De Rode Beuk: een tweede leven voor de bekendste boom van De Nieuwe Ooster

Daan Simons en Ruben van der Scheer hebben zich in houtwerkplaats The Joinery aan de Plantage Doklaan toegelegd om het verwerken van hout van de Rode Beuk uit het Arboretum aan de Kruislaan. De houtbewerkers, vakmannen en kunstenaars presenteerden zaterdagmiddag 20 september hun bijzondere werk. Van het snoeihout dat overbleef van de beroemde rode beuk maken ze allerhande vormen.

Anne-Mariken Raukema

Van der Scheer (46) heeft zijn werkplaats in Amersfoort en Simons (45) deelt de indrukwekkende houtwerkplaats in Plantage Dok met twee vakbroeders: Ruud Dubel en Robert van der Scheer. Deze hoge ruimte ligt vol dikke en dunnere planken gezaagd en gedroogd hout, klaar voor bewerking. Beide mannen kennen elkaar van het Hout- en Meubileringscollege en liepen stage bij Ruud Dubel, die toen nog zijn houtwerkplaats in de Pijp had. Ruben woont en werkt in Amersfoort, maar komt vaak naar Amsterdam om met Daan aan de objecten te werken. Voor hij uit de stad vertrok woonde hij in Oost en volgde hij met zijn vrouw op De Nieuwe Ooster een cursus bomen determineren, verzorgd door Johan Mullenders.

Het is een drukke bijeenkomst met veel mensen die van bomen houden. Iedereen mag na afloop een blokje van de rode beuk meenemen, desgewenst zelf even de scherpe randjes geschuurd en in de olie gezet.

Reuzenzwam
Johan Mullenders toont wat beelden van de rode beuk; in de 34 jaar dat hij als hovenier en boomverzorger op De Nieuwe Ooster werkt, heeft hij de boom 33 jaar meegemaakt. Het was altijd al een iconische boom, eentje waar mensen met elkaar afspraken. Voor regelmatige bezoekers was deFagus sylvatica ‘Altropunicea’ op vak 20 een vaste waarde.

In 2019 merkte Mullenders voor het eerst de tonderzwam bij de stam op. Die zomer kon je ook al door de kroon heen de lucht zien. Bij een gezonde boom van die leeftijd – 130 jaar! – en die omvang is dat geen goed teken. De zwammen vermeerderden en de beuk werd zwakker en zwakker. Er was ook volgens experts niets meer aan te doen. Omdat beuken niet diep wortelen maar een soort pannenkoek aan wortels maken, heeft deze soort ook a snel last van droge zomers en wordt een zieke boom steeds kwetsbaarder. Het gevaar voor ongelukken werd te groot om niet in te grijpen en besloten werd om ‘m grotendeels te verwijderen. Ook acties om de boom te redden – hij was de enige in Nederland met een eigen e-mailadres – mochten niet baten en op 19 februari vorig jaar werd de reus met groot ceremonieel omgehaald. Ruim anderhalve meter is blijven staan; zwammen, torretje en andere insecten zullen binnen een jaar of vijf het laatste deel van de reus opeten.

Opdracht
Van De Nieuwe Ooster kregen Daan Simons en Ruben van der Scheer twee opdrachten en die werden naar specialisme verdeeld. Zo is Simons – die het liefst houtverbindingen maakt zonder schroeven of lijn – bezig met het maken van een grote tafel van waar de as van de overledene na de crematie wordt uitgegeven. Van der Scheer heeft in de werkruimte al een aantal (veelal ronde) objecten opgehangen en neergezet. Deze krijgen een permanente plek in de witte ovenruimte van De Nieuwe Ooster. Veel objecten hebben een kleine ruimte waarin je een beetje stof of as kunt bewaren.

Zaailing
Johan Mullenders zou geen echte boomverzorger zijn als hij niet ver van plaats waar de rode beuk stond een kleine rode zaailing aantrof. Hij heeft deze uitgegraven en staat nu bij hem thuis groot te worden. ‘Eens zal die op het Arboretum staan,’ sloot hij niet zonder trots af.

Check https://plantagedok.nl/dokkers/the-joinery