De tijd vliegt. In september is het alweer twintig jaar geleden dat Pakhuis De Zwijger zijn deuren opende. Sindsdien is het cultureel platform annex veel meer niet meer weg te denken uit de stad. En in een groter wordende stad begint het meer en meer in het midden van Amsterdam te liggen.
Anne-Mariken Raukema
Het nieuwe jaar is alweer ruim een maand oud en onverminderd vinden wekelijks zo’n tien tot vijftien programma’s plaats aan de Piet Heinkade. Interessant, actueel en herkenbaar. Tijd om eens thee te drinken met An-Sofie Vandecruys, hoofd marketing, communicatie en publiek van Pakhuis De Zwijger. Vijf jaar geleden – het was nog corona – belandde ze na een stage op deze plek. Ook na twee studies in Amsterdam en inmiddels tien jaar hier, klinkt niet alleen haar naam, maar ook tongval Vlaams.
Niet politiek neutraal
‘Het begon hier met één programma per week. Jarenlang was het voormalig pakhuis gekraakt geweest, tot Pakhuis De Zwijger erin kwam’, vertelt ze. Rode draden zijn rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid. De kernthema’s zijn inmiddels bekend: stedelijke ontwikkeling, duurzaamheid en communities. ‘Nee, politiek neutraal kun je ons niet noemen. We zijn progressief. We creëren ruimte in onze programma’s voor een constructieve en gelijkwaardige dialoog.’
Met subsidies van OCenW, het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, het AFK en de gemeente en dankzij vrienden en donateurs die maandelijks of jaarlijks een bedrag storten zijn de vele programma’s mogelijk. En dankzij het groot aantal samenwerkingspartners. ‘Op die manier kunnen we onafhankelijk blijven. We kunnen niet vaak genoeg benadrukken dat alle programma’s gratis toegankelijk zijn. Dat werkt zeker drempelverlagend, al realiseren we ons dat we dan nog niet elke Amsterdammer binnen krijgen.’
Van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat
Het aangename pand is de hele dag geopend. Beneden is er een café en restaurant, met gratis wifi, fijne werkplekken en van ontbijt tot late avond borrel kun je er de hele dag verblijven. Er zijn ruimtes te huur voor evenementen en vergaderingen. Dat twintig jaar een stempel heeft gedrukt getuige de groep ‘vaste’ bezoekers die jaarlijks zo’n vijftig evenementen bezoeken, dat is gemiddeld een per week.
Vaak wordt geprogrammeerd op landelijk en soms ook internationale thema’s, dagen en weken. Natuurlijk zijn er programma’s in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart en is er een avond in het kader van Internationale vrouwendag op vrijdag 6 maart. Dat vrijwel altijd met externe partners, met wie het programma wordt bedacht en ontwikkeld. Voor de Week tegen Racisme zijn er van 16 tot 19 maart programma’s.
Dialoog staat centraal, zowel op het podium als met het publiek. Op 20 februari is er een avond rond de Surinaamse identiteit en op 24 februari een Engelstalig programma over de situatie in Gaza.
Niet alleen de grote zalen
Er wordt ook geëxperimenteerd met kleinere ruimtes, filmvertoningen en spelavonden. ‘We kijken beter dan ooit naar welke vorm past bij de beoogde inhoud en doelgroep. Inspiratie van de deelnemers vinden we belangrijk. En het is steeds makkelijker om bestaande groepen, of communities, te vinden. We hebben niet alleen een groot netwerk van medeorganisatoren, maar ook van groepen in de stad. En daarbuiten, want daar komt ook tegenwoordig het publiek vandaan. ‘Ze komen met de trein en nemen tram 26 die hier voor de deur stopt.’ En ze merken dat met de komst van nieuwe wooneilanden in Oost de ligging minder decentraal is dan in het begin.
Verbinding
Wat heeft An-Sofie Vandecruys in vijf jaar zien veranderen? ‘Het debat is nogal verhard, maar gek genoeg hier in huis niet.’ Als Vlaamse is ze inmiddels wel gewend aan de Nederlandse directheid, of botheid. ‘Het lijkt er wel op dat het publiek wat verjongt en we merken ook dat mensen op zoek zijn naar verbinding. En dat bieden we.’
Na de komst van Annick Mantoua, de nieuwe directeur, is het afgelopen jaar de rust duidelijk terug en dat is ook te merken, vindt Vandecruys. ‘We gaan het 20-jarig bestaan zeker vieren, maar hoe of wat daar kan ik nog niets over zeggen.’ Wordt vervolgd.
Check www.pakhuisdezwijger.nl
Naar de gemeenteraadsverkiezingen
Op woensdag 18 maart mogen we weer naar het stembureau om gebruik te maken van onze stem om een nieuwe gemeenteraad te kiezen. Omdat zij het hoogste, machtigste orgaan binnen de gemeente is, hangt er veel van af. De politiek maakt doorlopend keuzes, bewoners kiezen maar eens in de vier jaar. Breng dus vooral je stem uit! Om de keuze iets minder moeilijk te maken organiseert Pakhuis De Zwijger een aantal programma’s op weg naar 18 maart.
Amsterdamse wooncrisis
Op 4 februari was een avond over de Amsterdamse wooncrisis. Veel jongeren vinden geen plek, gezinnen zitten vast en bewoners lopen tegen grenzen aan bij het verduurzamen van hun woning. Tegelijkertijd staat de stad voor scherpe keuzes. Gaat de aandacht vooral uit naar betaalbare huur, naar woningen voor middeninkomens of naar het hogere segment. De avond ging over de rol van de gemeente en die van woningcorporaties. Amsterdamse lijsttrekkers als Rogier Havelaar (CDA), Zita Pels (GL) en Melanie van der Horst (D66), Sheher Kahn (Denk), Sofyan Mbarki (PvdA), Anke Bakker (PvdD) en Myron von Gerhardt (VVD) namen deel aan de actuele discussie. Centrale thema’s waren de verdichting van de stad en de consequenties daarvan voor sociale huurders en buurten midden in de stad. En de vraag of de gemeente de corporaties moet ondersteunen bij isolatie en verduurzaming van Amsterdamse woningen.
Omdat AT5 de avond opgenomen heeft, kun je dit programma via hun kanalen terugzien.
De gezonde stad
Maandagavond 20 februari staat in het teken van groen. Immers, in tien jaar tijd groeit Amsterdam naar verwachting door naar een miljoen inwoners. Dat betekent meer woningen, meer verkeer en meer druk op de openbare ruimte. Daarom moeten er keuzes worden gemaakt. Keuzes die bepalen hoe gezond, groen en leefbaar de stad blijft. Op zoek naar balans komt groen vaak in de knel. Welke kansen biedt extra natuur in een groeiende stad? Wat hebben we geleerd van de groene ontwikkelingen afgelopen jaar?
Aan de hand van een quiz, gebaseerd op de nieuwste Gezonde Stad Monitor, gaan kandidaat-gemeenteraadsleden van Amsterdam met elkaar en het publiek in gesprek. De cijfers liegen niet, maar hoe duiden partijen ze? En wat betekenen ze voor jouw buurt?
