bezwaar, alleen als dat wordt toegekend krijg je je boot terug.’

Bewoners teleurgesteld en boos Weed (hij wil niet met zijn achternaam worden genoemd) doet het woord namens de bijna gedupeerde booteigenaar Anne Versteeg van de Garda 450. ‘Begin april hebben we de aanvraag ingediend’, vertelt Weed aan de telefoon. ‘We zouden binnen een tot twee weken antwoord krijgen, maar we hebben tot nu toe niks gehoord, laat staan dat we een binnenhavengeldvignet hebben gehad. En nu zijn ze al begonnen met wegslepen. Ik was er vanochtend gelukkig op tijd bij, anders hadden ze de Garda 450 ook weggesleept. THOR gaf ons te verstaan dat we de zaak binnen een week geregeld moesten hebben, anders wordt de boot alsnog weggesleept. Maar ik zou niet weten wat ik nog moet regelen, we hebben de aanvraag al begin april ingediend,’ besluit Weed.

‘Als je de gemeente belt, dan kunnen die je niets vertellen, en als je de gemeente mailt, dan krijg je binnen 14 werkdagen een antwoord waar je niets mee kunt.’ Johan (achternaam bekend bij de redactie) heeft een soortgelijke ervaring. Zijn boot is in de ochtend van 19 mei weggesleept, vertelt hij aan de telefoon terwijl hij een kopie van de aanvraag aan de boot had bevestigd. ‘Het bewijs van de automatische incasso werd niet als betaalbewijs geaccepteerd, net zomin als het bewijs van de aanvraag,’ aldus Johan.

Na een ‘hevige discussie’ zoals hij het gesprek met de handhavers noemt, werd zijn boot voor zijn neus weggesleept, ‘zonder bewijs dat de boot is weggesleept en zonder uitleg waar ik hem kan ophalen,’ aldus Johan. ‘Het lijkt erop dat de betalingsmodule op de website van de gemeente voor aanvraag van een binnenwater vignet niet goed werkt’, legt Johan uit. ‘Ik heb nog van niemand gehoord die na 17 maart een vignet succesvol heeft aangevraagd en ontvangen. Maar als je geen vignet kunt aanvragen, kun je natuurlijk ook geen boete krijgen voor het niet hebben van een vignet,’ aldus Johan.

Brief Havenmeester
Van Veen heeft inmiddels een brief gestuurd naar Bert Jansen van Nautisch Toezicht, met als bijlage de reacties van zes leden van de vereniging. ‘Wat vooral moeilijk uitlegbaar is, is het verschil in aanpak binnen hetzelfde gebied,’ schrijft Van Veen. ‘Aan de overzijde van de Nico Jessekade blijken diverse boten nog niet eens te zijn voorzien van een waarschuwing en zijn bewoners naar eigen zeggen niet op de hoogte van de handhaving. Aan onze zijde worden ondertussen al boten weggesleept. Dat verschil in behandeling roept begrijpelijkerwijs vragen op over de consistentie en proportionaliteit van de handhaving.’

Van Veen geeft in zijn brief vier bezwaren tegen de werkwijze van Nautisch Toezicht: de status van een aanvraag is niet zichtbaar voor de bewoner, de ingediende aanvragen zijn blijkbaar ook niet zichtbaar in de systemen van Team Nautisch Toezicht en Handhaving. De communicatie en de manier van handhaving verschilt per locatie, waarschuwingen worden niet overal gelijk toegepast, en bewoners ontvangen tegenstrijdige informatie. ‘Dan ontstaat een situatie die onvermijdelijk zal leiden tot bezwaar- en beroepsprocedures en verdere afname van vertrouwen in de gemeente’, aldus Van Veen.

Reactie Nautisch Toezicht Inmiddels heeft THOR, Nautisch Toezicht en Handhaving, gereageerd op de brief van Van Veen: ‘Het is uiteraard jullie goed recht bij de gemeente vragen te stellen,’ aldus THOR in een schriftelijke reactie. ‘Wij handhaven op dit moment zoals aangekondigd op de regels zoals ze gelden, na een periode van ruim twee maanden waar normaal een periode van twee weken (na aanschrijven) voor staat. Voor andere zaken en vragen zou ik willen doorverwijzen naar de daarvoor bedoelde instanties.’ Geen woord over de inhoudelijke bezwaren van de havenmeester.

Afspraken
Opvallend is dat eerdere afspraken over de communicatie naar de booteigenaren nu ter discussie staan. In een brief van de wethouder uit 2021 staat dat controles op het binnenhavengeld vooraf worden aangekondigd via stadsdeelkanalen, zoals websites en lokale media. In het geval van de Garda 450 is dat duidelijk niet gebeurd. Na de onrust van de afgelopen weken leek er ruimte voor overleg. De gemeente gaf aan de signalen serieus te nemen en in gesprek te willen met de vereniging. Maar Nautisch Toezicht is rigoureus met handhaven begonnen en de gemeente lapt de eigen toezeggingen aan zijn laars. Booteigenaren hebben intussen het nakijken.