De vraag van vorige keer is afkomstig van Saeed en is bestemd voor Achmed Enasseri (1950), oprichter en bestuurder van de El Fath Moskee. ‘Hoe, wanneer en waar heeft u geleerd om zich zo goed met mensen te verbinden?’
Ken uw Oosterbuur is een serie interviews met als doel onze ‘Oosterburen’, buurtgenoten uit Amsterdam-Oost, beter te leren kennen. Na elk vraaggesprek geeft de geïnterviewde, als in een estafette, aan Doret van der Sloot de naam mee van een buurtgenoot en de vraag voor het volgende interview, vier weken later.
‘Vanaf mijn achttiende woon en werk ik in Nederland, ik zou nergens anders willen leven. Dat komt doordat Nederlandse mensen zo vreselijk aardig en eerlijk zijn. Als jonge man keek ik mijn ogen uit. Ongelooflijk vond ik het dat de melk en het brood van de melkboer gewoon voor de deur bleven staan. Hier werd niet gestolen! In mijn arme Marokko hadden mensen honger. Het verse brood zou direct in de hongerige maag van een vreemde zijn verdwenen. Armoede maakt mensen bang en een samenleving lelijk.’
In Nederland is een afspraak een afspraak
‘Nederland bleek een land waar je goed geld kunt verdienen als je hard werkt. Ik spreek zes talen dus de eerste jaren werkte ik vooral in de grote hotels. Ik werkte zoveel als ik kon als barkeeper en kreeg verschrikkelijk veel fooi. Wat ik ook zo geweldig vond, de uren die ik werkte, kreeg ik ook daadwerkelijk uitbetaald. Geen uur minder. Ik verdiende verschrikkelijk veel geld, voor het eerst voelde ik me rijk. Die betrouwbaarheid heb ik altijd heel fijn gevonden. Hier is een afspraak een afspraak, daar kun je een leven lang op bouwen.’
Zware periode
‘Toen ik begin dertig was had ik het zwaar. Ik werkte als operator bij Cargill, een fabriek in voedingsmiddelen, en was de eerste en enige gastarbeider. Ook hier werkte ik structureel alle extra diensten, weekend, kerst, oud en nieuw, Pasen, Pinksteren. Thuis was het roerig door ons jonge gezin. Ik had verder geen vrienden of familie, was eenzaam en verlangde diep naar een plek waar ik rustig kon bidden. Tot mezelf kon komen. De wijkagent die ik regelmatig sprak, heeft geholpen bij het vinden van het pand waarin de El Fath Moskee is opgericht. Sinds 1984 komen hier zeventien nationaliteiten samen om te bidden en belangrijke rituelen te bij te wonen. Op deze plek zijn ook de Buurtvaders ontstaan, een hechte groep vrijwilligers die voor verbinding en toezicht in de buurt zorgen.’
Vijfentwintigduizend euro
‘Op een avond sloot ik de Moskee af toen er een jongen uit Nigeria voor me verscheen. Hij vertelde dat hij onder de brug sliep en vroeg of hij misschien in de moskee mocht slapen. Het was zo koud en hij was tenslotte ook een moslim. Omdat ik hem niet kende, zei ik dat dat niet kon. De moskee is een plek van de hele gemeenschap. Wat als hij spullen van anderen zou stelen? Ik vroeg hem te wachten zodat ik iets te eten voor hem kon halen, dat was het minste wat ik kon doen. Ik sloot de deur en toen ik de hoek om liep brak mijn hart. Ik kon die jongen toch niet in de kou laten staan? Toen heb ik drie voorwaarden gesteld waarop hij drie nachten kon blijven: zoek werk, leer Engels en spaar al het geld dat je niet voor eten nodig hebt. Het geld dat hij over had, bewaarde ik voor hem in mijn kluis en toen hij na vijftien jaar met een Nederlands meisje ging trouwen heeft hij zijn geld opgehaald. Apetrots was ik toen ik hem zijn vijfentwintigduizend gulden gaf. Hij woont hier nog steeds om de hoek.’
‘Nederlanders zijn aardige mensen. Ze zorgen zelfs goed voor hun honden en katten.’
Progressieve moskee
‘Dit is een van de kleinste en meest progressieve Moskeeën van Amsterdam. Hier komen mensen van Tanga tot Jakarta, alle kleuren zijn welkom. Vroeger hadden we imams uit veel verschillende islamitische landen, maar daar zijn we mee gestopt. De interpretatie van de Koran was te verschillend, soms te fanatiek. Dat leidde tot onrust. Sinds een aantal jaren hebben we twee vaste Imams uit Rabat en Casablanca. En soms, als ze niet kunnen, hou ik zelf een verhaal. Het is belangrijk religieuze verhalen goed over te brengen. Fanatieke gelovigen zijn vaak niet goed ingevoerd, ze weten bijvoorbeeld niet dat we met alle verschillende soorten mensen moeten omgaan.
Verbinding met alles wat leeft
‘Ik denk trouwens dat mijn antwoord op de vraag van Saeed Khawaja simpel is. Door in Nederland te mogen leven heb ik de waarde van ‘lief zijn’ geleerd. Ik ben nog nooit met iemand in conflict geraakt. Nederlanders zijn aardige mensen. Ze zorgen zelfs goed voor hun honden en katten, die worden geaaid! In de meeste islamitische landen geven we die dieren een schop. Maar waarom eigenlijk? Door je op een aardige, lieve manier met alles wat leeft te verbinden wordt het leven makkelijk. Daarvan ben ik overtuigd.
Mijn vraag voor de volgende aflevering van de estafetteserie is voor Samira Bachiri. Met haar stichting SSCCM doet ze heel belangrijk werk voor vrouwen. Ik ben trots op wat ze doet en de manier waarop ze dat doet. En ik vraag me weleens af: ‘Neem je wel genoeg tijd voor jezelf en wat is ervoor nodig om ‘nee’ te leren zeggen?’
